یک جامعهشناس گفت: متأسفانه بسیاری از سریالهای مناسبتی تلویزیون تکراری و کلیشهای هستند و از تأثیرگذاری شایستهای برخوردار نیستند.

«حمید صنعتجو» ، با بیان اینکه روشهای تبلیغ مسایل دینی باید از طبع جامعه تبعیت کند، اظهار کرد: تبلیغ دین شامل مولفههای چندگانهای است که از جمله آنها میتوان به سخنرانی، نوحهسرایی و مداحی، فیلم و سریال و میزگردهای تلویزیونی اشاره کرد. آنچه میزان تأثیرگذاری برنامههای مناسبتی میان گروههای سنی متعدد را به چالش کشیده این است که در جامعهای مملو از افراد تحصیلکرده و دانشگاهی، مولفههای مذکور باید روز به روز عمیق، پرمحتوا و تحلیلیتر شود. در حالی که متأسفانه امروزه بیشتر سریالهای مناسبتی صدا و سیما راه و روش یک سریال موفق مانند«روز دهم» را در پیش گرفته و تکرار میکنند.


این جامعهشناس ادامه داد: انعکاس مراسم عزاداری و آئینی، همچنین پخش سریال، میزگرد و سخنرانی مناسبتی در هر جامعهای امری طبیعی است و هیچگونه شک و تردیدی در این رابطه وجود ندارد. اما آنچه مطرح است میزان کیفیت و نحوه ارائه آنها به مخاطبان است. در واقع حادثه کربلا گنجینهای تمامنشدنی است که کارشناسان میتوانند صدها نکته نو و بدیع را از دل آن استخراج و استنباط کنند و بهعنوان نمایشنامه سریال و فیلمهای تلویزیونی منعکس کنند، در صورتی که متأسفانه واقعیت امر اینطور نیست.

وی با تأکید بر اینکه مضمون اکثر برنامههای مناسبتی از تازگی و بکر بودن بیبهره است، افزود: این روزها با اندکی وقت گذاشتن پای شبکههای تلویزیونی فقط میتوانیم تماشاچی سریالهایی باشیم که جز مقوله تکراری«ازدواج» مطلب دیگری در دل خود جا ندادهاند و این در حالی است که متأسفانه سریالهای مناسبتی هم از این مقوله مستثنی نیستند. در صورتی که کارشناسان کشورهای غیر مسلمان غربی، در مناسبتهای مختلف از شخصیتهای اسطورهای خویش صدها نکته، حرف و مطلب تازه را استخراج کرده و در راستای آن فیلم و سریال میسازند.

صنعتجو همچنین با اشاره به اینکه متأسفانه شخصیت استثنایی امام حسین(ع) تاکنون با جهد و جدیت مورد واکاوی فیلمسازان داخلی قرار نگرفته است، تصریح کرد: برخی سریالها، علاوهبر موارد عنوان شده، بسیار شتابزده و در مدت زمانی کوتاه ساخته میشوند. از اینرو به غیر از مضمون، کارگردانی، بازیگری و در مجموع ساختار مناسبی ندارند و نمیتواند کاستیهای خود را از دید مخاطب پنهان کنند. در حالی که اگر فیلمنامهای در قالب اعتبار مالی، روایت کارشناسیشده، بازیگران خوشسابقه و زمان کافی ریخته شود بدون شک آنچه در نهایت به مخاطب عرضه میشود مقبول و تأثیرگذار خواهد بود.

این جامعهشناس در ادامه، سطح کیفیت بسیاری از سخنرانیهای مناسبتی صدا و سیما را نیز پائینتر از حد مورد انتظار دانست و گفت: متأسفانه اغلب این سخنرانیها جنبه خطابی داشته و آنطور که باید عمق، پرمغز و تحلیلی نیستند. همچنین اکثر سخنرانان نیز افرادی شناخته شده، تکراری و ثابت هستند که در برنامههای مجریمحور حضور یافته و نمیتوانند مخاطبان زیادی جذب کنند. این در حالی است که حتی در بسیاری از این برنامهها نیز مجری دائماً میان حرف سخنران وارد میشود و از بار معنوی آن میکاهد.

وی با تأکید بر ضرورت متعادل نبودن سطح شور و شعور نهضت عاشورا با مضمون سخنرانی، مداحی و سریالهای مناسبتی، خاطرنشان کرد: برای معرفی درست آنچه در کنه این واقعه تاریخی عظیم نهفته، معرفی کتابهای نویسندگان برجسته خارجی اعم از اروپایی، آمریکایی و عرب از رسانهها، یکی از مهمترین اقدامات مهم بشمار میرود. در واقع کارشناسان میتوانند سخنان نویسندگان، فیلسوفان، دانشمندان، سیاستمداران و هنرمندان جهان در خصوص امام حسین(ع) را گردآوری کرده و در طول ایام محرم از رادیو و تلویزیون پخش کنند. البته این امر نیز باید در ساعت مناسبی از شبانهروز انجام شود.

صنعتجو همچنین با بیان اینکه بسیاری از جوانان، تاکنون سرودههای شاعران بزرگ ایرانی درباره امام حسین(ع) را نشنیدهاند، تصریح کرد: در این راستا عدهای از دستاندرکاران میتوانند به جمعآوری و تدوین این سرودهها از مولوی، نظامی، حافظ، سعدی و شهریار پرداخته و در زمان مناسبی به مخاطب ارایه دهند، چون حادثه کربلا سمبل عشق و عرفان واقعی است و میتوان با تکیه بر آن فیلمهای مستندی ساخت که فارغ از مسایل کلیشهای و تکراری، به جذب مخاطب و تأثیرگذاری منتج شوند.