کود بيولوژيک باگاس نيشكر(نيزاركود) يکي از اقسام کودهاي بيولوژيک است.شركت صنايع تبديلي نيشكر به عنوان اولين وبزرگترين توليدكننده كود بيولوژيك است.
تعاريف
امروزه با توجه به ايجاد آلودگيهاي زيستمحيطي و بهداشتي که از مصرف كودهاي شيميايي حاصل ميشود،توليد و مصرف كودهاي بيولوژيك (Biofertilizer) بهعنوان مهمترين رويكرد در زمينه بيوتكنولوژي خاك بهشمار رفته و مورد توجه سرمايهگذاران بخش كشاورزي در سطح جهان قرار گرفته است.
اي مفيد خاكزي به منظور توليد بهينه محصول است که اين هدف از طريق بهبود كيفيت خاك و رعايت بهداشت و ايمني محيطزيست، با بهرهگيري از بيوتکنولوژي تأمين ميشود. توليد و كاربرد كودهاي بيولوژيك يكي از مؤلفههاي اساسي در بيوتکنولوژي خاک و به تبع آن مديريت تلفيقي تغذيه گياه محسوب ميشود. بهطور كلي، كود بيولوژيك، تراکم زيادي از يك يا چند نوع ارگانيزم مفيد خاكزي و يا مواد متابوليك اين موجودات است که با يک مادة نگهدارنده همراه است و صرفاً بهمنظور تأمين عناصر غذايي مورد نياز گياه، توليد ميشود

تاريخچهاي در خصوص انواع کودها:
ميزان توليد محصول، با ميزان عرضه عناصر معدني و بعضاً آلي خاك كه براي آنها قابل استفاده باشد، متناسب است. از ديرباز بشر به اهميت نقش عناصر معدني و آلي در رشد گياه و توليد محصول پيبرده بود. بعد از جنگ دوم جهاني، مهمترين اين عناصر (ازت، فسفر و پتاسيم)، به صورت كودهاي سنتزي شيميايي با هدف افزايش توليد محصولات كشاورزي، مورد استفاده قرار گرفتند. كاربرد روزافزون كودهاي شيميايي باعث بروز خسارات جبرانناپذير زيستمحيطي، بهداشتي و اقتصادي شده است. كاربرد كودهاي شيميايي ازته بواسطة برجاي ماندن آنها در طبيعت، باعث آلودگي آب و خاك شده و از اين طريق باعث ايجاد بيماريهاي مختلفي از قبيل سرطان و متهموگلوبينا در انسان ميشوند.
از طرفي توليد هر کيلوگرم کود شيميايي ازته، مستلزم مصرف 2200 كيلوكالري انرژي است. اين مقدار انرژي عموما از منابع نفتي و در صنايع پتروشيمي تأمين ميگردد. اين معايب کودهاي شيميايي باعث شد که توليد کودهاي بيولوژيک مورد توجه جدي قرار گيرد.
اهميت توليد کود بيولوژيک به صورت بومي:
با توجه به سازگاري ميكروارگانيزمها با شرايط محيطي و اقليمي زيستگاه خود، استفاده از باكتريهاي خارجي كه از مناطقي با ويژگيهاي متفاوت نسبت به شرايط اقليمي كشور بهدست آمدهاند، جهت توليد كود بيولوژيك و استفاده از آنها در شرايط اقليمي كشور، مسلماً از كارايي لازم برخوردار نخواهد بود. بنابراين، استفاده از باكتريهاي بومي كه با شرايط خاك و اقليم كشور سازگار هستند، براي توليد كود بيولوژيك از ارزش ويژهاي برخوردار است. . نيشكر برداشت شده از مزارع ، در كارخانه ط ي پروسه هاي مختلف ي تبد يل به شكر شده و بقايايي چون فيلتر كيك، باگاس و ملاس از آن بر جا ي مي ماند . اكثر عناصر غذا يي كم مصرف و پر مصرف مورد نياز براي رشد گياه نيشكر در ا ين بقا يا وجود دارد . با توجه به ا ينكه ا ين عناصر غذا يي توسط گياه در طي دوره ر شد از خاك جذب شده اند براي ادامه رشد نيشكر در سالها ي بعد ي مجددا با يد اين عناصر طي فرا يندي به خاك برگرداننده شود تا خاك فقير نشده و يا از بارور ي آن كاسته نشود . افزودن مستقيم اين مواد زائد به خاك علاوه بر صرف هز ينه هاي زياد حمل و نقل ، انتشار آفات وبيماريها، ايجاد رقابت بين گياه و ميكروبهاي تجز يه كننده اين مواد زائد مشكلاتي را نيز برا ي آب ياري در پي خواهد داشت, لذا قبل از افزودن ا ين مواد به خاك ضرور ي است طي فرايندهايي ا ين بقا يا تجزيه شده و به صورت كود آلي ميكروبي(بيولوژيكي) در آ يد تا عوارض جانب ي اين بقايا بر طرف شود. باگاس تازه شامل 33/4 درصد سلولز، ٣٠ درصد هم ي سلولز و 18/9 درصد ليگنين مي در ا ين مطالعه باگاس بدليل دارا بودن درصد بالا يي از هيدروكربنها و نيز ارزان، فراوان و در دسترس بودن جهت تجزيه و بازگشت موثر به خاك و اغناي راحتتر آن مورد توجه قرار گرفت.

