عوارض آلودگی نوری

آلودگی نوری در ابتدا توسط منجمان و به دلیل حساس بودن ابزارهای رصدی آنان بعنوان یک معضل زیست محیطی مورد مطالعه قرار گرفت. تابش انواع نور حتی به مقدار کم، تاثیر زیادی در پنهان شدن ستارگان می گذارد تا آنجائیکه حتی ضعیف ترین نور منجمان را مجبور به طی مسافت های طولانی و دور شدن از شهرها می کند. البته شاهدیم که نور چراغهای دست ساز بشر به علت در نظر نگرفتن استانداردها و شاخص هایی که یک منبع روشنایی می بایست داشته باشد در آسمانهای پر ستاره اقدام به نورافشانی، خودنمایی و تخریب طبیعت شب می کنند.
اما عوارض آلودگی نوری به همین جا ختم نشد و اثرات مخرب آلودگی نوری دانشمندان محیط زیست و طبیعت را متوجه خود ساخت است.

در مجموع عوارض آلودگی نوری به 5 گروه تقسیم می گردد:
1- اثرات مخرب آلودگی نوری بر انسان
2- اثرات مخرب آلودگی نوری برحیوانات
3- اثرات مخرب آلودگی نوری بر بر گیاهان
4- از دست رفتن طبیعت آسمان شب
5- اتلاف انرژی


بطور کلی قرار گرفتن انسان زیر نور مصنوعی باعث
- آسیب های چشمی
- بروز استرس
- تضعیف قدرت فکر
- خیرگی
و در دراز مدت :
- تضعیف دستگاه ایمنی بدن
- افزایش ابتلا به انواع سرطان از جمله سرطانهای پوستی
- کاهش آستانه تحمل
- ایجاد جوش و رنگ پریدگی
- بر هم خوردن ساعت درونی بدن(ساعت بیولوژیک)
- بروز افسردگی

لازم است برای بررسی و تحلیل عوارض آلودگی نوری در ابتدا بدانیم که چه رفتار غیر استانداردی با نور، آلودگی نوری به حساب می آید. در حقیقت استانداردهای یک منبع نوری چه می تواند باشد؟

تعریف علمی آلودگی نوری: نورهاي مصنوعي كه در زمان يا مكان نامناسب ازاستاندارد خود خارج شده و با كيفيت نامطلوب محيط زيست و آسمان شب را آزاردهنده و آلوده مي سازد.

زمان: ممکن است شما در زمانی نامناسب از وجود روشنایی استفاده کنید که اصلاً نیازی به روشن ماندن آن نیست. مانند روشن بودن لامپ راهروها، پارکینگ ها و ... البته از شب تا صبح. لازم به توضیح نیست که ما در مورد لامپ ها در ساعاتی صحبت می کنید که منابع طبیعی روشنایی، مانند خورشید، فضای مورد نیاز ما را در حد کافی روشن نمی سازند. پس اگر نور کافی در روز به اندازه نیاز دارید و از نور لامپ ها نیز استفاده می کنید، این خود می تواند مصداقی برای زمان نامناسب باشد.

مکان: در دنیای امروز که انرژی از ارزش خاصی برخوردار است محاسبات دقیقی برای بهینه مصرف کردن انواع انرژی از جمله نیروی برق انجام می گیرد. در خصوص استفاده برق شهری در منازل، مکانهای عمومی، کارگاه ها، بیمارستانها، رستورانها و... نیز استانداردهایی از نور تعریف شده که سلامتی انسان بخصوص بینایی او درآن، مورد توجه مهندسان بوده است. با توجه به نوع هر فعالیت که مکانی خاص را برای انجام می طلبد استانداردهایی از میزان نور برای هرمکان تعریف شده است که در نظر نگرفتن این استانداردها و استفاده های سلیقه ای قطعاً تولید آلودگی نوری می کند. در واقع با چنین نگرشی که چه مقدار نور برای چه فعالیتی و در کجا مناسب است هم توانسته ایم انرژی را درست و بهینه مصرف کنیم و هم به سلامت بینایی خود آسیب نرسانده ایم. بطور مثال برای یک اتاق خواب 100 لوکس ،کلاس درس 300 لوکس و میز نقشه کشی نیز 500 لوکس نور لازم است. پس استفاده بیش از مقدارلازم از نور، در هر مکان تولید آلودگی نوری می کنند. حال پارکینگهای شرکت واحد را بخاطر بیاورید که با شدت نور بسیار بالایی محوطه خود را بیش از مقدار لازم روشن می کنند که این عامل باعث بازتاب نور اضافی به فضا می گردد و تولید آلودگی نوری می کند.

