چگونه ضريب هوشي كودكم را افزايش دهم ؟



شايد به عنوان والدين كودكان پنج تا نـُه ساله فكر كنيد، تمام تلاش خود را براي رشد ذهني فرزندانتان انجام دادهايد؛ از هنگام نوزادي برايشان كتاب خواندهايد، سرگرمي هاي فكري و اسباب بازي هاي ذهني برايشان تهيه كردهايد، آنها را با كتابخانه آشنا كردهايد و اكنون هم در يك مدرسه خوب درس مي خوانند. اما آيا بايد از اين پس خيالتان راحت باشد؟

پدر و مادر با تشويق هر گام كوچك كودك ، كمك بزرگي به خلاقيت هاي بزرگ تر وي در آينده خواهند كرد.

اكنون محققان معتقدند كه تحريكات ذهني كودكان از سوي والدين نقشي بسيار مهم در تقويت هوش آنان دارد. مطالعات نشان ميدهند ژن و محيط هر دو سهم فراواني در افزايش هوش كودك دارند و در اين راستا عوامل محيطي را سلامت، تغذيه و تربيت خانوادگي معرفي كردهاند. براساس يافتههاي اخير، حتي اگر ژن ها نقش اصلي در ميزان ضريب هوشي افراد داشته باشند، هرگز نمي توان تأثير والدين را بر ذهن كودك منكر شد و ناديده گرفت.

به خصوص در سال هاي اول زندگي كودك، وقتي مغز هنوز در حال شكل گيري و تكامل است، توجهات والدين حتي اگر شركت در بازي سادهاي چون دالي موشك باشد، به ايجاد مداربندي هاي مغزي پيچيده و ضروري و تقويت آن براي ارتقاي هوش كودك كمك مي كند.



كريگ رَمي(CRAIG RAMEY) پروفسور روان شناسي كودك مي گويد: «واقعاً لازم است والدين بدانند كه چقدر دادههايشان به فرزندان مهم و سرنوشت ساز است و كودك از سنين بسيار پايين و بدو تولد تحت تأثير تربيت والدين قرار مي گيرد.»

تحقيقات دانشمندان روي دو گروه شاهد و آزمايشي از كودكان نشان داده است كه تجارب و تعاليم دوران كودكي روند رشد و تكامل مغزي را تسريع و تقويت مي كند. دو سال اول زندگي به نوعي دوره طلايي رشد مغزي كودك است و اين زمان دوران ايجاد ارتباطات مغزي به حساب ميآيد. در اين سن در مغز بيش از 300 تريليون ارتباط وجود دارد و در همين زمان سلول هايي كه هنوز مرتبط نشدهاند و مورد استفاده قرار نگرفتهاند غيرقابل استفاده مي شوند.

نقش شما به عنوان پدر و مادر تنها به دوران كودكي و نوجواني محدود نمي شود، زيرا فرزندان در جواني و بزرگسالي هم به پشتيبان و راهنما نياز دارند.

بنابراين به نظر مي رسد به منظور برنامه ريزي كمك به ذهن فرزندان ، محدوديت زماني داريم. دانشمندان معتقدند نيازي نيست براي دستيابي به اين هدف ، آموزش هاي رسمي خاصي را براي كودك در پيش بگيريم.آنچه ضروري است ايجاد فضاي مناسب و تحريك كننده براي تعليم روزمره است و براي اين منظور، متخصصان رعايت توصيه هاي زير را از ابتداي كودكي پيشنهاد مي كنند.

1 . به چشمان نوزاد نگاه كنيد



چشمان نوزاد در شش هفتگي تا فاصله 5/17 سانتيمتري متمركز ميشود و اين دقيقاً به اندازه فاصله اي است كه شما كودك را جلوي خود نگه مي داريد و به صورت او نگاه مي كنيد. اين عمل ارتباطات مغزي را به الگويي تشخيصي كه با هر بار ديدن تقويت ميشود تبديل مي كند ؛ و به كودك كمك مي كند در شناخت مفاهيم مشابه و نامتشابه مهارت بهتري كسب كند.

