همواره از دوران کودکي به عنوان بهترين و شادترين دوره ي زندگي انسان نام برده شده است. کودکي دنيائي از معصوميت و پاکي در کنار شادي و سبکبالي را در ذهن تداعي مي کند. بسياري از بزرگسالان در کشاکش سختي ها و مشکلات زندگي با ياد کردن از دوران خوش کودکي خود، دمي از غم زمانه فارغ مي شوند و بر بال خاطرات به دنيايي کوچ مي کنند که در آن از فشار مسئوليت و مرارت خبري نيست. گويي داشتن يک کودکي شاد و آسوده، فرد را براي مواجهه با درگيريهاي آينده و مسئوليت هاي بزرگسالي تجهيز مي کند و به او جزيره اي امن از خاطرات دلنشين مي بخشد که به گاه سختي در آن پناه جويد، خستگي را از خود دور کرده و با نيرويي مضاعف به جنگ سختي ها برود.

مسلماً آرزوي هر پدر و مادري فراهم کردن يک چنين کودکي اي براي فرزند دلبندشان خواهد بود. اما مسئله اينجاست که شادي و نشاط آموختني نيست. شما مي توانيد به فرزند خود مهارتهاي زندگي، آشپزي، خواندن و نوشتن و حتي يک زبان خارجي را بياموزيد، ولي آموختن شاد بودن و خوشبخت بودن،امري است که از توان شما خارج است. اکثر دانشمندان معتقدند ژنهايي که فرزندان از والدين به ارث برده اند نقشي اساسي در توانايي فرد براي شاد بودن و احساس رضايت از زندگي دارد.

با اين وجود نقش پدر و مادر در ميزان شادي و نشاط کودک چشمگير است.

شايد شما نتوانيد به فرزند خود ياد بدهيد که خوشحال باشد ولي فراهم کردن امکانات و بستر مناسب براي خوشبختي و شاد زيستن فرزند، هديه اي است که فقط شما مي توانيد به فرزندتان بدهيد.

در اين مطلب ما راه هايي به شما پيشنهاد مي کنيم که مي توانند شما را در فراهم کردن اين خوشبختي و نشاط براي فرزندتان ياري دهند.


کودک خود را همان گونه که هست دوست بداريد

همه ي متخصصان بر طبق نتايج مطالعات و يافته هاي خود متفق القولند که اولين راز داشتن کودک شاد و سرزنده اين است که او را همان طور که هست بپذيريد و دوست بداريد. هنگامي که فرزندان با دانستن عشق و علاقه ي والدين به خود بزرگ مي شوند مطمئن هستند که خصوصيات و توانائيهاي شخصي آنان مانند ميزان ضريب هوشي عقايد و علاقه منديهاي شخصي آنان از سوي واليدن محترم شمرده شده و پذيرفته و تحسين مي شوند. اين آگاهي و اطمينان در آنها شادي عميقي را پديد مي آورد که در تمام طول زندگي با ايشان خواهد ماند و سنگ بنايي براي موفقيتها و خوشبختي در زندگي آينده ي آنها خواهد بود.


«نمي توانم» را با «مي توانم »عوض کنيد

وقتي فرزندتان مي داند که شما نسبت به او ايمان و اعتماد خدشه ناپذيري داريد، خود را قادر به انجام هر کاري خواهد ديد. آن چه مهم است ذهنيت فرزندتان در مورد عقيده ي شما نسبت به خودش است. فرزندتان شما را به عنوان الگو باور دارد بنابراين خود را از دريچه ي چشمان شما مي بيند و مي شناسد. پس نظر شما براي او بسيار تعيين کننده است. پدري تعريف مي کند وقتي پسر من در مدرسه راهنمايي درس مي خواند به فوتبال علاقمند شد. ولي مربي فوتبال مدرسه به او گفت که در اين زمينه هيچ استعدادي ندارد. او با دلخوري موضوع را با من مطرح کرد به او گفتم: هرگز اجازه نده کسي روياها و هدفهايت را از تو بگيرد. و امروز پس از گذشت چندين سال از آن روز، پسر من يکي از بازيکنان مطرح و موفق در زمينه ي فوتبال حرفه اي است.