کیفیت: در مهندسی روشنایی کیفیت نور از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. همانگونه که نور در مکان و زمان مناسب باید استفاده گردد، کیفیت نور نیز از جهت پزشکی و سلامت انسان مورد توجه می باشد. هر نوع لامپ با توجه به ساختمان و مکانیزم تولید نور از کیفیت، رنگ نور و طیف نوری خاصی برخوردار است. بطور مثال نور لامپهای سدیمی کم فشار از نظر ستاره شناسان بسیار مناسب است زیرا براحتی می توان نور این لامپ ها را با فیلترهای مخصوص از دید ابزارهای منجمین مخفی و پوشیده نمود. چراکه نور این لامپ ها فقط در طیف زرد رنگ تابش می کند و طیف نور دیگری ندارد پس براحتی با یک فیلتر کنترل می گردد.



اثرات آلودگی نوری بر انسان

خیرگی یا چشم زدگی زمانی رخ می دهد که اشعه مستقیم نور لامپ با شدت زیاد در محور دید رانندگان و عابرین قرار گیرد. بطور مثال حتماً در کودکی حس کنجکاویتان باعث شده تا به خورشید خیره شوید. لطفاً دوباره امتحان نکنید...

خیرگی:
خیرگی یا چشم زدگی زمانی رخ می دهد که اشعه مستقیم نور لامپ با شدت زیاد در محور دید رانندگان و عابرین قرار گیرد. بطور مثال حتماً در کودکی حس کنجکاویتان باعث شده تا به خورشید خیره شوید. لطفاً دوباره امتحان نکنید. فقط بخاطر بیاورید پس از آن چه اتفاقی برای تصویر چشمتان افتاده. ضمن آسیب دیدن چشم وسط تصویری که شما از محیطتان دریافت کرده اید لکه ای سبز رنگ هویدا می شود یا نور چراغ مطالعه ای که با شدت زیاد از فاصله کم مستقیم بصورت متهم می تابانند. همه اینها مثالهای ساده ای است که اگر کمی به اطرافمان دقیق شویم نمونه های بیشتری را می توانیم پیدا کنیم.
خیرگی از مسائلی است که در طراحی روشنایی به خصوص روشنایی معابر باید از وقوع آن جلوگیری کرد. در خیرگی به جهت اینکه پس زمینه عابر بسیارپر نور است سبب کم شدن دید یا ناپدید شدن عابر از دید راننده شده خطرتصادفات را بالا می برد. به عکس های این هفته توجه کنید. اما برای کنترل و از بین بردن آن چه باید کرد؟
-1 با افزایش ارتفاع نصب پایه نور زیاد را از محور دید رانندگان و عابرین خارج نمود.
-2 با استفاده از چراغهایی که شدت نور حداکثر آن ها در زوایای بزرگ نسبت به محور عمود چراغ که معمولاًدر محور دید رانندگان اتفاق نمی افتد خیرگی را کاهش داد.
اما اجازه بدهید رفته رفته وارد مباحث علمی تر نیز بشویم. در اینجا لازم است شدت نور تعریف شود.
شدت نور را با I نشان می دهند. که با کاندیلا اندازه گیری می شود . یک کاندیلا هم 60 برابر کوچکتر از شدت نور ساطع شده از یک سانتیمتر مربع سطح جسم سیاه در درجه حرارت 2045 کلوین در جهت عمود بر سطح است. یعنی یک تشعشع کننده سیاه در دمای 2045 کلوین دارای درخشندگی 33 کاندیلا بر متر مربع است.
I=dφ /dw
بد نیست رفته رفته به حقوقمان در زمینه آلودگی نوری نیز آشنا شویم و ببینیم آیا قانونی در کشورمان در مورد آلودگی نوری وجود دارد یا نه؟
خیرگی به قدری مهم است که مرکز تحقیات نیرو(متن) و شورای عالی معماری و شهرسازی استاندارد و قوانینی برای نصب تیرهای چراغ برق در نظر گرفته اند.
به گوشه ایی از آن توجه فرمایئد:
به جهت وجود دید کافی به منظور رویت اشیایی که بر روی سطح مسیر قرار دارند و برای رانندگانی که با سرعت مطمئنه و مجاز در خیابانها تردد می کنند سیستم روشنایی باید به نحوی طراحی شود که تمایز لازم برای دیدن اشیائ روی سطح زمین ایجاد گردد. در حقیقت وظیفه سیستم روشنایی علاوه بر تامین نور کافی در قسمتهای مختلف راه حداکثر نمودن تطابق میان اشیاء و زمینه آنها )سطح زمین) است.

