تا چهار دهه پس از ورود جراحی پلاستیک به ایران، تقاضای آن محدود به زنان و دختران طبقات بالای اجتماع بود، اما از دهه گذشته گرایش به زیباسازی چهره در میان تمام اقشار جامعه اعم از زنان و مردان چنان رایج شده، که به راحتی طبقات متوسط و پایین جامعه را نیز درگیر کرده است.
افزایش تقاضا برای جراحی زیبایی تا جایی اهمیت پیدا کرده که متقاضیان به راحتی حاضر به پرداخت مبالغ میلیونی برای آن شدهاند.
این در حالی است که این میزان از هزینه برای جراحی زیبایی، با سطح زندگی بسیاری از افراد تناسب ندارد و همین امر مشکلات فراوانی برای آنها ایجاد میکند.
درحال حاضر تعداد زیادی از دختران و زنان 14 تا 45 سال برای جراحی زیبایی به جراحان پلاستیک مراجعه میکنند و یا تمایل به انجام این عمل دارند که البته بسیاری از آنان برای انجام این کار با مخالفت فراوانی از سوی خانواده هایشان روبرو میشوند.
گرایش به عملهای جراحی زیبایی در ایران تا اندازهای گسترش پیدا کرده که اکنون در میان سایر کشورها در رتبه ی اول قرار دارد، این در حالی است که بیش از سه هزار پزشک بدون داشتن تخصص در زمینه جراحی زیبایی دست به انجام اینگونه عملها می زنند.
یعنی به طور متوسط در هر یک از سه هزار و 400 شهرستان کشور یک پزشک اقدام به عمل جراحی بینی میکند.
طبق اعلام سازمان نظام پزشکی کشور تنها 101 پزشک در ایران دارای تخصص جراحی پلاستیک و ترمیم هستند که اسامی آنها در این سازمان به ثبت رسیده است.
زیر پوست شهر
برای گفتوگو با جراح زیبایی از چند روز قبل وقت گرفتیم. سرش حسابی شلوغ بود و قرار گذاشتند که بین معاینه دو بیمار مرا بفرستند داخل اتاق. دیر شده بود و عجله داشتم. سر کوچه درمانگاه که رسیدم پیرمردی سعی میکرد چرخ دستیاش را به جلو هل بدهد، چرخ دستیاش تمام پیادهرو را اشغال کرده بود و عابران با زحمت میتوانستند از کنار او عبور کنند، دختری هم با فاصله در پشت سر او راه میرفت، مثل این که دوست نداشت از او جلو بزند و دائماً با اضطراب به اطرافش نگاه میکرد، انگار از کسی فرار میکرد.
پیرمرد به درمانگاه که رسید چرخش را به تیر چراغ برقی که جلوی آن بود زنجیر کرد، مثل اینکه این چرخ تمام دارایی اش بود چون تا زمانی که وارد دالان درمانگاه شود چند بار برگشت و آن را برانداز کرد.
وارد مطب شدم، پزشک مشغول ویزیت دختری بود که سعی میکرد تا از زیبا شدن بینی اش اطمینان حاصل کند ولی وی حاضر به دادن تضمین نبود و می گفت:"اگر پیش هر کسی بروی قول زیبایی صددرصد را نمیدهد. خودت باید با در نظر گرفتن شرایط تصمیم آخر را بگیری."
اما انگار او عمل جراحی را به همه چیز ترجیح می داد برگهی رضایت نامه اولیه را امضا کرد و از اتاق خارج شد.
خواستم شروع به صحبت کنم که در اتاق باز شد و بیمار بعدی وارد مطب شد. پیرمرد را به سرعت شناختم؛ انگار هنوز نگران چرخ دستیاش بود، به آهستگی وارد اتاق شد و همان دختری که پشت سرش راه میرفت به دنبالش به اتاق آمد.
آنها هم برای جراحی آمده بودند! آن هم جراحی بینی، کسی که پدرش نان شب را با هل دادن چرخ دستی به دست می آورد، آمده بود تا جدیدترین مدل بینی را امتحان کند...
بالای شهر ، پایین شهر
شمیسا یکی از دردانههای بالا شهری است که خانوادهی اشرافیاش نگذاشتهاند آب توی دلش تکان بخورد، پشت در اتاق عمل او را می بینم. وقتی علت عمل بینی اش ار می پرسم تنها علتی که به مغزش میرسد این است که چهره اش برای خودش در آینه تکراری شده، او می گوید دلش میخواهد در مهمانی آخر ماه با چهرهای جدید وارد شود.
محمود باباخانی متخصص گوش و حلق و بینی در زمینه جراحی بینی در این رابطه می گوید: علت عمدهی افزایش جراحی بینی در میان ایرانیان اختلاط نسل است و همین امر باعث بد شکلی بینی در افراد میشود.
وی ابرازداشت: در بسیاری از موارد علت گرایش جوانان به عملهای زیبایی مانند جراحی بینی شیوع مدهای کاذب در جامعه است، و دلیل موجه این ادعا را الگوگیری جوانان از گروهای دوستی در مدل بینی و ارائه تصاویر بازیگران هالیوودی برای عمل های زیبایی دانست.
داور شیخاوندی روانشناس نیز در این زمینه به برنا می گوید: علت عمدهی گرایش جوانان به جراحی بینی و زیبایی نداشتن اعتماد به نفس آنها در گروههای دوستی است.
وی معتقد است: آنها برای جبران اعتماد به نفس خود از انواع وسایل از جمله آرایش سر و صورت و لباسهای مد روز تا انواع جراحیهای زیبایی استفاده می کنند.
به گفته این روانشناس در بسیاری از موارد تبدیل زیباشناختی به یک ارزش اساسی در زندگی میتواند از عوامل مهم گرایش به عملهای زیبایی باشد.
گرایش به زیبا شدن شاید یکی از اولویتهای انتخابی افراد برای مطرح شدن در جمع دوستان و آشنایان و افزایش میزان اعتماد به نفس باشد؛ اما جوان زیادی وجود دارند که در کنار ورود چنین معیارهایی راههای دیگری را برای جلب توجه و کسب اعتماد به نفس بر می گزینند، مواردی چون تلاش برای بدست آوردن رتبه های برتر علمی در شاخه های مختلف تحصیلی و ... .

علاوه بر این کارشناسان علوم اجتماعی معتقدند؛ گسترش دامنه ارتباطات جمعی در قالب رسانه های تصویری برون مرزی از مهمترین دلایل تغییر الگوهای به روز جوانان است