ميكربها و بوي بد دهان



دهان شامل حفره دهان – دندانها- زبان- بزاق – لثه و سقف دهان است . دهان به علت وجود بزاق كه از غدد بزاقي ترشح مي شود دائماً مرطوب است. ميزان ترشح بزاق دريك شخص سالم معادل 1500 -500 ميلي ليتر در روز است و ميزان توليد به عوامل متعددي از جمله سن – جنسيت – ساعات متفاوت روز- ماههاي مختلف سال ، حالات روحي و وضعيت غذايي بستگي دارند. بزاق بدون رنگ بوده و كمي حالت چسبندگي دارد و چون حاوي انواع متفاوت تركيبات آلي و معدني است ، محيط مناسبي براي رشد باكتري ها در دهان است.

باكتري هاي موجود در دهان مي توانند بر روي مواد موجود در بزاق مخصوصاً ذرات غذا در بين دندانها تأثير گذاشته و در اثر عمل تخمير و فساد ، گازهاي بدبو توليد نمايند. بنابراين عمل باكتري ها در دهان را مي توان مهمترين عامل تنفس بدبو به حساب آورد. علاوه براين باكتري هاي موجود در دهان مي توانند با تأثير بر مواد قندي ، اسيدهاي آلي توليد نموده و اسيدهاي حاصله به تدريج باعث پوسيدگي دندانها بشوند. برخي از باكتري هاي دهان درعمق دندانها و اطراف لثه فعاليت بيشتري داشته و مي توانند بيماري هاي عفوني لثه و دندان را موجب شوند. در طول روز به علت باز و بسته شدن دهان و در نتيجه دفع گازهاي توليد شده توسط باكتري ها از شدت بوي دهان كاسته مي شود.

علاوه براين در طول روز بلع بزاق به تنهايي و يا همراه با مواد غذايي ، از تجمع باكتريهاي داخل دهان كاسته و موجب كاهش متابوليسم باكتري ها در دهان مي شوند. به عكس در طول شب به علت محبوس شدن گازهاي توليد شده در دهان و توليد تركيبات متعدد مخصوصاً توسط باكتري هايي كه براي رشد به كمي اكسيژن نياز دارند بوي دهان شدت مي يابد. درحقيقت تنفس بد بوي صبحگاهي دهان، در رابطه مستقيم با فعاليت شبانه باكتري ها در دهان است. اغلب ميكروب هاي موجود در دهان بيماري زا نبوده و جزو ساكنان طبيعي دهان انسان سالم به حساب مي آيند. در دهان ، انواع ميكروبهاي بيماري زا نيز موجود بوده و در شرايط خاص قادر به توليد بيماري هاي عفوني در دهان و ساير قسمت هاي مجاور هستند. ميكروبهاي موجود در دهان مي توانند به سادگي توسط بزاق از فردي به فرد ديگر با جمعيت ميليوني منتقل شوند. تعداد ميكروبها ي موجود در دهان به حدي زياد است كه هر انسان درهنگام صحبت كردن ، ميليونها ميكروب را با ترشحات فوق العاده كوچك بزاق درهواي اطراف خود پراكنده مي نمايد.

اگر فردي دهانش هميشه بوي بد نمي دهد و دفعتاً چنين مي شود، بدون شك بايد نشانه هايي ازيك بيماري را در بدن خود حس كند و بي درنگ درصدد رفع بوي بد دهان و شناخت بيماري برآيد. بوي بد ناگهاني دهان مي تواند به دلايل زير باشد:

- عفونت و تورم لثه ها و يا آبسه دندان

- عفونت گلو و يا متورم شدن آن

- سينوزيت

- عفونت ريه

-Sjogren (بيماري كه در آن چشم و دهان به طور مزمن خشك مي شوند)

- بيماري ناشي از الكلي بودن افراد

- بيمارهاي كليه كه درآن كليه ها قادر نيستند به درستي سموم را به خارج بفرستند

- يبوست

- بيماري كبد



بعضي اوقات بوي بد دهان از ميكروبي به نام ( هليكوباكتر پيلوري)Helico Bacter Pglori است. اين ميكروب در جهاز هاضمه باقي مي ماند و ممكن است توليد زخم معده هم بكند و درهرحال بوي بد دهان را باعث شود . در اين موارد ضمن اين كه به پزشك معالج خود مراجعه مي كنيد با انجام آزمايش هاي لازم و پيگيري هاي مداوم درصدد رفع اين عارضه برآييد چون در مراحل بعدي مي تواند خطرناك تر باشد.