جالب است در اینجا یک نمونه فاحش خیرگی را به شما معرفی کنم تااگر مسیرتان در شب به آنجا خورد ببینید مردم ما تا چه حد به اطرافشان بی اعتنا هستند.
میدان نوبنیاد به سمت شمال از خیابان اقدسیه (که بیمارستان چمران درآن واقع است) کارخانه صاایران پرژکتوری بسیار قوی را به سمت جنوب کار گذاشته که ظاهرا برای روشن ساختن دیواره مشرف به پیاده روی شرقی آن مکان است. اما رانندگانی که این خیابان را به سمت شمال می آیند در 200 متری آن محل هیچ عابری قابل رویت برایشان نیست. اما کدام مان چرایی آن را جویا می شویم.آیا وزارت نیرو یا راهنمایی و رانندگی نباید در این امر مسئول و پاسخگو باشند؟

لازم به ذکر است خیرگی تنها از اثرات آلودگی نوری بر انسان نیست بلکه در مبحث اثرات آلودگی نوری بر حیوانات نیز دیده می شود .


اثرات آلودگی نوری بر حیوانات

در قرن گذشته وسعت و شدت استفاده از نورهای مصنوعی به طوری افزایش یافته است که تاثیرات مهم و اساسی بر روی زیست شناسی و اکولوژی گونه های موجود در طبیعت گذاشته است. ما بین آلودگی نوری نجومی که باعث محدود شدن دید نسبت به آسمان می شود و آلودگی نوری اکولوژیکی که باعث تغییر نور طبیعی در اکوسیستمهای خاکی و آبی می شود تفاوت قائل می شویم. بعضی از عواقب فاجعه بار نور برای یکسری از گروه های جانوری شناخته شده هستند همانند مرگ پرنده های مهاجر در اطراف ساختمانهای بلند روشن و گم شدن لاکپشتها دریایی به دلیل وجود نورهای موجود در ساحلهای محل تولدشان. تاثیرات دقیق نورهای مصنوعی شبانه بر روی رفتار و اجتماع اکولوژی، ضرورت دفاع برای حفاظت محیط ایجاد کرده است.

انواع نورهایی که محیط زندگی حیوانات را روشن می سازد باعث اختلال در تمرکزو جفت یابی آنها گشته و صیدشان را در بسیاری از موارد مانند پروانه ها و ماهی ها برای شکارچیان آسان می کند که موجب بر هم خوردن سیکل طبیعت و رفتار طبیعی جانوران می گردد.

براي مثال:
• جيمر ليويد از دانشگاه فلوريدا در جين اسويل ميگويد:
طيف نور ممتد مي تواند منجر به ايجاد اختلالاتي در رفتار كرمهاي شب تاب می شود. اين حشره نوري توليد مي كند كه از آن براي ارتباطات جنسي استفاده مي شود.
لاکپشتهای دریایی محل هایی را برای تخم گذاری انتخاب می کنند که شن نرم داشته و تاریکی مطلق در آن حکم فرما باشد زیرا پس از بيرون آمدن بچه لاك پشتها از تخم با رویت کوچکترین نوری به سمت آن منحرف می شوند و در مسیر ار بین میروند.
• كند .دهند.فرانك ، پزشك و علاقمند به بيدها می گوید:
بيدها(نوعي از پروانه ها) بيشتر به دور لامپهاي خياباني تجمع مي كنند تا در اطراف لامپهاي كمفشارسديمي و اين در حالي است كه اگر توسط خفاشها شناسايي شوند به طور طبيعي و بصورت نامعقول و نامنظم شيرجه هايي مي روند وبا توليد فركانسهاي ساختگي از دست آنها مي گريزند ولي نور مصنوعي باعث كاهش اين سيستم تدافعي در بيدها ميشود و جمعيت آنها به سرعت كاهش مي يابد.
متاسفانه لامپهاي سديمي علاج مقابله با آلودگي نوري نميباشد. چراغهاي سديمي در گونه اي قورباغه موجب قطع موقت تغذيه طبيعي و بروز رفتارهاي غير ارادي وتكان نخوردنهاي بلند مدت بعد از خاموشي چراغها ميشود.
• سلامندر محقق شارون وايز كالچج يوتيكا و خانم باريانت و باچنان محقق غورباقه در يوتيكا می گویند:
سمندرها نيز زير نورهاي مصنوعي نمي توانند از تالابي به تالاب ديگر حركت كنند و ساعتها بدون حرکت ساکن می مانند و اين عدم حركت موجب مرگ تدريجي و از بين رفتن آنها توسط صيادان شب مي شود. كشف كرده اند كه در معرض قرار گرفتن ناگهاني غورباقه ها توسط نور مصنوعي منجر به نمايش شبانه غورباقه ها و قطع موقت تغذيه طبيعي و بروز رفتارها و تكان نخوردن هاي بلند مدت بعد از خاموشي چراغ ها مي شود.

