در حال حاضر با توجه به آمدن تکنولوژي هاي جديد کامپيوتري و در نتيجه سرگرم شدن هر چه بيشتر کودکان با اين وسايل، فعاليت بدني کودکان کاهش چشمگيري پيدا کرده است. از سوي ديگر مربيان مدارس نيز نسبت به ورزش و لزوم بازي و تحرک کودکان بي تفاوت شده اند و زنگ ورزش به زنگي براي جبران عقب ماندگي هاي درسي تبديل شده است.


برخي اوقات هم در برخي مدارس به بهانه اتلاف وقت، زنگ ورزش حذف مي شود. اين در حالي است که کودکان براي رشد جسمي و ذهني به ورزش نياز دارند و کاهش فعاليت بدني باعث ايجاد اختلالاتي مانند اضافه وزن و چاقي، بي خوابي، هيجان و استرس، رشد نامتعادل و نامناسب اندام ها، اختلال در دستگاه هاي بدن و... مي شود. براساس آمار سازمان جهاني بهداشت از 30 سال پيش تاکنون به دليل بي توجهي به اهميت ورزش و فعاليت بدني در کودکان ميزان اضافه وزن در آن ها 3 برابر و ميزان ابتلاي آن ها به ديابت نوع 2 که ناشي از اضافه وزن است 2برابر شده است.


کودکان ذاتا فعاليت کردن را دوست دارند و تبديل فعاليت هاي بدني به يک عادت براي آن ها نه تنها سرگرم کننده است بلکه سلامت شان را به همراه دارد. براي رشد سالم کودکان بايد به فعاليت بدني آن ها اهميت دهيد. کافي است به تحقيقات مختلفي که در اين زمينه انجام شده توجه کنيد تا به نقش فعاليت بدني حتي در بهبود نمرات کودکان پي ببريد.


ورزش سلول عصبي جديد ايجاد مي کند


در حالي که فعاليت فيزيکي به عنوان عاملي براي بهبود آمادگي جسماني کودکان و پايين آوردن خطر ابتلا به چاقي مطرح است، تحقيقات جديد نشان مي دهد، همين ورزش و فعاليت فيزيکي مي تواند به عملکرد بهتر کودکان در مدرسه نيز کمک کند.


محققان هلندي 14 پژوهش از نقاط مختلف دنيا را که به بررسي رابطه بين فعاليت فيزيکي و عملکرد تحصيلي کودکان مربوط مي شد، مطالعه کردند. آن ها به اين نتيجه رسيدند که رابطه مثبت معني داري بين اين 2 مقوله وجود دارد. اين تحقيق در مجله پزشکي کودکان و نوجوانان منتشر شده است.


در حالي که آن ها نتوانستند دليل اين که چرا بين اين 2 موضوع رابطه اي وجود دارد بررسي کنند، با استناد به پژوهش هاي قبلي اعلام کردند که به نظر مي رسد فعاليت بدني منظم بايد به عملکرد بهتر مغز مرتبط باشد. تاثير اين فعاليت ها بر مغز مي تواند شامل عوامل مختلفي باشد از جمله اين که موجب افزايش جريان خون و اکسيژن در مغز شده و همچنين سطوح مواد شيميايي در مغز بالاتر رفته و همين موجب بهبود خلق و خو مي شود و علاوه بر آن، در همان زمان باعث ايجاد سلول هاي عصبي جديد و انعطاف پذيري محل تماس 2 عصب مي شود.


تحقيقات مي گويد ورزش را حذف نکنيد


نتايج يکسري پژوهش ها زماني منتشر شد که بسياري از سيستم هاي مدارس به منظور صرفه جويي در هزينه ها درصدد کاهش يا حذف برنامه هاي ورزشي و تربيت بدني هستند. پزشکان اميدوار هستند که اين يافته هاي تازه بار ديگر بر ورزش تاکيد داشته باشدو مسئولان مدارس را وادار به توجه بيشتر به اين مبحث درسي و البته تندرستي کند.


دکتر اندرو ايدزمن از مرکز پزشکي استيون و الکساندرا کوهن اظهار نظر کرد که آنچه ما نمي توانيم به آن ادامه دهيم اين است که فعاليت هاي جسمي را در برنامه کودکان دبستاني کم کنيم، با اين گمان که اين کار وضعيت آموزشي آن ها را بهبود مي دهد. زيرا در واقع اين کار ممکن است نتيجه عکس براي ما داشته باشد. مسئولان مدارس فکر مي کنند فعاليت هاي بدني در مدارس مي تواند مخل عملکرد تحصيلي مناسب شود. علاوه بر آخرين بررسي تحقيقات، پژوهشي که در سال 2010 توسط مرکز کنترل و پيشگيري از بيماري ها روي 50مطالعه انجام شده نشان مي دهد؛ بيش از نيمي از آن ها ارتباط مثبت فعاليت بدني از جمله آموزش هاي ورزشي، زنگ تفريح و فعاليت هاي فوق برنامه را با عملکرد درسي بهتر نشان مي دهد و در حدود نيمي از بررسي ها هيچ تاثيري را نشان نداد.