با رعايت بهداشت دهان مي توان ميكروبهاي دهان و در نتيجه اعمال ناخواسته آنها را به حداقل رساند. بهترين روش براي كاهش ميكروبهاي دهان ، شستشوي مداوم دهان و دندانها پس از صرف غذا ( مخصوصا هنگام شب) است. شستشو موجب خارج شدن ذرات غذاي موجود درحفره دهان شده و دراصل با حذف مواد غذايي مورد نياز ميكروبها ، از جمعيت آنها كاسته مي شود. به خصوص عامل مؤثري در به حداقل رساندن ميكروبها ي دهان و ممانعت از پوسيدگي دندانها است. مواد پروتئيني مانند ذرات گوشت در بين دندانها محيط مناسبي براي رشد باكتريها ايجاد مي نمايد . بنابراين بوي بد دهان اغلب درارتباط با فساد مواد پروتئيني است. بلع بزاق ، نوشيدن مايعات ، دفع بزاق وشستشوي دهان با مواد شيميايي ضد ميكروب از جمعيت ميكروبهاي دهان به ميزان قابل ملاحظه اي مي كاهد. اگرچه پس از چند ساعت جمعيت ميكروبها مجدداً به حالت اوليه برمي گردند، اما مصرف مواد ضد بومانند آدامس ، پوششي بر روي تنفسهاي بدبو بوده و به علت بالا بردن ترشح بزاق و بلع بزاق از جمعيت ميكروبها مي كاهند.

ناگفته نماند كه آدامس و تركيبات مشابه به علت داشتن قندهاي ساده باعث رشد باكتريهاي موثر برپوسيدگي دندان ها مي شود.

از ديدگاه طب نتروتپ ، تغذيه دربوي بد دهان بسيار اهميت دارد. سعي كنيد حدوداً دو ليتر آب در روز حتماً استفاده كنيد. همچنين از خوردن گوشت تا آن جايي كه امكان دارد پرهيز كنيد و به جاي آن از پروتئينهاي گياهي استفاده كنيد. غذاهاي سرخ كردني به هيچ عنوان استفاده نشود ، فقط بخارپز، آب پز يا در فر گذاشته شود.

از ادويه جات كمتر استفاده كنيد . سعي كنيد به غذاي خود كمي نمك براي مزه ، و زعفران به عنوان ادويه بزنيد. از مصرف مواد كارخانجاتي مانند سوسيس ، كالباس ، چيپس و پفك وغيره خودداري كنيد.

سبزيجات سبز تيره كه داراي كلروفيل زياد هستند استفاده كنيد مانند جعفري ، اسفناج ، كاهو ، كدو ، شاهي آبي و غيره .

از لحاظ بهداشت دهان سعي كنيد بعد از هر وعده غذا دندانها را مسواك كنيد . مي توانيد بعد از مسواك كردن كمي هل - رازيانه و تخم گشنيز در دهان بريزيد و بجويد.

ضمناً مي توانيد يك قاشق چايخوري جوش شيرين را در نصف ليوان آب گرم حل كنيد و وقتي نيمه گرم شد مقداري از آن را در دهان نگاه داريد و مزمزه كنيد و دندانها و دهانتان را با آن كاملاً بشوييد. بدين طريق ، هم دندانهاي تميز و شفافي خواهيد داشت وهم نفس تازه و خوشبويي پيدا مي كنيد. بد نيست بدانيد چنانچه پوست شما دچار آفتاب سوختگي شده است اگر خميري از جوش شيرين درست كنيد و روي آن بگذاريد بسيار مؤثر خواهد بود.