مارين وي مور و سوزان جي كوهلر ار كالج ولسلي تاثيرات نور مصنوعي را بر روي آبزيان بي مهره درياچه ها و تالاب هاي نيواينگلد آزمايش كرده اند. اطلاعات آنها نشان مي دهد كه فعاليت شبانه اين حيوانات در سطح آب وابسته به مقدار نوري است كه دريافت مي كنند. اين امر مي تواند باعث كمتر خورده شدن جلبك ها و خزه در سطح توسط بي مهرگان شود كه بالقوه باعث زياد شدن جلبك ها و پايين آمدن كيفيت آب مي شود.
همچنين يافته اي محدود نشان مي دهد كه اكوسيستم رودخانه مي تواند تحت تاثير نور مصنوعي قرار بگيرد.در نشست UCLA باربارا نايتينگيل از دانشگاه واشنگتن در سياتل شرح داد كه چندين گونه بخصوص ماهي مانند سلمون، هرينگ و سندلنس زير نور مصنوعي كه بخشي از راه هاي آبي را روشن مي كند جمع مي شوند.توجه و تجمع غيرطبيعي ماهي در امتداد نور ها باعث مي شودتا صيد ماهي ها براي خرسها و ديگر صيادان آسانتر شده و تاثيري منفي بر روي جمعيت ماهي هاي آسيب پذير بگذارد.
در گونه اي از ماهي ها مانند آزاد ماهي ها، شَگ ماهي ها، سندلس ها بر اثر تابش نور مصنوعي بر محيط زيستشان در آن منطقه تجمع كرده و صيدشان را توسط خرسها و ديگرشكارچيان آسانتر مي سازند و بدينگونه جمعيتشان كاهش مي يابد.

پرندگان:
نور مصنوعی باعث تضعیف قوه جهت یابی پرندگان شده، موجب گم کردن لانه یا مسیرهای مهاجرتشان از تالابی به تالاب دیگر می گردد. همچنین نورهای قرمز و آبی برجهای بلند، پرندگان را جذب خود کرده و در نهایت این نورهای فریبنده باعث برخورد دسته های پرنده گان شده و کشته می شوند. نورپردازي نامناسب برج ها, ساختمانها, ميادين و نور آزاردهنده نورافكن ها براي پرندگان بخصوص در هنگام پرواز يا در حال دور زدن ها موجب خيرگي يا كوري موقت شده و باعث برخورد با يكديگر يا برجها مي شوند. تحقيقات حاكي از آنست كه نورهاي سفيد و قرمز واكنش بيشتري را در پرندگان نشان ميدهد. همچنين اثرات آلودگي نوري در دراز مدت براي پرندگان موجب تضعيف و سپس از بين رفتن قوه جهت يابي شان شده و در پيدا كردن راه بازگشت به لانه و يا تالابهاي مهاجرتشان دچار مشكل شوند.
بااطلاعات و مطالعاتي كه SOS داشته است پودل اسكاي و دستيارانش تخمين زده اند كه 10 درصد از جوجه ها هر ساله از بين مي رود و 15 درصد ديگر در اثر تصادم با نورهاي مصنوعي زخمي مي شوند.

به تحقیقی که در شهر نیویورک آمریکا انجام گرفته توجه فرمائید تا خطرات ناشی از نور مصنوعی را بر پرندگان احساس کنید:
نیویورک شهری است که تقریبا هیچگاه نمی خوابد. شهری پوشیده از برجهای بلند و سربه فلک کشیده که رنگ و لعاب آن دل هر انسانی را به خود جلب می کند. از پروژکتورهای تزئینی برجها گرفته تا تیرهای چراغ برق خیابانهاو نورهای جذاب فروشگاه هاو تفرجگاه ها.

