انواع سوختهای هوایی و مشخصات فنی آنها :

به طور کلی در ایران , سه نوع سوخت هوایی با عناوین زیر مورد استفاده قرار می گیرد:

سوخت توربینی (Aviation Turbine Fuels)

بنزین های هوایی (Aviation Gasoline)

سیالهای افزایش دهنده قدرت موتور (Booster Fluids)

مهمترین سوختهای توربینی مورد استفاده در ایران که در موتور هواپیماهای جت توربین دار به کار گرفته میشوند , به سوختهای A.T.K یا JET A.1 و JP4 موسومند .

سوخت A.T.K:
از سوخت از برشهای مستقیم نفت خام به دست می آید و در ساخت آن معمولاٌ از نفت سفید تولیدی واحد ایزوماکس پالایشگاه (ISO Kerosine) استفاده میشود. نفت مذکور به دلیل درجه خلوص بالا (نداشتن گوگرد , مركاپتانها) و اسیدیته پائین پس از ترکیب با مواد افزودنی مورد نیاز (Metal Deactivator , ASA3 , Anti Oxidant) مستقیماٌ قابل مصرف است .


سوخت JP4:
این سوخت نیز همانند سوخت A.T.K از برشهای مستقیم نفت خام حاصل مي شود و معمولاٌ از مخلوط كردن 30% از نفت آيزوماكس و حدود 70% از نفتهاي مصرف شده در واحد يونيفاير به دست مي آيد (در بعضي مواقع به جاي آن از H.S.R.G استفاده مي شود) به منظور تنظيم فشار بخار اين سوخت , ابتدا حدود 1% گاز C4 و ديگر مواد افزودني مورد نياز به آن اضافه شده و سپس به مصرف مي رسد.



بنزينهاي هواپيمائي (Avaition Gasoline) :
بنزين هواپيمائي از جمله سوختهائي است كه در هواپيماهاي مجهز به موتورهاي پيستوني از نوع رفت و برگشتي (Reciprocating) مورد استفاده قرار ميگيرد . در بنزين هاي هواپيمائي كيفيت آرام سوزي . عدد اكتان بالا لزوماً بايد ، درصد بيشتري از تركيبات آن ، از پارافينهاي شاخهاي تشكيل شده باشد ، زيرا وجود مقدار بيشتري از هيدروكربنهاي شاخهاي در بنزين هواپيمائي افزايش عدد اكتان و كاهش ضربه (Knocking) را موجب ميشود.


سيالهاي افزايش دهنده قدرت موتور:
يكي از سوختهايي كه در هواپيما به هنگام برخواستن آن و نياز موتور به قدرت بيشتر ، مورد استفاده قرار ميگيرد ، سوختهاي افزايش دهنده قدرت موتور است كه يك نوع از آن به سوخت واترمتانول معروف است . در هواپيماهاي نوع توربيني قدرت موتور مستقيماً به عواملي چون: مقدار وزني سوخت ، هواي ورودي به توربين و محفظه احتراق بستگي دارد . لدا قدرت و توان موتور در هنگام برخاستن از زمين ، به دليل درجه حرارت بالاي محيط رو به كاهش ميگذارد.

كنترلهاي لازم براي سوختهاي هوايي:
فيلترينگ ذرات آب در سوختهاي هوايي به دليل برودت ارتفاعات و پيدايش كريستالهاي يخ منجر به انسداد مجاري عبور سوخت و حذف ذرات ناخواسته در سوخت كه در دراز مدت و حتي در شرايط عادي موجب گرفتگي تدريجي لولههاي حامل سوخت ميشود . علاوه بر آلودگيهاي ناشي از وجود ذرات خارجي و آب ، آلودگيهاي ديگري هم سوختهاي هوايي را تهديد ميكند كه اهم آنها آلودگي سوخت ناشي از سورفاكتانها و ميكروارگانيسمها است. سورفاكتانها بر عملكرد فيلترهاي جدا كننده آب و ميكروفيلترهاي مسير انقال سوخت اثرات مخرب داشته و در دراز مدت موجب اختلال و بسته شدن زودرس فيلترهاي مسير انتقال سوخت در سيستم سوخترساني خواهند شد. چنانچه سوخت هوايي براي مدت طولاني با آب و لجن كف مخازن در تماس باشد با در مخازن و تاسيسات غير استاندارد ذخيره سازي و نگهداري شود ، شرايط مطلوب براي فعاليت انواع ميكرو ارگانيسم ا جمله باكتريها و قارچهاي ميباشد و آنها پس از تكثير و رشد كافي ، آلودگي ميكروبي سوختهاي هوايي را موجب خواهند شد .



شركت نفت