سيري در تاريخ ايران نشان دهنده آن است كه كشاورزان اين خطه از زمان« مادها » برخي از گياهان زراعي مانند

يونجه را كشت مي كرده اند و كشاورزي از پررونق ترين و شريف ترين مشاغل در تاريخ اين كشور بوده است .

كما اينكه دين زرتشت به كشاورزي اهميت خاص مي داده و اعتقاد بر اين بوده است كه «زرتشت پيغمبري است

كه براي آبادي ايران آمده و پيغمبر كشاورزان و كشاورزي است »بطوريكه به نقل از اوستا اهورامزدا پرسش

زرتشت را چنين پاسخ مي دهد :«نخست برايت گندم خواهم رويانيد .واي زرتشت سپنتما كسي كه زمين را

شخم نكند با دست چپ با دست راست هميشه در خانه بيگانه نيازمندانه بايستد ودر ميان آنان كه نان گدايي

ميكنند ريزه هاي خوان به او داده خواهد شد وآنان خواهند داد كه در انبار ذخيره فراوان دارند »ويا « كسي كه غله

بكارد پارسايي كاشته و چنين كسي آيين خدايي را پيشرفت دهد .»

علاوه برآن «كريستين ويلسن »مي نويسد :«پايين ترين طبقه تمدن شوش نماينده نخستين تمدن است كه در

اين محل كشف گرديد و تاريخ آن را مي توان د راوايل عصر مس تعيين كرد زيرا ادوات مسي در اين محل بدست

آمده است .»و همچنين «در حدود سه هزار سال پيش از ميلاد مسيح مردم ايران به وجود مس پي برده و كمي

پس از آن مفرق ساخته اند .»و چنين نتيجه مي گيريم كه مردم اين زمانه به بذرگيري و زراعت اشتغال داشته و

غله و الياف توليد كرده الياف را با مهارت تمام بافته و به صورت پارچه در مي آ ورده اند .



اطلاعات موجود حاكي است كه تا قبل از دوره قاجاريه كار رسيدگي به امور كشاورزي و دامپروري در ايران به

عهده «انجمنهاي محلي و مشورتي »بوده ود رسال 1274 هجري شمسي «وزارت خالصجات و زراعت و

فلاحت »مورد تصويب قرار گرفته و مسووليت رسيدگي به كشاورزي را عهده دار مي شود .



اولين مدرسه كشاورزي به نام « مدرسه فلاحت مظفري »در سال 1279 هجري شمسي جهت تعليم علمي و

عملي فنون كشاورزي به صورت شبانه روزي (به مديريت موسيو داشر بلژيكي )تاسيس ميشود .

و پس از فراز و نشيبهاي فراوان (جدول شماره 1 ) در سال 1309 شمسي مدرسه عالي فلاحت با 37نفر

محصل و 12معلم و قسمتهاي مختلف شامل كلاس و كتابخانه و «آزمايشگاههاي حشره شناسي و ميكروب

شناسي و گياه شناسي و تربيت حيوانات و شيمي و ميوه خشك كني و نوغان »و «مزارع امتحاني و باغات و

گلخانه » « ماشينهاي كشاورزي » و « استا مسيون معرفه الجو »(تحت نظر معلم نظارت بر كارها و تهيه بولتن

هفتگي )در كرج افتتاح ميشود .

در همين زمان دبستان هاي روستايي با اين اعتقاد كه فرزندان روستاييان در محل سكونت خويش ضمن با سواد

شدن با« شيوه هاي نوين كشاورزي » آشنا شوند پايه گذاري ميشوندكه ابن مدارس روستايي تا سال 1337

هجري شمسي به 380 باب ميرسد .

اولين نشريه ماهانه كشاورزي در سال 1296 هجري شمسي بنام « مجله فلاحت و تجارت » از سوي اداره كل

فلاحت و تجارت منتشر مي شود

از سال 1322هجري شمسي به بعد دانشسراها ي كشاورزي وآموزشگاههاي كشاورزي دوران رشد و توسعه

خود را شروع نموده و در سال 1324 هجري شمسي «مدارس ابتدايي دهات » به «مدارس كشاورزي » تبديل

شد هو اداره اي بنام اداره آموزش روستايي در وزارت فرهنگ تشكيل شده و مسووليت اداره مدارس كشاورزي