پائیز فصل کوچ و مهاجرت بسیاری از پرندگان است و نیویورک درست در مسیر عبور آنها به سمت مناطق گرمتر قرار دارد. با گذشت تقریبا یکماه از گذشت این فصل، نیویورکی ها هر روز صبح با لاشه پرندگانی مواجه می شدند که شبها و به هنگام مهاجرتشان به آسمانخراشها برخورد کرده اند. روشن ماندن چراغهای این ساختمان ها بلند، باعث منحرف شدن دسته های مختلف پرندگان مهاجر از مسیر اصلی شان می شود و این موضوع علاوه بر مرگ و میر پرندگان که ناشی از برخورد آنها با ساختمانهاست عوارض زیست محیطی فراوانی نیز به همراه دارد. پرستوها، دارکوب ها و بسیاری دیگر از پرندگان شبهای نیویورک را به روز آن ترجیح می دهندو در این فصل هر روز بعد از غروب خورشید ، نیویورکی ها شاهد پرواز دسته های مختلف پرندگان بر فراز آسمان این شهر هستند. این پرندگان غالبا با عبور از نیویورک و حرکت به سمت جنوب قصد دارند خودشان را به مناطق گرم تر برسانند. اما در سال گذشته نیویورک شاهد تحولاتی بود که به نظر می رسد بتواند در مهاجرت مطمئن تر و بی خطرتر پرندگان از فراز این شهر مثمرثمر واقع شود. برای اولین بار در اقدام بی سابقه مدیران بیش از 100 آسمانخراش بلند در نیویورک تصمیم گرفتند که شبها چراغهای ساختمانهایشان را خاموش کنند. در میان شرکت کنندگان این طرح چندین آسمانخراش معروف نیویورک مانند امپایراستیت، کرایسلر و سیتی گروپ سنتر نیز دیده می شوند. مالکان این ساختمان ها دراقدام عجیب، امسال اصرار دارند که به خاطر حفظ جان پرندگان و مهیا کردن مهاجرتی امن تر برای آنان، چراغهایشان را در طول شب خاموش کنند اما به نظر می رسد در پشت این نیت خیرخواهانه آنها تمایلی نه بیشتر اما لااقل به همان اندازه برای ماهش هزینه هایشان در مصرف برق و انرژی وجود داشته باشد. بر اساس آمار ارائه شده از سوی یکی از محققان دانشگاه پنسیلوانیا، هر سالنزدیک به یک میلیون پرنده در نیویورک در اثر برخورد به پنجره های شیشه ای آسمانخراشهای این شهر کشته می شوند که البته بخشی از این تلفات به دیگر ساعات روز مرتبط می شود. اما اکثر آنها در طول شب اتفاق می افتد. مرگ و میر پرندگان در روز با مرگ آنان در شب تفاوت دارد.
در طول روز اکثر برخوردهای پرندگان با ساختمانها د رارتفاعاتی نزدیک به سطح زمین صورت می گیرد، چراکه آنها در اثر بازتاب نور در شیشه پنجره ها، آنها را با فضای باز اشتباه می گیرد و به سمتشان پرواز می کنند اما در طول شب بخصوص در فصل مهاجرت پرندگان روشن بودن چراغهای آسمانخراشها و فقدان بادهای قوی باعث می شود که پرندگان از مسیر اصلی شان خارج و به سمت آنها پرواز کنند.

تحقیقات امپایراستیت:
علاوه بر برخورد پرندگان با شیشه پنجره های آسمانخراشها، خستگی هم یکی دیگر از عوامل مرگ و میر آنها در نیویورک است. پرندگان در شب و به خصوص زمانی که آسمان شهر ابری باشد، بسوی نور ساختمانها جذب می شوند و با وزیدن بادهای خفیف در این فصل، مسیرشان را گم می کنند و به اشتباه بدور این ساختمانها می چرختند. آنها در بسیاری از موارد تا جایی به این کار ادامه می دهند که یا به ساختمان برخورد کرده و یا از شدت خستگی سقوط می کنند.تحقیقات در مورد مرگ و میر پرنده ها در نیوورک به سال ها قبل یعنی به سال 1887 و زمانی که مجسمه آزادی تازه در این شهر نصب شده بود، بر می گردد. امروز پرنده شناسان می گویند که هر شب بیش از صدها و حتی هزاران پرنده در این شهر و بعلت وجود آسمانخراشهای آن تلف می شوند. اگر چه در چند سطر قبل دلایلی برای مرگ و میر پرندگان در نیویورک ذکر شد، اما دانشمندان هنوز بطور کامل نتوانستند علت این پدیده را کشف کنند. دکتر "رابرت دی کاندیدو" سه سال است که در فصل پائیز از فراز برج امپایتراستیت نیویورک مهاجرت پرندگان را زیر نظر دارد. وی که در سالهای قبل و اوایل پائیز امسال شاهد مرگ و میر فراوان پرندگان بود، می گوید که از زمان اجرای طرح خاموشی چراغ ها در این آسمانخراش به بعد، تنها به لاشه 4 پرنده مرده برخورده است که آنها هم در یک شب بارانی و نه در اثر برخورد مستقیم به ساختمان تلف شده اند. او می گوید: برخی از شبها پرندگان کمی گیج می شوند اما خاموش بودن چراغها کمک می کند که آنها می توان سرانجام مسیرشان را پیدا کنند. من در شبهای مه آلود هم در پشت بام این آسمانخراش ها به بررسی رفتار پرندگان پرداختم اگر چه دراین شبها به اشتباه بدور این ساختما نمی چرخند اما از وجود این ساختمان آگاهند و از نزدیک شدن آن پرهیز می کند.

