ترس مرضي (فوبیا)

phobias


شرح بيماري
ترس مرضي نوعي اضطراب به صورت ترس مداوم غيرمنطقي يا بيش از حد معمول نسبت به يك شيئي، موقعيت، فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري ، شرايط يا حتي يك عملكرد بدني (كه هيچ يك از اينها اساساً خطرناك نبوده يا تناسب منطقي با اضطراب ندارند). اكثر افراد دچار فويبا ترس خود را نابجا نسبت به موقعيت ميشناسند. فويبا به انواع زير تقسيم ميشود:
اجتماع هراسي (ترس از قرارگرفتن در موقعيتهاي اجتماعي نظير سخنراني عمومي يا استفاده از حمام عمومي)
جمع هراسي (ترس از حضور در شلوغي يا ترس از مكانهاي عمومي)
ترس مرضي ساده (ترس از يك نوع محرك خاص نظير حيوانات، حشرات، ارتفاع، سفرهوايي، مكانهاي بسته و غيره)
علايم شايع
علايم اضطرابي زير هنگام مواجهه يا فكر كردن در مورد محرك ايجادكننده ترس مرضي رخ ميدهند:
تپش قلب
تعريق
لرزش
گُرگرفتگي
تهوع
افكار منفي و تصورات مضطربكننده
علل
علت واقعي اين اختلال ناشناخته است. علت احتمالي آن عبارتست از يك واكنش يادگرفته شده (ساخته شده در ذهن) مثلاً ناشي از تماس با فرد ديگري داراي ترس مشابه، يا داشتن تجربه يك ترس اوليه كه همراه با يك شيئي يا موقعيت خاص بوده است. ساير فرضيههاي موجود در اين زمينه، ترس مرضي را داراي يك معني سُمبليك در نظر ميگيرند.
عوامل تشديد كننده بيماري
سابقه خانوادگي اضطراب
اضطراب ناشي از جدايي در كودكي
وجود ساير اختلالات رواني
دارابودن شخصيبت كمالگرا
پيشگيري
اقدام خاصي براي پيشگيري از ترس مرضي وجود ندارد. روشهايي براي پيشگيري يا كنترل واكنشها وجود دارد.
عواقب مورد انتظار
ترس ساده ـ در برخي موارد با بالارفتن سن خود به خود متوقف ميشود؛ برخي موارد نيز چنانچه از محرك ترس (مثلاً مار افعي) اجتناب شود اختلال قابل توجهي در زندگي پديد نميآيد؛ برخي موارد با قرار گرفتن فرد مبتلا در موقعيتهاي ترسآور (نظير سفرهوايي) كاهش مييابند؛ ساير موارد نيز با درمان قابل علاجاند.
اجتماعي هراسي ـ ممكن است با درمان برطرف شود؛ داروها در اين مورد معمولاً سودمندند.
جمع هراسي ـ افراد مبتلا بدون درمان روزبهروز بيشتر خانهنشين ميشوند؛ اغلب با اختلال هراس همراه است.
عوارض احتمالي
در اثر اجتناب از محركهاي ترس مرضي زندگي روزمره دچار محدوديت ميشود. به خصوص جمع هراسي فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري فرد را دچار محدوديت كرده و شديداً ناتوانكننده است.
درمان
اصول كلي
- اقدامات تشخيصي شامل مشاهده علايم توسط خود بيمار است.
- بررسي سابقه طبي و اجتماعي و معاينه فيزيكي توسط يك پزشك ضروري است.
اگر شما احساس كرديد كه ترس شما تداوم دارد:
-افكار خود را از منفي بودن (مثلاً «سگ گاز خواهد گرفت») به سمت افكار مثبت و واقعگرايانه (مثلاً «سگ با بند بسته شده است») منحرف سازيد.
- به يك اقدام كنترلكننده بپردازيد ـ مثلاً شمارش معكوس از 1000، كتاب خواندن، بلند حرف زدن، تنفس عميق و شمردن آنها
-افكار خود را به سمت افكار خوشايند منحرف سازيد. از روشهاي آسودهسازي استفاده كنيد.
داروها
داروها گاهي در درمان ترس مرضي مؤثرند.
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
محدوديتي وجود ندارد.
رژيم غذايي
رژيم خاصي نياز نيست. از مصرف كافئين خودداري كنيد.
درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان داراي علايم ترس مرضي باشيد كه با مراقبتهاي خود كنترل نشده است.
بازگشت علايم ترس مرضي پس از درمان