گرمازدگي يا خستگي گرمايي

Heatstroke or heat exhaustion


شرح بيماري
گرمازدگي عبارت است از بيماري ناشي از قرار گرفتن طولانيمدت در معرض حرارت زياد، نخوردن مايعات به حد كافي، يا خوب كار نكردن مكانيسمهاي تنظيم حرارت در مغز. اين حالت ميتواند در هر سني رخ دهد، اما در سالمندان شايعتر است.
علايم شايع
خستگي گرمايي:
منگي، خستگي، غش، سردرد
رنگ پريدگي و مرطوب بودن پوست
تند و ضعيف بودن نبض
تند و سطحي بودن تنفس
گرفتگي عضلاني
تنشگي زياد گرمازدگي:
غالباً قبل از اين مرحله، خستگي گرمايي و علايم آن وجود دارد.
داغ، خشك و بر افروخته بودن پوست
تعريق وجود ندارد.
بالا بودن درجه حرارت بدن
تند بودن ضربان قلب
گيجي
از دست دادن هوشياري
علل
خستگي گرمايي به علت نوشيدن آب به مقدار ناكافي، خوردن نمك به مقدار ناكافي، و كمبود توليد عرق به وجود ميآيد. (بدن به كمك عرق كردن و بخار شدن عرق خنك ميشود).
گرمازدگي در اثر قرار گرفتن بيش اندازه در حرارت شديد و كار نكردن مكانيسمهاي تنظيم حرارت بدن ايجاد ميشود. در اين حالت دماي بدن تا حد خطرناكي بالا ميرود (حتي تا حدود 5/41 درجه).
عوامل افزايش دهنده خطر
اثرات عمومي بالا رفتن سن
نوشيدن الكل يا سوءمصرف ساير مواد
بيماري مزمن مثل ديابت يا بيماري عروق
بيماري اخير كه باعث از دست رفتن مايع در اثر استفراغ يا اسهال شده باشد.
هواي داغ و پر رطوبت (شرجي)
كاركردن در محيط بسيار گرم
از دستدادن مايعات بدن در اثر تعريق و ننوشيدن مايعات كافي براي جايگزيني آب از دست رفته
پوشيدن لباس زياد، خصوصاً لباس تنگ
تب بالا
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري بدني يا ورزش شديد در هواي داغ و پر رطوبت
پيشگيري
در هواي داغ، لباس سبك و گشاد بپوشيد.
مرتب آب بنوشيد و صبر نكنيد تا تشنه شويد و سپس آب بنوشيد.
اگر تعريق زياد داريد، آب بيشتر بنوشيد. اگر مقدار ادرار كم شود، ميزان آب دريافتي را زيادتر كنيد.
اگر زيادي گرمتان شده است، پنجره را باز كنيد، يا از فن يا تهويه مطبوع استفاده كنيد. اين كارها باعث راحتتر تبخير شدن عرق و در نتيجه خنك شدن پوست ميشوند.
سعي كنيد به هواي داغ عادت كنيد.
عواقب مورد انتظار
معمولاً با درمان سريع بهبودي كامل در عرض 2-1 روز حاصل ميشود.
عوارض احتمالي
ممكن است هر كدام از اعضاي مهم بدن دچار مشكل شوند (قلب، ريهها، كليهها، مغز)
با مدت زمان قرار گرفتن در معرض گرما و شدت آن، و نيز سرعت و اثربخشي درمان ارتباط دارد.
درمان
اصول كلي
اگر فردي علايم گرمازدگي را دارد و عرق نميكند: ـ وي را سريعاً خنك كنيد. لباسهاي وي را در آوريد و او را در آب سرد قرار دهيد، يا دور او ملحفه مرطوب بپيچيد. ترتيب انتقال او را به نزديكترين بيمارستان بدهيد. اين يك اورژانس است!
اگر فردي ضعيف و خسته است اما عرق ميكند: ـ وي را در يك جاي خنك بخوابانيد، مايعات خنك به او بدهيد (آب، آب ميوه، يا ساير نوشيدنيهاي خنك). ترتيب انتقال او را به نزديكترين بيمارستان بدهيد، مگر در موارد خفيف. توصيههاي پزشكي براي مراقبت مناسب از فرد را به وي يا همراهان وي ارايه دهيد.
داروها
براي اين اختلالات معمولاً دارويي مورد نياز نيست.
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
وقتي كه علايم وجود دارند، در حالتي كه پاهايتان بالا باشد استراحت كنيد.
با روبه بهبود گذاشتن علايم ميتوان كارهاي روزمره را تدريجاً از سر گرفت.
رژيم غذايي
رژيم خاصي توصيه نميشود.
درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم گرمازدگي يا خستگي گرمايي را داريد، يا اين كه علايم را در فردي ديگر مشاهده نمودهايد. بلافاصله اورژانس را خبر كنيد! اين اختلالات ممكن است جدي يا مرگبار باشند.