بزرگترین برخورد:
در روزهای بارانی بعد از اجرای طرح خاموشی چراغها دکتر دی کاندیدو متوجه این مساله شد که در این مواقع پرندگان تمایل بیشتری برای ماندن در کنار یکدیگر دارند. آنها بعد از خلوت شدن محل مخصوص این آسمانخراش روی نرده های آن مِ نشینند و سپس بدون هیچ مشکلی به پروازشان ادامه می دهند او می گوید مرگ و میر پرندگان ارتباطی نسبتاٌ قوی با تعداد آنهادر گروهشان دارد بطوری که در مواقعی که تعداد اعضای گروه بیشتر است، درصد تلفات آنها ه مراتب پائین تر می آید.
بالاترین آمار مرگ و میر پرندگان در کنار آسمانخراش امپایر استیت به سال 1948 بر می گردد. در یکی از شبهای مه آلود پائیز آن سال این آسمانخراش نورانی باعث مرگ 800 پرنده مهاجر شد. اما تعداد زیاد برخورد پرندگان به این برج در شبهای دهه 1970 و زمانی که چراغهای آن خاموش بود این سوال را پدید آورده است که آیا نور این ساختمان ها علت اصلی مرگ و میر این پرندگان است یا نه؟

صرفه جویی در انرژی:
هر سال میلیونها پرنده توسط گربه ها در آمریکا کشته می شوند براساس آمار رسمی، سالانه شکارچیان این کشور بیش از 120 میلیون پرنده شکار می کنند بطور طبیعی 60 تا 80 درصد پرندگان تنها 2 بار فرصت تجربه فصل پائیز را پیدا می کنند و غالباًٌ یا توسط دیگر حیوانات شکار می شوند یا به هنگام مهاجرت می میرند. به هر حال چه خاموش کردن چراغ ها در طول شب به عدم برخورد پرندگان به ساختمانها کمک کند یا نه، این طرح فواید زیادی برای آنها به همراه خواهد داشت که مهم ترین آنها، کمتر شدن مصرف برق و به طبع آن سوخت است که محیط زیست سالم تر و دست نخورده تری را در اختیار آنها می گذارد اما از طرف دیگر، این طرح فواید اقتصادی زیادی را به همراه آورده است. بر اساس تحقیقات صورت گرفته اگر هر ساختمانی که مجموع مساحت طبقات آن،2.5 میلیون متر مربع یعنی یک سوم مساحت کل واحد های آسمانخراش امپایراستیت باشد در طول فصل پائیز و بعد از نیمه شب تمام چراغهایش را خاموش کند می تواند در پایان فصل از این طریق نزدیک به 120.000 دلار در هزینه هایش صرفه جویی کند.


همانطور که خواندید سیاستهای کشورهای جهان اول حتی در لوای محیط زیست و به اسم اکولوژی محیط زیست به سمت صرفه جویی واستفاده صحیح و معقول پیش می رود حال آنکه رفتارهایی در کشور ما مشاهده می شود که حتی رگه هایی از تعقل نیز در مهندسی نورپردازی ساختمانها مشاهده نمی گردد و این موضوع شاید به سیاستهای کشور و ارزان بودن بهای انرژی در ایران مرتبط باشد. رشد تعداد پرژوکتورهای تزئینی در شهرهای بزرگ و صنعتی جهت رنگارنگ ساختن نماها، وجود توپهای رنگی و چرخشی جهت جلب توجه و تاباندن پرژکتورهای لیزری مستقیماٌ و بدون هدف به آسمان از نمونه های تعقل بالای مهندسی نور در کشور ما می باشد که الزام تدوین قوانین نور و نورپردازی را صدچندان می کند.
کمی دقیق تر شوید تعداد پرندگان و نوع آن ها از چند سال گذشته تغییری کرده است؟


اثرات آلودگی نوری بر گیاهان

در نوعی تقسیم بندی، گیاهان به دو دسته نور پسند و سایه پسند تقسیم می شوند.
هر گیاه بنا به این تقسیم بندی مقدار معینی نور برای زندگی وعمل فتوسنتز نیاز دارد که به حیات خود ادامه دهد...
گیاهان نور پسند ميزان كلروپلاست پائین را در طول زندگی خود نیاز دارند بدین جهت 10% از نور محیط را که معادل 4200 لوکس می باشد جذب می کند. این مقدار را با یک لامپ تنگستن 60 وات مقایسه کنید که نوری را که به میز تحریر شما می رساند حدود 100 لوکس می باشد.
اما گیاهان سایه پسند با كلروپلاست بالا75% از نور محیط را که معادل 75 لوکس می باشد جذب خود می کنند.
اما طبق قانون بردباري رسیدن هر نوع نور بیش از اندازه ذکر شده به گیاه، رشد آن را دچار اختلال می کند و در مواقعی مرگش را تضمین می نماید.
قانون بردباری = افزايش يك عامل محيطي مي تواند عامل محدود كننده باشد.می توان اینطور گفت که بالا رفتن يك عامل باعث پائين آمدن بقيه عوامل مي شود.
از نتایج برهم خوردن سیکل زندگی گیاهان می توان به درختان برگ ريزی اشاره کرد که در زمان ریزش برگهایشان توان نمایش رنگهای پائیزی خود را از دست می دهند و یا درختانی که بر اثر آلودگی نوری، فصل از دست دادن برگ خود را فراموش کرده و دیده شده تا نیمه های زمستان همچنان دارای برگهای زرد می باشند. این عامل و همزمانی بارش برف در این فصل باعث سنگین شدن بدنه درخت و سرنگون شدن آن می گردد.

