افغانستان كشوري است با سابقه ۳۰ ساله جنگ داخلي وخارجي و خرابيهاي گستردهاي كه بازسازي آن سالها طول ميكشد وزيرساختهايي كه در اين جنگ خانمان برانداز به كلي از بين رفته است.
اما افغانستان امروز، غير از آن چيزي است كه رسانههاي رسمي براي ما ترسيم ميكنند.

در حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات، افغانستان ۴ اپراتور تلفن همراهخصوصي و يك اپراتور دولتي تلفن ثابت (كه قرار است آن هم به بخش خصوصيواگذار شود) دارد كه به جرات ميتوان گفت قيمت و كيفيت خدمات آنتندهيآنان از ۲ اپراتور تلفن همراه ايران بيشتر است و تقريبا بيش از ۸۰ درصد ازمساحت كل اين كشور پهناور و صعبالعبور را تحت پوشش خود دارند.

وجود اين بستر ارتباطي، در كنار سياستهاي توسعهاي اين كشور و از همهمهمتر تفكرات آگاهانه، توسعهگرا و هوشمندانه مديران عالي دولت و بهخصوصمديران وزارت ICT افغانستان و استفاده از تجربيات اثبات شده جهاني، باعثشده است كه به خوبي نياز افغانستان توسعه يافته را در دنياي آينده درككنند و براي آن برنامهريزي كنند.

افغانها به خوبي فهميدهاند كه يكي از راههاي كمكردن خلأ ديجيتال وتوسعه اقتصادي و اجتماعي، برقراري حداكثر ارتباط با جهان خارج است واينترنت آن هم از نوع پرسرعتش بهترين، ارزانترين و كاراترين ابزار است.

مديران وزارت مخابرات افغانستان به خوبي درك كردهاند كه هرچه برايتوسعه كيفيت، افزايش امكان و سهولت دسترسي عموم مردم افغانستان به اينترنتسرمايهگذاري و برنامهريزي كنند منافعي بسيار بيشتر را به دست خواهندآورد و به همين خاطر در تلاشند تا ظرف ۲ سال آينده براي همه مردم امكاندسترسي به اينترنت را فراهم نمايند.

اينترنت در افغانستان

تقريبا در همه شهرهاي افغانستان و همه ادارات و سازمانهاي دولتيدسترسي به اينترنت وجود دارد. سرعت اينترنت نيز بالاست. شركت افغان تلكامكه اپراتور دولتي تلفن ثابت اين كشور است، امكان استفاده از اينترنت ۲۴ساعته را براي همه كاربران تلفن ثابت روي همان تلفن با قيمتي برابر ۲۰هزار تومان براي حداقل ۱۲۸ كيلوبايت بر ثانيه فراهم كرده است.

اينترنت روي موبايل:

از چند ماه قبل، اپراتورهاي خصوصي موبايل خدمات GPRS براي دسترسي بهاينترنت را در روي گوشي تلفنهاي همراه مردم در شهرهاي بزرگ براي سرعت ۱۲۸كيلو بايت و قيمت ۱۸ هزار تومان فراهم ساختهاند.

اينترنت بيسيم:

امروز دسترسي به اينترنت بهصورت بيسيم در سراسر كابل و اكثر شهرهايبزرگ با هزينهاي معادل ۲۰ هزار تومان براي حداقل ۱۲۸ كيلوبايت بر ثانيهوجود دارد. ضمن آنكه بهدليل فضاي به شدت رقابتي حاصل از فعاليت بخشخصوصي، اين هزينه روز به روز در حال كاهش است.

شبكه فيبرنوري:

دولت افغانستان با عقد قرارداد ۶۰ ميليون دلاري با يك شركت چيني درحال راهاندازي شبكه فيبرنوري در سراسر افغانستان است كه بخشهايي از آنتا پايان امسال به بهرهبرداري خواهد رسيد و در نتيجه سرعت اينترنت وكيفيت ارتباطات افزايش و قيمت آن هم از كاهش قابل ملاحظهاي برخودار خواهدشد.

پست الكترونيكي:

وجود كافينتهاي متعدد در سراسر شهرهاي افغانستان جنگزده، وجودايميلهاي غيرتشريفاتي در روي كارت ويزيت اكثر مديران و كارمندان دولتيافغانستان به جاي شماره نمابر نيز از نشانههاي ديگري براي اهميت نقشاينترنت در ميان دولتيهاي اين كشور است.

دولت و شهروندان الكترونيك

دولت افغانستان امسال طرحي تحت عنوان E-Afghanistan را به مناقصهبينالمللي گذاشت كه بايد براي ايجاد دولت الكترونيكي اقدامات لازم صورتگيرد و طبيعتا يكي از ابزارهاي آن توسعه اينترنت است.

تلهمديسين:

شورايعالي فناوري اطلاعات افغانستان كه متشكل از همه وزيران اين كشوراست در اولين جلسه كاري خود در سال گذشته مصوب كرد تا با توجه بهراهاندازي شبكه فيبرنوري و توسعه ارتباطات اينترنتي، صحت اقدامات لازمبراي راهاندازي پزشكي از راهدور يا همان تلهمديسين را به سرعت فراهمنمايد.

بانكداري الكترونيكي:

در افغانستان همه بانكهاي خصوصي و دولتي، بخشهايي از خدمات بانكداريالكترونيك را ارائه ميدهند و روز به روز هم درحال توسعه آن هستند و شمااگر امروز يك حساب بانكي داشته باشيد به راحتي امكان انتقال وجه بهصورتاينترنتي از هركجاي جهان را داريد.

آموزش از راهدور:

برگزاري سخنرانيها و دورههاي آموزشي مجازي و از راه دور مبتني بر اينترنت در افغانستان به شدت در حال توسعه است.

امتحانات آنلاين:

هماكنون امكان دريافت مدارك آنلاين دورههايمعتبر مايكروسافت و سيسكو و تعدادي ديگر از مدارك معتبر بهصورت مستقيم ازخود كابل مهياست.

خلاصهكلام آنكه دولت افغانستان با نگاهي باز و توسعهگرا به خوبي مزاياياينترنت را درك كرده است و بيهيچ كوتهنگري براي توسعه تعاملاتبينالمللي اين كشور مبتني بر فناوري اطلاعات در حال برنامهريزي،سرمايهگذاري و اجراست. شايد تجربه افغانها به كار ما نيز بيايد اگر حسعبرت بيني داشته باشيم.