را عهده دار ميشود.اما به علت استقبال بيشتر از دانشسراهاي كشاورزي كارانها جنبه بهتري به خود گرفته و

آموزشگاههاي روستايي را تحت الشعاع خود قرار داد . اولين دانشسراي روستايي (دبيرستان كشاورزي )در

سال 1311هجري شمسي (ضميمه مدرسه عالي فلاحت ) تاسيس و به تدريج توسعه پيدا كرد .در سال 1338

هجري شمسي اداره آن به عهده وزارت كشاورزي و منابع طبيعي واگذار شده پس از آن تعدادي دبيرستان

كشاورزي زير نظر آموزش و پرورش بنام « هنرستان كشاورزي »و تعدادي زير نظر وزارت كشاورزي

بنام «دبيرستان كشاورزي » ادامه فعاليت مي دهند .

پس از انقلاب شكوهمند اسلامي هنرستانهاي كشاورزي كه با مديريت وزارت آموزش و پرورش و مراكز آموزش

كشاورزي كه با مديريت وزارت كشاورزي و به صورت گرايش در رشته هاي مختلف گواهينامه پايان تحصيلات

متوسطه داده مي شد منحل گرديد.

با تصويب ستاد انقلاب فرهنگي در سال 1359 هجري شمسي مجددا شروع به كار نموده با اين تفاوت كه

تحصيل به مدت چهارسال نظري عملي 90% پذيرفته شدگان اختصاص به روستا زادگان به صورت شبانه روزي و

عنوان «كشاورزي عمومي » با مهارتهاي مختلف آموزش داده شود .

وبالاخره در سال 1371هجري شمسي هنرستانها و د بيرستانهاي كشاورزي مجددا منحل وبا عنوان جديد

دبيرستانهاي نظام جديد با دو سال آموزش كشاورزي به صورت گرايش در رشته هاي مختلف (جدول شماره 2)و

آموزش آزاد براي كليه علاقمندان به كشاورزي در راستاي نظام جديد آموزش متوسطه شروع به فعاليت نموده

است .

در نظام جديد آموزش متوسطه (فعلي ) رشته كشاورزي شرط 90% روستاييو 10%شهري علاقمند به

كشاورزي حذف گرديده و علاقمندان به كشاورزي پس از گذراندن سال اول دبيرستان براساس 50% امتياز

نمرات شاخه فني و حرفه اي (رياضي و علوم تجربي و حرفه و فن ) و 50% نظر مشاور و راهنماي تحصيلي

هدايت جهت آموزش كشاورزي مي شوند در واقع انتخاب رشته در سال دوم دبيرستان انجام مي شود .

برنامه آموزش كشاورزي در سال دوم (پس از انتخاب رشته كشاورزي ) فقط تئوري و به صورت جامع گرايشهاي

كشاورزي (ماشين هاي كشاورزي – امور زراعي باغي – امور دامي – صنايع غذايي) و در سال سوم يكي از

گرايشهاي فوق الذكر آموزش به صورت تئوري و عملي انجام مي شود .

فارغ التحصيلان پس از دريافت گواهينامه پايان متوسطه (سه سال ) مي توانند در رشته هاي كارداني پيوسته

آموزش و پرورش – كارداني ناپيوسته آموزش عالي – كارداني پيوسته علمي وكاربردي ادامه تحصيل دهند .

نتيجه :

سير تعيير و تحول در نظام آموزشي كشور تاكنون حكايت از نيازي شديد به وجود ارتباط بين مؤسسات آموزشي

كشاورزي و برنامه هاي توسعه كشاورزي دارد . و يا به عبارت ديگر «توسعه مدارس كشاورزي شرط ضروري

توسعه كشاورزي » است .

متاسفانه در حال حاضر در ايران ارتباط موجود عملا در حد صفر است . دانش آموختگان جرات ارائه دانش خود را

نداشته و نتوانسته اند مشكلي از مشكلات كشاورزي را به طور مؤثر حل كنند .و هر روز سيل جمعيت از روستا

به شهر سرازير مي باشد .

واقعيت اين است كه كشاورزي ايران بايد بازسازي شود اصلاحات دامنه دار فني همه جانبه اي در جهت جلب

روستاييان و مراجعت آنان به روستا و تامين نيازهاي اساسي آنان صورت گيرد .با اين نكته كه امر كشاورزي در

مملكت بايد در سرلوحه برنامه ها قرار گيرد .