درجه بندی آلودگی نوری آسمان

[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]

میزان آلودگی نوری به 9 دسته تقسیم می شود.نوع اول آسمان رصدی ايده آل(سياه):تابش زمينه منظومه شمسی يا نوار دايرة البروجی نمايان است. حتی کهکشان m33 با چشم غير مسلح به صورت جرمی واضح قابل مشاهده است.

نوع اول:
آسمان رصدی ايده آل(سياه) :

تابش زمينه منظومه شمسی يا نوار دايرة البروجی نمايان است. حتی کهکشان m33 با چشم غير مسلح به صورت جرمی واضح قابل مشاهده است. حد قدری در اين آسمان خاص برای چشم غير مسلح به 6/7 تا 8 می رسد(البته با دقت). وجود مشتری و زهره در آسمان باعث تنزل تطبيق چشم در شب می شود. درخشش جو(يک نوار 15 درجه ای که به صورت بسيار کم نور و طبيعی در بالای افق ديده می شود ) به آسانی آشکار است.
با ابزار 32سانتيمتری (12 اينچی) ستاره هايی تا قدر 5/17 قابل تشخيص اند همچنين با ابزار 50سانتيمتری (20 اينچی ) و با بزرگنمايی معمولی اجرامی با قدر 19 در دسترس اند. اگر در يک ناحيه ی که با چمن پوشيده شده است و به وسيله درختان احاطه و مرزبندی شده است قرار بگيريد، تقريبا تلسکوپ شما و چيزهايی که در اطراف شما وجود دارند نامريی هستند.

نوع دوم:
آسمان رصدی واقعی (خاکستری) :

نور جو شايد در افق به سختی قابل رؤيت باشد. M33 هنوز به آسانی قابل رصد است. راه شيری در آسمان تابستان با جزييات زياد وبا چشم غير مسلح ديده می شود. با چشمهای معمولی(نه تيزبين) قسمتهای روشن آن مانند رگه های سنگ مرمر خودنمايی ميکنند. نور دايرة البروج هنوز به اندازه کافی روشن است تا ايجاد سايه ضعيفی کند. درست قبل از سپيده و بعد از گرگ و ميش رنگ اين نوار به زردی ميگرايد( البته در مقايسه با نمای رنگ راه شيری).
ابرها در آسمان به صورت فضاهای خالی يا چاله هايی سياه در زمينه آسمان پر ستاره ديده ميشوند. شما تلسکوپ و اطراف خود را به صورت مبهم مشاهده ميکنيد.(البته جدا از تشخيص آنها در زمينه آسمان پر ستاره) بسياری از خوشه های فهرست مسيه با چشم غير مصلح قابل تشخيص اند.حد قدری چشم غير مصلح 1/7 تا 5/7است ودر اين حال اين حد برای تلسکوپ 32سانتيمتری به 16 تا 17 می رسد.

نوع سوم:
آسمان روستايی (آبی) :

نشانه هايی از آلودگی نوری در افق قابل تشخيص است. ابرها شايد به صورت کم نور و درحاليکه نورانی ترين قسمتهای آسمانند در افق قابل تشخيص باشند ولی هنوز در بالای سر غير قابل تشخيص هستند. راه شيری هنوز به صورت ساختاری پيچيده نمايان است. و خوشه های کروی مانند m4، m5، m15، m22 اجرام قابل دسنرسی برای ديد با چشم غير مسلح هستند.
M33 در گوشه های ميدان ديد شما سوسو ميزند . نور دايرة البروجی از بهار و پاييز (زمانی که از افق در حدود 60درجه ارتفاع دارند بعد از گرگ و ميش و قبل از سپيده ) کم نورتر از قبل قابل مشاهده است. تلسکوپ شما در فاصله 20 تا30 فوتی به صورت مبهم ديده می شود. حد قدری چشم غير مصلح بين 6/6 تا7 است و اين حد برای يک تلسکوپ بازتابی 32سانتيمتری به 16 می رسد.