صرفهجويي اقتصادي کاربرد کودهاي بيولوژيک:
بر اساس گزارشات و مشاهدات موجود، كاربرد كود بيولوژيك باعث كاهش مصرف كود شيميايي حداقل تا مقدار 30 درصد ميگردد. با احتساب ارزانترين قيمت اوره در بازار جهاني (185 دلار در هر تن فله-توليد اندونزي) و همچنين با فرض حداقل صرفهجويي 30 درصدي در نياز به كود شيميايي، جايگزين نمودن کود بيولوژيک به جاي آن، مزاياي اقتصادي مناسبي را براي کشاورزان و کشور به همراه دارد. بهعنوان مثال، استفاده از كود بيولوژيك (با قيمت 3500 تومان در كيلو) در مزارع غلات با متوسط مصرف 200 كيلوگرم اوره در هكتار توأم با احتساب هزينههاي حمل و نقل، حدود 8970 تومان در هكتار صرفهجويي بهدنبال خواهد داشت. در سطح 4 ميليون هكتار زمينهاي زيرکشت غلات، اين صرفهجويي حدود 35 ميليارد تومان در سال (بر اساس قيمتهاي سال 81) خواهد بود.همچنين كاربرد حجم كمتري از كود بيولوژيك (تا 30درصد مقدار كودهاي شيميايي)، بهتنهايي ميتواند تأثير بهسزايي در کاهش هزينههاي حمل و نقل، انبارداري و توزيع داشته باشد.
ساير مزاياي ناشي از کاربرد کودهاي بيولوژيک:
علاوه بر صرفهجويي فوق، توليد و مصرف كودهاي بيولوژيك ميتواند مزاياي زير را براي كشور بهدنبال داشته باشد:
- حفظ و توسعة باروري خاك (Soil Productivity) بهموازات افزايش حاصلخيزي خاك (Soil Fertility).
- جلوگيري از ايجاد آلودگي خاك و منابع آبهاي سطحي و زيرزميني ناشي از تركيبات باقيماندة كودهاي شيميايي.
- جلوگيري از توسعه بيماريهاي ناشي از مصرف آب و محصولات آلوده به تركيبات ازتهاي كه در اثر كاربرد كودهاي شيميايي بهويژه كودهاي ازته ايجاد ميشوند. سرطانهاي دستگاه گوارش و متهموگلوبينيا از اين دسته بيماريها بهشمار ميروند.
نيزار كود كود آلي توليد شده از باگاس نيشكر حاوي كليه مواد مغذي خاك نظير نيتروژن و فسفات و پتاسيم وعناصر ماكرو وميكرو و...يكي از بهترين كودهاي بيولوژيك ميباشد. وجود مواد آلي در اين كود باعث احيا خاك شده ومحصولاتي با كيفيت و كميت بالا توليد ميشود.از ويژگي هاي ديگر قابليت جذب آب(توسط بافت سلولزي) به مقدار زياد وانتقال رطوبت به خاك در مدت زمان طولاني ميباشد به خصوص در مناطق كم آب با توجه به بهاي بالاي آب مصرفي توصيه ميگردد .اين كود بيولوژيكي بعد از چند بار مصرف كليه عوارض منفي ومخرب از مصرف كودهاي شيميايي كه سبب سفت شدن(كلوخه شدن) خاك ميشود را از بين ميبرد..پاستوريزه بودن يكي از ويژگي منحصر به فردي است به طوري كه فاقد هرگونه بذر و علف هرز وانگلهاي موجود در كود دامي ميباشد.اين ويژگي باعث ارجحيت اين كود بر ديگر كودها(شيميايي ودامي) شده است.اين كود جهت مصرف براي تمام خاكهاي كشاورزي از توليدميوه جات(پرتقال و سيب و...)صيفي جات و سبزيجات و قارچ و گندم و پسته و نيشكر و تا توليد نهال درختان و گلهاي زينتي وحتي چمن و.. توصيه ميشود.نيزاركود فاقد بوي نامطبوع ميباشدلذا مصرف آن در گلخانه ها و گلدانهاي خانگي (فضاهاي سربسته) توصيه ميشود. از مزاياي جديد اين نوع كودها ميتوان به استفاده فوري پس از خريد اشاره كرد در اين كودها نياز به انبار كردن و رطوبت دهي و پوسيدگي كود نيست.از نظر بازرگاني :حجم و وزن كم..كاملا دقيق محاسبه شده است لذا مانند كودهاي حيواني به صورت تقريبي صورت نميگيرد وبهاي جنس خريداري شده با وزن جنس مطابقت دارد. ( شركت صنايع تبديلي نيشكر نيزار سهامي خاص)