چرخه ازت، سیکل نیتروژن یا چرخه اکواریوم ویا ......

هر چه انرا بنامیم، هر اکواریوم بناچار این دوره را طی میکند تا به مرحله ثبات نسبی برسد.

دانستن این چرخه و حفظ تعادل ان یکی از رموز اولیهموفقیت در نگه داری ماهیان زینتی است و بی توجهی به ان چیزی جز خستگی،اتلاف وقت و هزینه زیاد بهمراه نخواهد داشت و این تفریح را برایمان بهکابوس مبدل خواهد کرد.

این چرخه در طبیعت همواره وجود دارد ولی در یک محیط مثل اکواریوم باید این چرخه ایجاد وتکمیل گردد.

نقطه شروع، ورود ماهی به اکواریوم و غذا دادن به ان است. تجزیه غذا و مدفوع ماهی باعث ایجاد NH3, در محیط میشود که برای ماهی سمی است. NH3 در محیط به میزان کم توسط گیاهان طبیعی داخل اب جذب شده و باقیمانده بصورتازاد در اب باقی میماند و با گذشت زمان این میزان بالا میرود تا به حداکثرمیرسد.(روز های هفتم تا جهاردهم)
همزمان با این عمل باکتری هایی که بطور ازاد در هوا وجود دارند شروع به اکسیده کردن NH3 میکنند و انرا تبدیل به NO2یا نیتریت میکنند که ان نیز بنوبه خود سمی است. این میزان نیز بتدریج بالا میرود تا به حداکثربرسد (روزهای چهاردهم تا بیست و پنجم)

در این مدت باکتری های دیگری موسوم به نیترو باکتر ها شروع به ازدیاد میکنند که کارشان تبدیل نیتریت ها به NO3 یا نیترات است.

از روز 27 به بعد منحنی نیتریت ها سقوط کرده و میزاننیترات ها بالا میرود که در روزهای 30 (بعلاوه 14 و منهای 7 روز) میزاننیتریت و امونیا Amonia بوسیله کیتهای تست نیتریت غیر قابل اندازه گیری میشود و اکواریوم ما چرخه حیاتی خود را کامل کرده است.

لازم به ذکر است که نیترات ها به میزان کم سمی نیستند و به وسیله گیاهان نیز جهت رشد مصرف میشوند. (کود نیتراته)
و بمرور زمان که میزانشان در محیط بسته ما (اکواریوم) بالا میروند توسط تعویض قسمتی از اب یا همان عمل سیفون کردن این میزان بهحد قابل قبول میرسد.

n-cycle.gif
شمای بالا فکر می کنم ساده ترین و قابل فهم ترین شمایی است که من در اینترنت پیدا کرده و برای شما قرار داده ام.

با توجه به مطالب بالا باید دانست که اکثر ماهی هایموجود تحمل طی این چرخه را ندارند و درست بعد از یک هفته کم و بیش با مرگبی دلیل ماهی هایمان مواجه میشویم.
بعضی نا امید شده و دست میکشند بعضی شروع به تعویضمکرر کل اب اکواریوم و شستشوی ان میشوند که در نهایت خسته شده و اینسرگرمی برایشان پر دردسر و کثیف بنظر میاید بعضی سراغ دارو های گوناگونرفته و یک سری از انواع ماهی ها را به دیار باقی میفرستند.

بیشتر فروشنده ها هم که خود این دوره را نادانسته طیکرده اند به ما میگویند انقدر باید ماهی از دست بدهی تا قلق ان دستتبیاید!!! و به فروش ماهی همراه با اکواریوم ادامه میدهند. با انصاف هایشانهم میگویند 24 تا 48 ساعت صبر کن و بعد ماهی بخر.

خوب حالا چه کنیم تا اشتیاق ما با تنفر تمام نشود.

ماهی های کمی تحمل این دوره را دارند که یکی از انهاهمان ماهی معروف به "زبرا" است با خرید تعداد کمی از این ماهی (در بازارتهران دانه ای 200 تومان است) یا یک گلد فیش (من با خرید ان مخالفم چونگران است و حساس) می توان چرخه را شروع کرد و بعد از اتمام ان اقدام بهخرید ماهی کرد که همیشه دوست داریم داشته باشیم.(به شرط دانستن شرایطنگهداری ان ماهی)

بعضی این چرخه را با ماهی های معروف به صید که برایغذا دهی به ماهیان گوشتخوار موجود است طی میکنند که هرگز توصیه نمیشود. این ماهی ها با خود انواع بیماری ها را به اکواریوم شما وارد میکنند.


در ادامه این مطلب امیدوارم در این رابطه موارد زیر را برایتان توضیح دهم:

تسریع در سیکل ازت برای افراد عجول
تکمیل چرخه بدون ماهی (توصیه اکید هوادارن حیات وحش)
حفظ چرخه در تمام مدت.(مهم)
تسریع در سیکل ازت برای افراد عجول!