نوع چهارم:
آسمان روستايی / حومه ی شهری :

گنبدهای آلودگی نوری پراکنده در جهت های مختلف افق ديده ميشوند. نور دايرة البروجی قابل تشخيص است اما در هنگام تاريک روشن هوا تا نصف مسير خود تا سر سو بيشتر امتداد ندارد. راه شيری با ارتفا ع کافی از افق هنوز حرفی برای گفتن دارد ولی نه مثل قبل و آشکارترين ساختار به حساب می آيد.
M33 به سختی و به صورت گذرا با چشم غير مصلح و فقط در عرضهای جغرافيايی بالای 50 رصد می شود. ابرهای اطراف آلودگی های نوری درخشان به نظر می رسند، البته کمی درخشان ولی هنوز بالای سر ديده نميشوند.
شما به راحتی می توانيد تلسکوپ خود را در فاصله های دور پيدا کنيد. حد قدری برای چشم غير مسلح 1/6 تا 5/6 و برای يک بازتابی 32سانتيمتری که از بزرگنمايی معمولی استفاده ميکند 5/15 خواهد بود.

نوع پنجم:
آسمان حومه ی شهر :

دور دايرة البروجی فقط به صورت اشاره هايی (بهترين موقعيت در شبهای بهار وپاييز) نمايان است. راه شيری به صورت بسيار کم نور يا حتی غير قابل تشخيص و به صورت ساختاری رنگ و رو رفته در نزديکی های افق و بالای سر پديدار است. گنبدهای نوری حاصل از آلودگی نوری در بيشتر جهات مشهود است. بيشتر يا همه ابرهای موجود در آسمان ازخود آسمان روشنترند. حد قدری برای چشم غير مسلح 6 تا 6/5 و برای ابزار اپتيکی 32 سانتيمتری به 5/14 تا15 می رسد.

نوع ششم:
آسمان حومه ی شهری روشن :

هيچ ردی از نور دايرة البروج ديده نمی شود(حتی در بهترين شبها). آثاری از راه شيری فقط در نزديکی سرسو مشاهده می شود. آسمان تا ارتفاع 35 درجه ای از افق به رنگ خاکستری روشن ديده می شود. ابرها در آسمان آزادانه می درخشند . شما هيچ مشکلی برای پيدا کردن چشمی يا ملحقات تلسکوپ خود نداريد. M33بدون کمک گرفتن از دوچشمی هم قابل رؤيت است و m31 به صورت بسيار کم نور با چشم غير مسلح ديده می شود. حد قدری برای چشم غير مسلح 5/5 و برای تلسکوپ 32 سانتيمتری با چشمی معمولی آن، به 14 تا 5/14 می رسد.

نوع هفتم:
آسمان شهری / حومه ی شهری :

تمام زمينه آسمان به رنگ خاکستری روشن است. وجود منبع نورهای قوی در تمام جهات مشهودند. راه شيری تماماً نامريی است. M44 ياM31 ممکن است با دقت بسيار به صورت محوآشکار و پنهان گردند. ابرها با سربلندی می درخشند. حتی پرنورترين اجرام مسير نيز با تلسکوپ های معمولی کمرنگ تر از حد متعارف ديده می شوند. حد قدری چشم غير مصلح در اين آسمان به سختی به 5 می رسد و برای يک تلسکوپ بازتابی 32سانتيمتری به کمتر از 14 می رسد.

نوع هشتم:
آسمان شهری(روشن) :

آسمان به صورت خاکستری روشن يا نارنجی ديده می شود و شما به راحتی می توانيد تيترهای روزنامه را مطالعه کنيد. در شبهای خوب M31 و M44 ممکن است بوسيله يک رصدکننده با تجربه تشخيص داده شوند و فقط پر نورترين های فهرست مسيه با تلسکوپ های معمولی قابل رؤيت هستند. بعضی از ستاره ها که ساختار اصلی صور فلکی را می سازند به سختی ديده يا اصلاً ديده نمی شوند.
با چشم غير مسلح می توان ستاره هايی تا قدر 5/4 را شکار کرد.( البته در بهترين حالات و اگر بدانيد که کجا دنبالشان بگرديد). حد قدری بازتابی 32 سانتيمتری کمی بهتر از 13 است.

نوع نهم:
آسمان داخل شهری-روشن :

آسمان حتی در سر سو کاملاً روشن است. بيشتر ستارگان تشکيل دهنده ی ساختار اصلی صورفلکی، نامريی هستند و صور فلکی کم نور مانند سرطان و حوت در هر صورت غير قابل مشاهده اند. بجز خوشه پروين (البته آن هم احتمال دارد ديده نشود) هيچ جرمی از فهرست مسيه با چشم غيرمصلح قابل رؤيت نيست.
بهترين اجرام آسمانی که برای رصد با تلسکوپ پيشنهاد می شوند ماه، سياره ها و تعداد کمی از خوشه های ستاره ای پر نور است(البته اگر پيدايشان کنيد).
حد قدری برای چشم غير مصلح کمتر از 4 است.



نویسنده: سید حامد میرزاخلیل
[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]