قول مي دهم ديگر اين كار را انجام ندهم . قول مي دهم از فردا سر ساعت به خانه بيايم . اين ها جملاتي است كه هريك ازما ممكن است در روز چند بار بشنويم . شايد در طول شبانه روز قول هاي زيادي از زبان ما جاري مي شود بدون آن كه قبل از وعده و وعيد و قول دادن تمام جوانب آن سنجيده شود . به راستي قول دادن هاي بي جا و به تبع آن بدقولي كردن چه عواقبي دارد ؟ شما به چند درصد از قول هاي خود عمل كرده ايد ؟
يكي از شهروندان مي گويد : بد قولي مانند دروغ رفتاري ناپسند است و بر روابط افراد تاثير منفي مي گذارد . ذاكريان ادامه مي دهد : رواج بد قولي در خانواده يا جامعه موجب تزلزل بنيان آن و ازبين رفتن اعتماد و كرامت مي شود . شهروند ديگري معتقد است : گاهي اوقات افراد بدون فكر ، قولي را به فرد يا گروهي مي دهند و هنگام عمل كردن به آن دچار مشكل مي شوند . طيبي مي افزايد : اغلب اوقات افراد بي نظم و بي خيال به قول هاي خود عمل نمي كنند ، زيرا در كارهايشان برنامه ريزي ندارند . يكي ديگر از شهروندان عنوان مي كند : در گذشته فرد بد قولي بوده ام اما با فهميدن اين كه افراد بد قول وجهه خوبي در جامعه ندارند اين رفتار خود را كم كم اصلاح كردم .
اكبري ادامه مي دهد : بد قولي موجب آزار خود و ديگران و از دست دادن جايگاه اجتماعي مي شود و همچنين تمام زندگي فردي و اجتماعي را تحت الشعاع قرار مي دهد . يكي ديگر از شهروندان با اشاره به بدقولي برخي از مسئولان اظهار مي دارد : بعضي از مسئولان قول هاي زيادي به مردم مي دهند اما زمان عمل كه مي رسد گويي آن ها را فراموش مي كنند.
به اعتقاد يك جامعه شناس فراموشي، ازدحام كار، داشتن فعاليت هاي مختلف و تعاملات اجتماعي گسترده موجب بد قولي فرد مي شود .
قربان محمد قدوسي مي گويد : شأن و منزلت فرد بد قول نزد ديگران كم رنگ و موجب منزوي شدن او در امور اجتماعي سياسي ، اقتصادي و تجاري مي شود .
وي با بيان اين كه بد قولي در خانواده عامل تعرض و ناسازگاري است و اختلاف زيادي را به وجود مي آورد مي گويد : بد قولي در دوستي موجب قطع ارتباط با دوستان و عامل كينه و دشمني مي شود و در امور كاري نيز اعتماد نداشتن همكاران و مسئولان و اعتراض آن ها را در پي دارد . وي تاكيد مي كند : اگر بد قولي در جامعه گسترش يابد بي نظمي و هرج و مرج افزايش مي يابد و به تبع آن موجب از بين رفتن تعادل اجتماعي و سياسي و از هم گسيختگي خواهد شد . وي اظهار مي دارد : همان طور كه وفاي به عهد عامل تداوم دوستي ها و تعامل اجتماعي بين افراد است بد قولي بر خلاف آن موجب از هم گسيختگي تعامل اجتماعي، بي نظمي و در مراحل بالاتر موجب به خطر افتادن سلامت جامعه مي شود .
وي عنوان مي كند : عواقب بد قولي گاهي موجب ضرر و زيان مادي و گاهي موجب بروز برخي مسائل كيفري مي شود و طرح دعوي را در مراجع قضايي در پي دارد .
وي مي افزايد : پايبند بودن به وفاي به عهد به طور حتم در كاهش پرونده هاي قضايي موثر خواهد بود . وي بيان مي كند : بد قولي به دليل نبود فرهنگ سازي مناسب و برنامه ريزي دقيق در تمام اقشار ديده مي شود حتي شخصيت هاي سياسي ، اقتصادي ، اجتماعي ، علمي و اداري نيز گاهي بدقولي مي كنند .
