● تاریخ گیاه
ساكنان اولیه استرالیا- بومیهای استرالیایی- از برگهای اكالیپتوس برای درمان جراحات و پایین آوردن تب استفاده می كردند. آنها همچنین می دانستند اگر در منطقه بیابانی استرالیا به نام "آتبك" (Outpack) با بی آبی مواجه شوند، می توانند ریشه های اكالیپتوس را، كه آكنده از آب است، از زمین برای رفع تشنگی بیرون بیاورند. برگهای اكالیپتوس و روغنی كه آنها تولید می كنند سبب كشتن باكتریها و رفع ناراحتیهای تنفسی افراد مبتلا به خناق، آسم و برونشیت می شود. اگر سابقه مصرف ویكس دارید، آنگاه احتمالاً خنكی و احساس سوزش ناشی از مرهم روی پوست و پاك شدن سینوس ها در اثر رایحه نعناعی و معطر را به یاد خواهید آورد. در واقع این اثرات روغن اصیل اكالیپتوس است. اكالیپتوس به انواع عطر، صابون و برخی از مواد غذایی و نوشیدنیها اضافه می شود. از این گیاه همچنین به عنوان عامل دفع حشرات نیز استفاده و به روغن شمع و افشانه های حشره كش نیز اضافه می شود. اگر به هیره ها (حشرات) گرد و غبار آلرژی دارید، می توانید اضافه كردن چند قطره روغن اصلی اكالیپتوس به مایع شستشوی لباسهایتان را مورد توجه قرار دهید. تحقیقات اخیر مؤید این است كه این گیاه دارویی تعداد هیره ها (حشرات) گرد و خاك را تا حد زیادی كاهش می دهد و راه تنفس شما را بازتر می كند.
اگر در خانه خود شاهد سوسك هستید، اضافه كردن چندین قطره روغن اصیل اكالیپتوس بر لباسهای مندرس و گذاشتن آنها در كمد لباسهایتان امتحان كنید (دقت كنید لباسهای مزبور را از مواد غذایی یا ظروف دور نگهدارید). به خاطر داشته باشید كه روغن اكالیپتوس فوق العاده برای انسان سمی است و در مصرف آن باید دقت كنید.

● تركیبات گیاه
چای و عصاره این گیاه از ماده برگ خیس خورده در محلول الكل كه دارای مواد فعال است، تهیه می شود. پاره ای از این عناصر و تركیبات فعال "تانین" و "فلاونوید" نامیده می شوند. روغن اصیل برگ تهیه شده از تقطیر بخار بیشتر از عنصر فعالی به نام "سینویول" تشكیل شده است. روغن این گیاه همچنین حاوی سایر عناصر شیمیایی گیاهی است

● اشكال موجود
این گیاه به صورت روغن مایع اساسی، روغن اساسی به شكل پماد تنتور برگ (محلول تهیه شده از گیاه و الكل یا گیاه، الكل و آب)، برگ خام و چای قابل دسترسی است. قطره های ضد سرفه تجاری، انواع شربتها، مایعات تبخیركننده، روغنهای مالیدنی، انواع خمیردندان و مواد شستشوی دهان حاوی روغن اكالیپتوس یا تركیب اصلی آن یعنی سینویول است

● نحوه مصرف
این گیاه برای درمان التهاب سینه، ریه ها، بینی و گلو بكار می رود و می تواند برخی از گونه های باكتری و همچنین برخی از انواع قارچها را از بین ببرد. وقتی از این گیاه دارویی برای مصرف موضعی استفاده می كنید، می تواند درد رماتیسمی را تسكین بخشد. قبل از مصرف میزان ریز یا هر میزان مصرف، با پزشك معالج خود مشورت و از دستورات ایشان پیروی كنید.
▪ جوشانده برگ اكالیپتوس (برای احتقاق):
۱/۲ تا ۱ میلی لیتر روزانه.
▪ روغن برای مصرف موضعی (برای مفاصل متورم یا احتقاق سینه): ۳۰ میلی لیتر روغن اكالیپتوس را به ۵۰۰ میلی لیتر آب ولرم اضافه كنید.

▪ اكالیپتوس:
روزانه ۰/۰۵ تا ۰/۲ میلی لیتر (۱ تا ۲ قطره برای هر لیوان آب جوش).
▪ روغن اكالیپتوس (برای استعمال موضعی):
نصف تا یك میلی لیتر (۱۵ تا ۳۰ قطره) روغن مزبور را به نصف لیوان روغن مایع (كنجد، زیتون و غیره) اضافه كنید.
به منظور استفاده استنشاقی از این گیاه دارویی، ۵ تا ۱۰ قطره از روغن آن را به ۲ لیوان آب جوش اضافه كنید و سپس حوله را بالای سر خود بكشید و بخار آن را استنشاق كنید.

● نكات احتیاطی
در دوران بارداری یا شیردهی از مصرف اكالیپتوس پرهیز كنید. روغن این گیاه اگر استعمال موضعی داشته باشد، سمی نیست. اما نباید از این گیاه برای مصارف داخلی استفاده كرد.
انجمن فرآورده های گیاهان دارویی آمریكا برگ اكالیپتوس را از نظر بی خطری در ردیف و درجه دو ارزیابی كرده است. درجه ۲ به معنای این است كه در كاربرد این گیاه محدودیتهایی متصور است. در ارتباط با عصاره های برگ اكالیپتوس باید گفت، افرادی كه مبتلا به التهاب معده ای- روده ای یا التهاب مجرای صفراوی هستند، باید از مصرف عصاره برگ اكالیپتوس اجتناب كنند و همچنین در صورت ابتلا به ناراحتی كبد از مصرف آن پرهیز كنند. در صورتی كه مشمول هر كدام از این حالات هستید، با پزشك خود مشورت كنید. از مصرف بی رویه عصاره مزبور نیز اجتناب ورزید. "تانین" موجود در عصاره این گیاه می تواند، در صورتی كه بی رویه مصرف شود، به انواع شكم درد یا آسیب كبدی و كلیوی منجر شود. هرگونه روغن این گیاه را به صورت یا بینی كودكان زیر دو سال نمالید.

روزنامه قدس