شرح بيماري
آنوريسم عبارت است از بزرگ شدن يا بيرونزدگي ديواره يك سرخرگ در اثر ضعف ديواره سرخرگ. آنوريسم اغلب پس از حمله قلبي رخ ميدهد و معمولاً در آئورت (سرخرگ بزرگي كه از قلب منشاء گرفته و در سينه و شكم به سمت پايين حركت ميكند) يا سرخرگهايي كه مغز، پاها، يا ديواره قلب را تغذيه ميكنند، ايجاد ميشود.
علايم شايع
آنوريسم در قفسه صدري باعث درد قفسه صدري، گردن، كمر، و شكم ميشود. درد ممكن است ناگهاني و تيز باشد.
آنوريسم در شكم باعث درد در كمر (گاهي شديد)، بياشتهايي و كاهش وزن، و وجود يك توده ضرباندار در شكم ميشود.
آنوريسم در يك سرخرگ در پا باعث نرسيدن خون به قدر كافي به نقاط مختلف پا ميشود. در نتيجه پا دچار ضعف و رنگپريدگي ميشود، يا اينكه متورم شده، رنگ آن به آبي تغيير ميكند. امكان دارد يك توده ضرباندار در ناحيه كشالة ران يا پشت زانو وجود داشته باشد.
وجود آنوريسم در يك سرخرگ مغزي باعث سردرد (اغلب ضرباندار)، ضعف، فلج يا كرختي، درد پشت چشم، تغيير بينايي يا نابينايي نسبي، و مساوي نبودن اندازه مردمكها ميشود.
وجود آنوريسم در عضله قلب باعث نامنظم شدن ضربان قلب و علايم نارسايي احتقاني قلب ميشود.
علل
شايعترين علت، افزايش فشارخون است كه سرخرگ را ضعيف ميكند.
آترواسكلروز (تصلب شرايين)
ضعف مادرزادي سرخرگ (به خصوص در مورد آنوريسمهاي سرخرگهايي كه به مغز ميروند.
عفونت آئورت در اثر بيماري سيفليس (نادر است).
صدمه فيزيكي
عوامل تشديد كننده بيماري
سن بيشتر از 60 سال
سابقه حمله قلبي
فشارخون بالا
سيگاركشيدن
چاقي
سابقه خانوادگي تصلب شرايين
پليآرتريت گرهي (يك نوع بيماري كه طي آن التهاب سرخرگهاي كوچك و متوسط رخ ميدهد)
آندوكارديت باكتريال (عفونت سطح داخلي قلب)
پيشگيري
ترك سيگار
ورزش منظم
تغذيه كافي و رژيم كمچربي
در صورت وجود سيفليس، درمان زودهنگام
رعايت برنامه درماني كنترل فشارخون
كاهش استرس
عواقب مورد انتظار
اغلب به كمك جراحي درمانپذير است. در جراحي، رگ مصنوعي به جاي آن قسمت از رگ كه آنوريسم دارد گذاشته ميشود. جراحي در مورد آنوريسم قلبي ميتواند باعث بر طرف شدن نامنظميهاي ضرباني شود و عمر را طولانيتر كند. گاهي آنوريسم عود ميكند.
عوارض احتمالي
سكته مغزي
پارهشدن آنوريسم. علايم بسته به مكان آنوريسم عبارتند از: سردرد شديد، درد شديد و تند و تيز در قفسه صدري، شكم يا پا، از دست دادن هوشياري. اگر پارگي درمان نشود ميتواند به مرگ بيانجامد.
درمان
اصول كلي
تشخيص زودهنگام و درمان قبل از اينكه آنوريسم پاره شود ضروري است.
بررسيها عبارتند از: آزمايش خون از لحاظ انعقادي، نوار قلب، آنژيوگرافي، ساير عكسبرداريها، سيتياسكن، يا سونوگرافي
جراحي براي جايگزين كردن رگ دچار آنوريسم يا بستن آنوريسم
آنوريسم مغزي نياز به جراحي اورژانس دارد. جراحي براي ساير انواع آنوريسم را ميتوان در ميزان مناسب انجام داد.
پس از جراحي، اندازهگيري فشارخون و كنترل فشارخون را جدي گرفته و ياد بگيريد.
داروها
داروهاي ضدانعقادي براي جلوگيري از تشكيل لخته و داروهاي ضددرد، پس از جراحي تجويز ميشوند.
امكان دارد براي جلوگيري از عفونت آنتيبيوتيك تجويز شود.
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
قبل از جراحي از فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري سنگين يا فشارآوردن به خود اجتناب كنيد. بعد از جراحي، به تدريج فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي عادي خود را از سر گيريد.
رژيم غذايي
قبل از جراحي، غذاي پرفيبر مصرف نماييد تا از زور زدن به هنگام اجابت مزاج اجتناب كنيد. بعد از جراحي، رژيم خاصي توصيه نميشود.
درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان علايم آنوريسم را داريد، به خصوص وجود يك توده ضرباندار در شكم يا پا، يا درد قفسه صدري يا شكمي اين يك اورژانس است! كمك بخواهيد و تا زمان رسيدن آمبولانس در تخت استراحت كنيد.
اگر حمله قبلي داشتهايد و بعد از آن دچار نامنظمي ضربان قلب يا علايم نارسايي احتقاني قلب شدهايد.
اگر پس از جراحي، هر كدام از علايم دوباره رخ دهد.