شرح بيماري
هيپرليپيدمي عبارت است از بالابودن غلظت چربي خون. انواع افزايش چربي خون (نوع 1،2،3،4و5) براساس سطح انواع چربي در خون، و ميزان بالاتر بودن آنها از حد طبيعي تعريف ميشود. افزايش چربي خوني در هر سني ميتواند رخ دهد، اما در بزرگسالان شايعتر است. البته انواع مختلف افزايش چربي خون در سنين مختلف رخ ميدهند.
علايم شايع
گرهكهاي زرد رنگ چربي در پوست زير چشمها، پوست ناحيه آرنج و زانو، و نيز در تاندونها
بزرگ شدن طحال و كبد (در بعضي از انواع)
حلقههاي سفيدرنگ در اطراف مردمك چشم (در بعضي از انواع)
علل
خون حاوي انواع مختلف چربي (ليپيدها) است كه با پروتئينهاي خون تركيب ميشوند و تشكيل ليپوپروتئينها را ميدهند. ليپوپروتئينها انرژي تأمين ميكنند و مواد اوليه براي ساخته شدن بعضي از بافتها و هورمونها را فراهم ميآورند. ليپوپروتئينها حاوي كلسترول و تريگليسريد هستند. كلسترول خون در ليپوپروتئينهاي مختلف خون از جمله ليپوپروتئين پرچگال (HDL) ، ليپوپروتئين كم چگال (LDL) ، و ليپوپروتئين بسيار كم چگال (VLDL) پخش شده است. اگر ميزان LDL (كلسترول بد) فراتر از حد طبيعي باشد، در ديواره رگها رسوب ميكند و باعث آترواسكلروز ميشود. HDL (كلسترول خوب) نقش محافظتي دارد، به اين ترتيب كه از رسوب كلسترول بد جلوگيري ميكند.
هر كدام از انواع افزايش چربي خون ممكن است ارثي يا ثانويه به يك اختلال ديگر باشند.
عوامل تشديد كننده بيماري
رژيم غذايي نامناسب كه حاوي چربي اشباع شده و كلسترول به ميزان زياد است.
سابقه خانوادگي افزايش چربي خون
مصرف قرصهاي تنظيم خانواده يا استروژن
ديابت شيرين
كم كاري تيروييد
نفروز (يك نوع بيماري كليوي كه در آن كليه به ميزان زيادي پروتئين دفع ميكند).
الكلي بودن
پيشگيري
رژيم غذايي كمچربي داشته باشيد.
اگر ديابت داريد، برنامه درماني خود را به دقت رعايت كنيد.
آزمايش اندازهگيري سطح كلسترول و انواع آن را بدهيد.
عواقب مورد انتظار
معمولاً با رعايت رژيم غذايي تا آخر عمر و دارو قابل درمان يا كنترل است.
عوارض احتمالي
آترواسكلروز. اين بيماري يكي از علل عمده بيماري قلبي (بيماري رگهاي قلب)، سكته مغزي، نارسايي كليه و خونرساني ناكافي به اعضا به شمار ميرود.
التهاب حاد لوزالعمده
درمان
اصول كلي
جهت تشخيص، آزمايش خون براي اندازهگيري چربيهاي خون بهطور ناشتا انجام ميپذيرد.
براي بعضي از بيماران، تنها تغيير رژيم غذايي ممكن است براي درمان كافي باشد؛ اما در بعضي ديگر ممكن است براي كاهش چربيهاي خون نياز به دارو باشد.
استرس خطر بيماري قلبي كه عارضه عمده افزيش چربي خون است را زياد ميكند. سعي كنيد استرس زندگياتان را كمتر كنيد. راههاي آرامسازي و تمديد اعصاب خود را فرا گيريد.
سيگار را ترك كنيد. سيگار كشيدن باعث تسريع رسوب چربي در رگهاي خوني ميشود.
داروها
هماكنون داروهاي زيادي براي كنترل چربيهاي خون استفاده ميشوند. با راهنمايي و همفكري پزشك خود مؤثرترين دارو را پيدا كنيد.
داروهايي براي درمان بيماريهاي زمينهساز، مثل ديابت يا بيماري هايي تيروييد
قرصهاي تنظيم خانواده را كنار بگذاريد. براي اين كار از ساير روشها استفاده كنيد.
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
محدوديتي براي آن وجود ندارد مگر اين كه تاندونها در اثر رسوب چربي ضعيف شوند يا شما دچار بيماري رگهاي قلب شويد.
انجام ورزش منظم براي كاهش وزن و كنترل استرس كمككننده است و امكان دارد در افزايش توانايي بدن در پاكسازي چربي خون پس از غذا نيز مؤثر باشد.
رژيم غذايي
رژيم غذايي كم چربي (خصوصاً چربي اشباع شده) داشته باشيد. براي كسب اطلاع در مورد رژيم غذايي مناسب با پزشكتان مشورت كنيد.
اگر اضافه وزن داريد، وزن خود را كم كنيد. هر چقدر وزنتان زيادتر باشد، بدن شما چربي بيشتري توليد ميكند.
هرگز الكل ننوشيد.
درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم يا سابقه خانوادگي افزايش چربي خون راداريد.
اگر دچار علايم جديد و غير قابل توجيه شدهايد. داروهاي مورد استفاده در درمان ممكن است عوارض جانبي به همراه داشته باشند.