بطور کلی، مجموعه عوامل خسارت زا به محصولات زراعی و مضر را می توان به سه گروه عمده تقسیم نمود.
الف) آفات گیاهی (Pests) : به کلیه جانورانی از قبیل حشرات، کنه های گیاهی، نرم تنان، جوندگان، پرندگان پستانداران و غیره، که دارای قطعات دهانی گزنده –مکنده و یا جونده می باشند و به قسمتهای مختلف گیاهان و محصولات کشاورزی حمله کرده و به آنها زیان می رسانند، آفات گفته می شود.
ب) بیماریهای گیاهی (Plant disease) : عوارض ناشی از صدمه قارچها، باکتریهای ، ویروس ها، نماتدها و گیاهان گلدار انگل و عوامل نامساعد جوی و حوادث سوء (مانند سرمازدگی، تگرگ و غیره) و بالاخره کمبود یا زیادی مواد غذایی (بیماریهای فیزیولوژیک) را بیماریهای گیاهی میگویند.
ج) علف های هرز : گیاهان خود رویی که بطور ناخواسته در مزارع باغات می رویند و رقیبی برای محصولات کشت شده محسوب می شوند، علف های هزر نامیده میشوند.
نگهداری و محافظت گیاهان و محصولات کشاورزی از مرحله کاشت تا انبار کردن در مقابل کلیه عوامل نابود کننده از نظر اقتصادی اهمیت زیادی دارد و امروزه یکی از راههای موثر در افزایش تولیدات کشاورزی بشمار می رود. بویژه، در کشورهای عقب افتاده و در حال توسعه، که میلیونها انسان با خطر گرسنگی و کمبود مواد غذایی مواجه هستند.
آفات گیاهی و کنترل آنها
حشرات، با داشتن بیش از یک میلیون گونه از مهمترین و پرچمعیت ترین رده سلسله جانوری هستند که بوسیله تغذیه از قسمتهای مختلف گیاهان مانند برگ، گل ، میوه شاخه و تنه و ریشه و یا مکیدن شیره گیاهی اغلب نابودی کامل و یا ضایع شدن نسبی محصولات کشاورزی را باعث می گردند. همچنین از راه انتقال و انتشار بیماریهای مختلف از جمله بیماریهایی ویروسی، باکتریهایی و قارچی موجب بروز عوارض و خیمی درگیاهان زراعی میشوند که به نوبه خود حائز اهمیت زیاد است.