شهر اندیشه شهریار را تاچندی پیش با مسکن مهر می شناختیم اما اکنون ساخت بازار دراین شهر با الگوگیری از هویت ایرانی و اسلامی، راهکاری برای توسعه فرهنگ بومی در کشور است.
با افزایش جمعیت و پدیده مهاجرت به کلانشهرها، شهرهای جدید و حاشیه ای شکل می گیرد که بیشتر به علت تنوع قومیتی از هویت مشخصی برخوردار نیستند و برخی از مواقع هم چالش هایی ایجاد می کنند.
آقای عنایتی یکی از کارشناسان شهری می گوید: امروزه فضاهای شهری و ساختمان ها به گونه ای طراحی می شوند که به لحاظ فرهنگی از واقعیت معماری ایرانی فاصله گرفته و به یک معماری بدون هویت روی آورده که نتیجه آن شهرهایی مانند تهران و کرج است .
وی با اشاره به اینکه نباید اجازه دهیم توسعه شهرنشینی به معنی تغییر هویت فرهنگی باشد، می افزاید: ساخت اماکن مسکونی و تجاری در کشور باید از شیوه ای مشخص پیروی کند که همراه با توسعه شهری هویت فرهنگی هم معرفی شود .
پنج سال پیش شرکت عمران شهر جدید اندیشه برای معرفی هویت ایرانی و اسلامی طرح احداث بازاری با نمادهای فرهنگی و اسلامی را مطرح کرد که پس از تصویب با حضور وزیر مسکن و شهرسازیِ وقت، عملیات عمرانی آن با مشارکت بخش خصوصی آغاز شد.
مدیر عامل شهر جدید اندیشه می گوید: اجرای این طرح در زمینی به وسعت 25 هزار مترمربع آغاز شده و معماری این بازار به گونه ای طراحی شده است که هر بیننده ای را به گذشته و معماری کهن ایران متصل می کند.
آقای آئینی می افزاید: طراحی این بازار برای دیگر شهرهای کشور الگو خواهد شد و در ساخت آن از میدان های نقش جهان اصفهان، توپخانه تهران و برخی دیگر از مناطق تاریخی کشور الهام گرفته شده است.
وی اضافه می کند: در این بازار بزرگ ایرانی و اسلامی هزار و 300 واحد صنفی به همراه 12 سرا با نامگذاری مشاهیر ادب فارسی همچون سعدی، فردوسی و عطار نیشابوری وجود دارد که برای ساخت آن هزار و 250 میلیارد ریال هزینه شده است.
آقای آئینی با اشاره به اینکه مسجد به عنوان مرکز این بازار بزرگ ایرانی و اسلامی است، می گوید: در بیشتر شهرهای تاریخی ایران، مسجد به عنوان مرکز در کنار بافت تجاری نقش مهمی دارد و در این بازار هم مسجد به طور دقیق در مرکز تلاقی دو محور اصلی طرح قرار گرفته است.
مدیر عامل شهر جدید اندیشه می افزاید: گنبد این مسجد 34 متر ارتفاع دارد که از زمان صفویه تاکنون چنین مسجدی ساخته نشده است.
یکی از سرپرستان ساخت بازار بزرگ ایرانی و اسلامی با اشاره به مشارکت بیش از 150 هنرمند در ساخت این بازار بزرگ می گوید: 30 هنرمند کاشی کار، 80 هنرمند گچ کار سنتی و مذهبی به همراه بیش از 40 معمار سنتی و صنعتی در ساخت این مجموعه فعالیت داشته اند.
آقای افیونی می افزاید: ساخت این مجموعه با الگوگیری از تلفیق هنر دوره صفویه و قاجار است و زیباترین قسمت این بخش 2 هزار مترمربع هنر کاشی کاری هفت رنگ دارد که به دست معماران کاشی کار نمونه کشوری انجام شده است .
وی ادامه می دهد: در میدان اصلی و مرکزی این مجموعه آب نماهایی تعبیه شده و شاخص ترین آنها آب نمای مقابل مسجد است که با تصویر نمودن مسجد در خود بر عظمت و قداست این فضا تاکید می کند.
طراح داخلی بازار بزرگ ایرانی و اسلامی اندیشه هم می گوید: نحوه قرارگیری رواق ها در اطراف این بازار علاوه بر درگیرکردن مردم با حیاط مرکزی طرح، به زنده بودن فضای میدان به عنوان یک عنصر شهری، کمک می کند.
خانم کاظمی می افزاید: در این بازار رواق ها در سه طبقه (گودال باغچه، همکف و اول) برای حرکت افقی مردم تعبیه شده و نماد خارجی بنا را ایجاد کرده است.
وی ادامه می دهد : در اطراف حیاط مرکزی و آب نما، مسیری برای حرکت کالسکه هم ایجاد شده که برگرفته از میدان نقش جهان اصفهان است و به جذب مردم برای تفریح و پویایی میدان کمک به سزایی می کند.