بیشتر افراد توصیه میکنند که تسریع در این سیکل باعث عدم ثبات ان در دراز مدت میشه ولی خوب افراد عجول بخرجشان نمیرود!

موارد زیر این سیکل را تسریع میکند و برای افراد فوق مفید است:

1- استفاده از:
شن کف،
اب،(برای اکواریوم های بزرگ)
***** یا ابر یا مواد داخل *****،
گرفتن اب اسفنج ***** و ریختن ان داخل اب اکواریوم،
دکوراسیون،
و حتا گیاهان اکواریوم دیگری که سیکل ان تکمیل شده باشد.
این کار همان قرض گرفتن کلنی باکتری هاست که با ورود انها سیکل شما کوتاهتر میشود (مسئله ورود میکروبهای بیماری زا را هم باید در نظر داشت.) ازقرض دهنده بپرسید که ایا اخیرن از دارو، مخصوصن انتی بیوتیک استفاده کردهیا خیر.


2-بالا بردن دما و نگهداری ان بین 27 تا 28 درجه سانتیگراد


3- استفاده از مواد تجاری که سازنده ادعا میکند این باکتری ها در ان وجود دارند:

یک مدل ان که من امتحان کرده ام مایعی است بنامAskollCycleکه دستور استفاده از ان در بروشور ان موجود است.(من این مایع را شخصنامتحان کردم ولی بازهم در هفته دوم و سوم تا چهام هم حتی مرگ و میر داشتمولی کمتر)!

مارک بعدی Bactozym ساخت شرکت تترا که بصورت کپسول است و دارای انزیم هایی است که باعث تجزیهسریعتر مواد دفعی و غذا های باقیمانده شده و.سازنده ادعا میکند که باتجزیه سریع مواد زائد سبب تسریع در سیکل ازت میشود. همچنین سبب بازسازیسریعتر کلونی های میکروبی در ***** هایی که به باکتری های ان اسیب رسیدهاست میگردد.
حفظ چرخهازتدراکواریوم سیکله شده

بعد از طی چرخه ازت در اکواریوم، ثبات این محیط بستگی به رعایت اصول زیر دارد:

هرگز اکواریوم را بتمامی تمیز نکرده و شستشو نکنیداگر در مواردی مجبور به این کار هستید رعایت نکته های زیر به حفظ باکتریها کمک میکند:

اب را کامل سیفون کنید مواد ته نشین شده را جدا کنید و اب را برای استفاده مجدد نگهداری کنید.
***** را از اکواریوم جدا کرده و داخل این اب قرار دهید
***** را نشویید
شن های کف را با اب اکواریوم یا اب هم دما ابکش کرده و بصورت مرطوب نگه دارید
گیاهان (طبیعی) را خارج کنید و داخل همان اب نکه دارید
حال تمامی اکواریوم را بشوئید (همراه با گیاهان مصنوعی اگر کثیف هستند)
دوباره انرا پرکرده و دکور کنید. ***** را بدون شستن کار گذاری کنید
سیفون کردن اب را به هفته های بعد موکول کنید.

هرگز از دارو ها در اکواریوم اصلی استفاده نکنید مگردر بروشور ان ذکر شده باشد که برای باکتری های مفید اکواریوم بی ضرر است. (در بعضی از دارو های شرکت تترا این مطلب ذکر شده است)

هرگز از انتی بیوتیک های با طیف وسیع مانندتتراسایکلین در اکواریوم اصلی استفاده نکنید اکواریوم قرنطینه برای همینمنظور است. این انتی بیوتیک ها بصورت انتخابی عمل نمیکنند.تمامی میکروبهارا از بین میبرند.

هرگز مواد داخل ***** را زیر شیر اب نشوئید. مواد رادر داخل ابی که از اکواریوم سیفون کرده اید بشوئید تا ذرات بزرگی که باعثکاهش راندمان ***** شده اند جدا شوند.

هرگز اب کلر دار شهری را بصورت مستقیم داخل اکواریومنکنید. کلرین ان، باکتری ها را میکشد. محلول ضد کلرین یا ماندن اب وهوادهی ان کلرین را خنثی میکند.

هرگز تعداد زیادی ماهی به یکباره داخل اکواریوم نکنید. باکتری ها توانشان به یکباره اضافه نمیشود و این کار زمان میخواهد

وهرگز غذادهی را نیز یکباره افزایش ندهید.

اگر از Gravel Cleaner استفاده میکنید تمیز کردن شن کف و ***** را همزمان نکنیدو بین ان یک هفته فاصله بیاندازید.

بیشتر مطالب بالا اقتباسی از نوشته اقایراجندرا کوماراست تحت عنوان "غمنامه اکواریوم جدید" یا "سیکل نیتروژن".