در برنامهای که تحت عنوان «بازیابی خاطرات» و به منظور استمرار دو سالانهی «جایزه بزرگ شهید آوینی» و محافظت و ارزشگذاری میراث سمعی و بصری جنگ، در «مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی» برگزار گردید، با اهدای نشان فیروزه سینما حقیقت، از «یوسف جاننثار» فیلمساز و فیلمبردار افغانستانی تجلیل به عمل آمد.


به گزارش روز پنجشنبه گروه فرهنگی هنری باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران" ایسکانیوز"،در این برنامه که طی روزهای 19 و 20 فروردین ماه 1387 و باحضور محمد آفریده (مدیرعامل مرکز)، ونسان گریمو (رایزن فرهنگی فرانسه در ایران)، محمدرضا شرفالدین (رئیس انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس) و جمعی دیگر از میهمانان خارجی و فیلمسازان و علاقمندان سینمای مستند در سالن سینما حقیقت برپا شد، ابتدا فیلمهای آرشیوی و به نمایش درنیامده جنگی ایرانی، فرانسوی و افغانی به نمایش درآمد و سپس جلسه نقد و بررسی و تحلیل این فیلمها، به مدیریت کامران ملکی (دبیر هیات مدیره خانه سینما) و با حضور آنیس دو ویکتور (استاد دانشگاه آوینیون فرانسه)، مهدی همایونفر (تهیهکننده روایت فتح)، مصطفی دالایی (فیلمبردار حوزه دفاعمقدس) و یوسف جاننثار (فیلمساز افغانی) برگزار گردید.
در ابتدای این جلسه، مهدی همایونفر به چگونگی شکلگیری «گروه جهاد» تلویزیون و تهیه مجموعه روایت فتح اشاره کرد و افزود: «امتیاز ما در گروه، این بود که پذیرفته بودیم که مثل بقیه رزمندهها هستیم و همواره آماده پذیرش شهادت بودیم.ضمن اینکه امتیاز دوم ما در گروه، شخص «سیدمرتضی آوینی» بود. یک آرشیتکت که از ذهن خلاق و هنرمندانهای برخوردار بود و برای فیلمسازی در جبهههای نبرد، برنامه داشت.»
وی افزود: «مهمترین آموزشی که شهیدآوینی به ما داد، این بود که در صحنه نبرد کاملا پرتابل بوده و دوربین رو دست کار کنیم. ضمن اینکه برای ثبت صدا هم بهصورت طبیعی در جمع رزمندهها حضور یابیم تا تفاوتی بین ما و آنها حس نشود.»
در ادامه، «مصطفی دالایی» فیلمبردار مجموعه روایتفتح، به شخصیت شهیدآوینی اشاره کرد و گفت: «آوینی جاذبه و مغناطیسی قوت داشت که از صداقت و محبتش سرچشمه میگرفت و این باعث شد تا همه ما در گروه جهاد، خود را فراموش کنیم و دُور او جمع شویم و به رنگ سید در آییم.»
وی افزود: «ما آرزوهای خود را کنار گذاشتیم و شدیم دستها، چشمها و خود سید مرتضی. در واقع آوینی و بچهها و همهی رزمندهها به یک حقیقتی رسیده بودند که لحظه به لحظه در آن غوطهور میشدیم تا سرانجام، این حقیقت بهروایت فتح منتهی شد.»
یوسف جاننثار از دیگر سخنرانان این نشست بود که متعاقب نمایش فیلمهای آرشیوی خود که از مبارزات «احمدشاه مسعود» تهیهکرده بود، خطاب به حضار گفت: « از اواخر سال 1364 که مجاهدین افغان در نقاط مختلف افغانستان، مشغول جهاد و مقاومت در برابر شورویها بودند، به جبهه «احمد شاه مسعود» رفتم، اما چون 15 ساله بودم، «مسعود» مرا به گروه فیلمبردارها که تنها دو نفر بودند، معرفی کرد و بهاین ترتیب، من با خرابکردن دهها دوربین فیلمبرداری، مشغول ثبت و ضبط وقایع جبههها، سنگرها، رزم و تعلیمات نظامی، سیاسی و عقیدتی مجاهدین افغان (در مقاطع زمستان که جنگ متوقف میشد) شدم.»
وی افزود: «بعضی وقتها که «مسعود» را میدیدم، او به من میگفت که چگونه فیلمبرداری کنم و همیشه روی فیلمهایی که میگرفتم، نظر میداد. من جایی، درس فیلمبرداری را نخواندهبودم و هرآنچه که یاد گرفتم را از «مسعود» آموختم.»
یوسف جاننثار اضافه کرد: «فیلمهایی که من، از رزم افغانها گرفتم، هنوز هم در آرشیو باقیمانده و آرزو دارم که روزی، یک فیلم خوب از این تصاویر آرشیوی بسازم.»
در پایان این جلسه، «آنیس دو ویکتور» ضمن اشاره به دو سبک فیلمبرداری مستندهای جنگی در ایران و افغانستان اظهار داشت: «با دیدن این فیلمها، حقیقتی برای من مسلم میشود که ثبت و ضبط این تصاویر، به مانند پیروزی در جنگ، اهمیت دارد.»
وی افزود: «شاید احمدشاهمسعود،تنها فرماندهای بود که در افغانستان، این تصاویر را ثبت کرد و در ایران هم شهید آوینی دریافتهبود که با ثبت این تصاویر، میتوان به حقیقت جنگ دست یافت.»
استاد دانشگاه آوینیون فرانسه در ادامه گفت: «در مجموعه فیلمهای روایت فتح و آثار آرشیوی جاننثار، نوعی ارتباط با سینمای مُدرن را میبینیم: نوعی اعتماد به سینما که میخواهد آموزش بدهد و نگاه تماشاگر را تربیت نماید.»
وی تصریح کرد: «در آثار روایت فتح، ارتباط شهید آوینی با زمان، پیرامون فهم حقیقت جنگ، بسیار مهم است. یعنی او میخواهد تماشاگر، راهی را طی کند تا خود، به حقیقت جنگ برسد.»
گفتنیاست که برنامه «بازیابی خاطرات» با مشارکت انجمن ایرانشناسی فرانسه و طی روزهای نوزدهم و بیستم فروردینماه 1387، در حضور جمعی از میهمانان خارجی، مستندسازان، نمایندگان رسانههای گروهی و علاقهمندان سینمای مستند، در سالن سینما حقیقت مرکز گسترش برگزار شد