وي مي افزايد : اين امر در پايين آمدن احترام و شأن و منزلت مسئول بسيارموثر است .
وي بدقولي را عملي ناخودآگاه ذكر مي كند و مي افزايد: گاهي اوقات به علت اين كه به بعضي از مسئولان كارهاي زيادي محول شده است اين امر موجب عملي نشدن برخي از قول هاي آن ها مي شود.
وي مي افزايد : افراد با برنامه ريزي دقيق و منظم مي توانند مانع از بدقولي خود شوند .
يك كارشناس ارشد روان شناسي، بد قولي را يكي از مسائل ايجاد كننده مشكل در روابط اجتماعي مطرح مي كند و مي گويد : بد قولي در صورتي كه بعد زماني پيدا كند و به دفعات اتفاق بيفتد به عنوان معضلي جدي مطرح مي شود .
طالبي مي افزايد : بد قولي موجب از بين رفتن تعهد و تغيير ديدگاه فرد به گروه يا به عكس مي شود .
وي اظهار مي دارد : هنگامي كه فردي به تعهدات و قول هاي خود در تمام ابعاد زندگي اجتماعي و خانوادگي پايبند نباشد برچسب بد قولي به او زده مي شود .
وي مي افزايد: بد قولي موجب بروز آسيب ها و مشكلاتي مي شود و زنگ خطري براي سلامت نسل آينده است . وي با بيان اين كه بايد پيشينه فرد بد قول بررسي شود مي گويد : ممكن است فرد اين امر را در خانواده تجربه كرده باشد .
وي ادامه مي دهد : اگر فرد در بحران هاي مختلف در خانواده اي پرتنش و متشنج زندگي كند «بد قولي» راهي براي توجيه مسائلش خواهد بود .
وي خاطر نشان مي كند : افراد بد قول انسان هاي باثباتي نيستند و در امور شخصي و اجتماعي نمره قبولي كسب نمي كنند و در لبه پرتگاه قرار مي گيرند.
به گفته وي آسيب زدن به اعتماد ، دلخوري ، كاهش عزت نفس ، ايجاد تنش و برخورد هاي سطحي بين فرد بد قول با ديگران از جمله عواقب بد قولي است .
طالبي معتقد است : از زماني كه شخصيت كودك شكل مي گيرد مي تواند بد قولي را از بزرگان خود بياموزد.
وي بيان مي كند : براي مبارزه با بد قولي بايد فرهنگ سازي شود و با آموزش خانواده ها و آگاهي دادن به آن ها زمينه آن از بين برود.
وي مي افزايد : قول دادن بايد در حد توان فرد باشد همچنين افراد بايد كمتر قول دهند .
يك كارشناس ارشد قرآن و علوم حديث با بيان اين كه از نظر اسلام وفاي به عهد و خوش قولي يكي از ريشه دارترين اصول اخلاقي و عالي ترين فضايل انساني است مي گويد : عهد و قول و وفاي به عهد به آن در اسلام به دو شكل عهد وپيمان با خدا و مردم است.
صادق ملكشي مي افزايد : نداشتن وفاي به عهد در پيمان با خدا از گناهان بزرگ است و در قرآن كسي كه به عهد خود با خدا عمل نكند به عنوان منافق معرفي شده است .
وي گفت: آيه هاي متعددي در قرآن كريم در خصوص وفاي به عهد آمده است.
وي بيان مي كند: براساس قرآن و آموزه هاي ائمه معصوم ( ع ) يكي از شرايط ايمان ، خوش قولي و تخطي از آن نيز در حكم بي ايماني است . وي مي افزايد : به فرمايش حضرت علي ( ع ) هرگاه مردم پيمان شكني كنند خداوند دشمنان را بر آنان مسلط مي كند .
وي اظهار مي دارد عهد و پيمان شامل تمام ابعاد فردي خانوادگي ، اجتماعي ، سياسي و .... مي شود .
به گفته وي يكي از راه هاي جلب اعتماد، خوش قولي و وفاي به عهد است .وي بيان مي كند: بايد از طريق رسانه هاي گروهي فرهنگ پايبندي به قول در جامعه و اقشار مختلف آن پايه ريزي شود .