2 . با كودك حرف بزنيد

دكتر هوتنلوچر(HUTTENLOCHER) پروفسور روان شناسي معتقد است: «فرمان هاي اوليه زباني براي كودك بسيار مهماند، زيرا زبان در موفقيت عملكرد ذهني بسيار اهميت دارد؛ و هر درك و استنباطي از زبان به ايجاد توانايي كلامي و بيان صحيح لغات كمك ميكند.دامنه لغات كودك بستگي مستقيم به ميزان صحبت والدين طي دو سال اول زندگي او دارد.»

3 . موسيقي در رشد ذهن كودك مؤثر است



موسيقي دنيايي فراتر از ريتم و ملودي به كودك ميآموزد. دانشمندان معتقدند تعليم سرودهاي گروهي و نواختن پيانو براي كودكان سه ساله به تدريج باعث تقويت قدرت استدلال فرا زماني آنان ميشود. اينكودكان در تركيب و ساخت پازل در مقايسه با بچه هايي كه تمرين موسيقي نداشته اند، دقيق تر و سريع تر و در درك مفاهيم رياضي موفق ترند.

4. با تشويق، كنجكاوي كودك را تحريك كنيد



همگام با رشد جسماني كودك ، قدرت تفكر و انديشه او نيز در حال رشد و شكوفايي است. او از طريق تجربه وقايع جديد در زندگي دنيا را مي شناسد و آن را كشف مي كند. نيازي نيست كنجكاوي را به بچه ها آموزش دهيم ، بلكه بايد وجود سرشار از كنجكاوي شان را به صورت هدفمند ارضا كنيم.پدر و مادر با تشويق هر گام كوچك كودك ، كمك بزرگي به خلاقيت هاي بزرگ تر وي در آينده خواهند كرد.

5. براي اشيا اسم بگذاريد

كودكان حتي پيش از آنكه بتوانند صحبت كنند، قادرند بسياري چيزها ( براي مثال اجسام مختلف و رنگ ها) را درك كنند. در اين سن اگر به او بگوييد: «عروسك خرسي سفيدت را بياور»، او دقيقاً ميداند اين اسم متعلق به كدام اسباب بازي اش است. بنابراين يكي ديگراز وظايف والدين نامگذاري انواع رنگ ها، اندازهها و شكل ها براي تقويت درك كودك است.

6. بايستيد و هورا بكشيد



وقتي كودكتان موفق مي شود براي اولين بار از فنجان آب بخورد و شما فرياد شادي سر مي دهيد، اين عمل شما نه تنها او را خوشحال مي كند، بلكه ارتباطات قشر جلويي مغز و بخش دروني مغز او را كه جايگاه احساسات است، تقويت مي نمايد. بين ده تا هجده ماهگي اين ارتباطات مغزي شكل مي گيرد. براي مثال وقتي اولين گام هاي او را تشويق مي كنيد، اين عمل باعث خوشحالي او ميشود و در پي آن جرياني از مواد شيميايي در مغز او آزاد مي گردد كه اين چرخه را تقويت مي كند.در مقابل، هرگونه بي تفاوتي و بي توجهي والدين به رفتارهاي كودك موجب تقويت نشدن چرخه ارتباطات مغزي او مي شود و كودك نسبت به انجام كارهاي جديد دلسرد مي گردد.

دامنه لغات كودك بستگي مستقيم به ميزان صحبت والدين طي دو سال اول زندگي او دارد.

7. به توجه خود نسبت به فرزند ادامه دهيد

هرگز توجهات خود را از فرزندانتان دريغ نكنيد. گرچه توجه والدين در سنين پايين براي كودك بسيار مهم است، اما پيشرفت ذهني و هوشي او در اين سنين به پايان نمي رسد. شبكه هاي عصبي، به خصوص آنها كه به احساسات مربوط مي شوند تا سنين نوجواني در حال توسعه اند. بنابراين با افزايش سن مي توانيد به كتاب خواندن فرزندتان اهميت بيشتري بدهيد، او را در گفت و گوهاي خانوادگي سهيم كنيد، از وي نظر بخواهيد، به او موسيقي بياموزيد و نيز مشوقي مهربان برايش باشيد.

علاوه بر اينها،نقش شما به عنوان پدر و مادر تنها به دوران كودكي و نوجواني محدود نمي شود، زيرا فرزندان در جواني و بزرگسالي هم به پشتيبان و راهنما نياز دارند.