قانون گذاري منصفانه و بي طرف

براي زندگي خود و فرزندانتان قوانين و حدود مناسب و منصفانه اي تعيين کرده و آنها را با جديت رعايت کنيد. اين قانون گذاري شايد در وهله ي اول براي فرزندانتان چندان دلچسب نباشد ولي در عمل به آنها احساسي از امنيت و آسايش خواهد داد. يک متخصص مي گويد: خود را مجسم کنيد که در حال عبور از تنگه اي باريک مشرف به دره اي عميق هستيد. مسلماً خوشحال خواهيد شد اگر بر لبه پرتگاه نرده هاي محافظي نصب شده باشد که شما را از سقوط به دره محافظت کند. با اين اطمينان، راحت تر و آسوده تر به راه خود ادامه خواهيد داد. براي اکثرکودکان شادي ونشاط، از احساس امنيت و آسايش حاصل مي شود. وقتي کودکان متوجه شوند بايد رفتار خود را با حدود و ضوابط خاصي تطبيق داده و از قواعد خاصي پيروي کند، احساس امنيت و کاميابي بيشتري خواهند داشت.


نيمه ي پر ليوان را به فرزندتان نشان دهيد

همواره به فرزند خود يادآوري کنيد که هيچ مشکل و مسئله اي در دنيا وجود ندارد که شما باهم از پس حل کردن آن برنيائيد.

به فرزند خود بياموزيد که مثبت انديش و خوش بين باشد و نااميدي و ياس را از خود براند. اين آموزش بسيار مهم و حياتي است. زيرا با آموختن مهارت مثبت انديشي در دوران کودکي، فرزندتان گام بزرگي به سوي دوران بزرگسالي شاد و پرنشاط در بر خواهد داشت.

انسانهاي منفي نگر و ناراضي اغلب درگير مسائل و خاطرات ناخوشايند و تلخ زندگي خود هستند و با فکر کردن و تجسم اين خاطرات امکان شاد زيستن را از خود مي گيرند. در حالي که انسانهاي شاد و مثبت انديش با تمرکز بر وقايع مثبت زندگي، راه خود را به سوي آينده اي روشن تر مي گشايند.

براي فرزندتان گروه حمايتي تشکيل دهيد:

اين گروه علاوه بر پدر و مادر مي تواند افراد ديگري مانند معلم، مربي ورزش، معلم پرورشي يا مشاور مدرسه را نيز دربر بگيرد. کسانيکه به سرنوشت فرزند شما علاقمند و در آن دخيلند و کودک به آنها اعتماد دارد. گروه دوستان و همسالان نيز بخش بزرگي از دايره ي ارتباطي و حمايتي اطراف کودک را تشکيل مي دهند و معمولاً تاثير به سزايي بر کودک دارند پس مراقب باشيد آنها را ناديده نگرفته و در اين گروه جا بدهيد. بدين ترتيب مي توانيد فرزند خود را در ادامه و گسترش دوستي ها و روابط خود با همسالانشان ياري کنيد. يک روان شناس باليني بيمارستان کودکان در اين باره مي گويد: مهارت دوست يابي و حفظ روابط از مهارتهاي حياتي براي هر انسان است که او را در ايجاد روابط عميق و پايدار در زندگي آينده ياري کرده از اين رو يکي از عوامل مهم و اساسي در احساس رضايت شخص از زندگي و شاد زيستن درآينده ي کودک است.


برنامه ي ورزشي منظم:

کودکان عصر حاضر در مقايسه با نسل پيشين بيشتر در خطر اضافه وزن و چاقي قرار دارند که مسلماً اين موضوع تاثير خوشايندي بر سلامت و رضايت آنها در زندگي آينده نخواهد داشت. کودکان چاق معمولاً احساس رضايت از خود ندارند و از کمبود اعتماد به نفس رنج مي برند و بيشتر از ساير کودکان مستعد ابتلا به افسردگي خواهند بود. به نظر يک متخصص امور تربيتي راه چاره اين است: ورزش منظم. وقتي کودک خوب و درست تغذيه شود و در عين حال فعاليت جسمي مناسبي داشته باشد، ميزان ترشح هورمون شادي بخش اندورفين در مغز بيشتر خواهد شد که به احساس رضايت از خود و در نتيجه اعتماد به نفس در کودک منتهي مي شود. با اجتناب از غذاهاي آماده ي بيرون و در عوض مصرف ميوه و سبزيجات ميان وعده هاي سالم و طبخ غذاهاي خانگي به جاي فرآورده هاي آماده علاوه بر کنترل ميزان پروتئين لازم براي کودک مواد مغذي بيشتري به بدن او برسانيد.

کودک خود را به بازيهاي پرتحرک خارج از منزل ترغيب کنيد. بازي آزادانه و کودک مدار با گروه همسالان، فرزندتان را متناسب و در وزن معمول نگه مي دارد و در عين حال خلاقيت، استقلال و روابط اجتماعي را به او مي آموزد.


خاطرات شاد خود را ثبت کنيد.

براي پرورش حس قدرشناسي و شکرگزاري در فرزندانمان و نيز براي ثبت و يادآوري خاطرات، جعبه ي يادگاري بسازيم. کودک مي تواند فهرستي از تمام چيزهاي خوبي که خود به او داده و يا اتفاقات مثبت و شادي بخشي که براي او مي افتد تهيه کرده و آن را در جعبه قرار دهد. عکس دوستان و خانواده، کارت پستال، يادگاري هاي کوچک دوستان و نزديکان و يا سوغاتيهاي يک سفر شاد همگي مي توانند در اين جعبه قرار گيرند و هنگامي که کودکتان بيمار و يا افسرده است دنيايي از خاطرات خوش را براي او تداعي کرده و لبخند را به لبان او بياوريد.


لحظات طلايي ارتباط را دريابيد

برنامه اي منظم تنظيم کنيد که طي آن افراد خانواده بتوانند دوستانه در مورد مسائل خود صحبت کنند. طي اين جلسات مي توانيد به همراه فرزندتان فعاليتهاي هفتگي و ورزشي او را مرور کنيد تا در صورت لزوم بتوانيد با آگاهي از تمام مسائلش، او را در بهبود وضعيت خود ياري دهيد.

مي توانيد اين جلسات را در فضاي غير رسمي، و يا توام با فعاليتهاي خانوادگي مانند پيک نيک، دوچرخه سواري، پياه روي و يا حتي خريد منزل برگزار کنيد. پرداختن به فعاليت هاي مورد علاقه ي افراد خانواده، دخيل کردن کودک در امور جاري منزل شما را ياري مي دهد که به فرزند خود نزديک تر شده، لحظات طلائي ارتباط را دريابيد.


نرمش در برابر طوفان

يکي از اجزاي جدائي ناپذير لازم براي دستيابي به شادي پايدار، انعطاف پذيري و تطبيق در مواجهه با مسائل و مشکلات است. همه ي ما داستان درخت بزرگ و فعال کوچک را در برابر طوفان مي دانيم. درخت تناور صدساله، به علت ايستادگي در برابر طوفان شکست، ولي نهال کوچک با نرمش وانعطاف پذيري خم شد وباقي ماند. بنابراين از برخورد فرزند خود با سختي ها و ناراحتي ها نگران نباشيد. برخورد و تجربه ي امروز او درمقابله با مسائل و درگيريها در عملکرد فرداي او در برابر مشکلات جدي تر تعيين کننده است و مي تواند به او کمک کند تا بهتر تصميم بگيرد.

سعي نکنيد کودک خود را از هر اتفاقي محافظت کرده و به اصطلاح او را لاي پر قو بزرگ کنيد. در عوض به او بياموزيد که شناخت درستي از مسائل و مشکلات پيدا کرده و بتواند آنها را اصلاح کند.

اگر فرزندتان درگير يک نااميدي و افسردگي بزرگ شده است به او کمک کنيد تا از نظر روحي به شرايط عادي بازگردد. سپس او را تشويق کنيد با بيان احساسات خود، خود را سبک کند. همان طور که پيش تر گفته شد فرزندان از والدين خود الگو مي گيرند پس به خاطر داشته باشيد که خود نيز نمونه ي خيلي خوبي از نرمش و انعطاف پذيري در همه ي موارد از بي کار شدن گرفته تا ترافيک سنگين خيابان را به او نشان بدهيد.


شگفتي را از او نگيريد

هنگامي که کودک در برابر چيزي بزرگ تر از خويش قرار مي گيرد، دچار شگفتي شده و ميل دارد تمام جزئيات را درباره آن بداند. با فرزند خود درباره ي ايمان شخصي تان به خدا و يا اعتقاد خانوادگي خود صحبت کنيد.

به او ياد بدهيد که دربر خورد با مقدسات و دين، نياز نيست فرد همه ي مطلب را درک کند مي تواند به سادگي از وجود آنها لذت برده و به آنها احترام بگذارد. قدم زدن در جنگل يا پارک، تماشاي آسمان شب، تماشاي زمين خيس و حتي کرمها پس از باران. همگي و همگي جلوه هاي زيبايي از طبيعت هستند که مي توانند در عين زيبايي، توانايي پذيرش و لذت بردن را بدون درک جزئيات به فرزند شما بياموزند.با شرکت کردن در اين فعاليتها و در عين حال شرکت دادن فرزندتان در مسائل خود، روحيه ي کنجکاوي را در او تقويت کرده و در عين حال شاد بودن و لذت بردن از همه ي مسائل جزئي را به او بياموزيد.