با ورزش نمره هايم را 20 مي کنم


همکاران گيه ر در دانشگاه کاروليناي شمالي تصميم گرفتند، تحقيقي را در مدارس ابتدايي انجام دهند. آن ها 40 دقيقه فعاليت فيزيکي روزانه را که شامل آموزش در سطوح مختلف بود را در برنامه کودکان گنجاندند. وقتي نتايج نمرات دانش آموزان اعلام شد بسياري از آن ها نسبت به ترم قبل عملکرد بهتري داشتند اما حتي اگر ورزش از نظر درسي کمکي به دانش آموزان نکند همچنان مقوله مهمي به حساب مي آيد.گيه ر مي گويد: «ورزش فوايد زيادي از جمله کاهش چاقي، ديابت کودکان و بهبود عملکرد قلبي عروقي را به همراه دارد.» در حال حاضر کودکان تمام اوقات فراغت شان را با تکنولوژي هاي روز و بازي هاي ويدئويي پر مي کنند و مسئله مهم آن است که مغز ما با تکنولوژي ذهني طراحي نشده است بلکه با فعاليت بدني طراحي شده و کودکان بايد از اين توانايي استفاده کنند چون در غير اين صورت آن را از دست مي دهند.


روزي يک ساعت ورزش


برخي از تحقيقات نشان مي دهد مهارت هاي تمرکز، حافظه، اعتماد به نفس، عزت نفس و مهارت هاي کلامي از جمله پيشرفت هاي ذکر شده در دانش آموزاني است که در مدرسه فعاليت بدني داشته اند. محققان مرکز پيشگيري و کنترل بيماري ها اعلام کردند کادر مدرسه، مديران و معلمان مي توانند مطمئن باشند که افزايش زمان فعاليت فيزيکي در مدارس نمي تواند تاثير منفي بر عملکرد درسي کودکان داشته و حتي ممکن است تاثير مثبتي هم به همراه داشته باشد.


پژوهشگران مي گويند، به مطالعه هاي بيشتري نياز است تا دريابيم چه ميزان ورزش تاثيرهاي مثبت بر يادگيري دارد اما توصيه مي کنند کودکان و نوجوانان هر روز به مدت يک ساعت يا بيشتر فعاليت هاي فيزيکي داشته باشند. دکتر ديويد گيه ر، مدير پزشکي ورزشي در دانشگاه پزشکي کاروليناي جنوبي مي گويد: «تمرکز بر نمرات دانش آموزان و عملکرد هر چه بهتر آن ها تاثير دارد، پژوهشگران سعي دارند همه امکانات لازم براي موفقيت تحصيلي دانش آموزان را فراهم کنند در حالي که اگر فعاليت هاي ذهني با فعاليت هاي فيزيکي همراه باشد کودکان مي توانند از فوايد هر2بهره مند شوند.»


ورزش صبحگاهي فراموش نشود


مسئولان مدارس با توجه به چند نکته به راحتي مي توانند شرايط مناسبي را براي بازي و فعاليت کودکان و نوجوانان فراهم کنند. يکي از بهترين موقعيت ها براي ورزش و فعاليت بدني دانش آموزان برنامه صبحگاهي است. اين زمان اوج انرژي کودکان است و مي تواند آن ها را براي حضور در مدرسه آماده کند. ورزش صبحگاهي در تقويت احساسات، صداقت، آرامش و کاهش فشارهاي رواني دانش آموزان نقش بسزايي دارد. با سازماندهي مناسب ورزش صبحگاهي در مدارس، مي توان دانش آموزان را با روحيه اي مناسب سرکلاس فرستاد و آن ها را حتي براي لحظات بعد از کلاس، از نظر روحي رواني تقويت کرد. انجام برنامه ريزي درست در زنگ تفريح هم از مقررات دست و پاگير جلوگيري مي کند و هم به آن ها اجازه مي دهد فعاليت فيزيکي شان را متوقف نکنند، همچنان که تنوع در انتخاب نوع ورزش دانش آموزان را به ورزش ترغيب مي کند.


پدر و مادرها در نقش مشوق ورزشي


والدين نقش بسيار مهمي در آمادگي بدني و تشويق بچه ها به فعاليت بدني ايفا مي کنند. تحقيقات نشان مي دهد شرکت کردن والدين در فعاليت هاي بدني مي تواند سبب افزايش حضور فرزندان در اين فعاليت ها شود. والدين مي توانند با دستورالعمل هاي زير الگوهاي مطلوبي براي فرزندان باشند:


شرکت منظم و مستمر در فعاليت هاي بدني.

اختيار دادن به فرزندان شان براي انتخاب ورزشي که به آن علاقه مند هستند.

کمک به درک تفاوت هاي فرم بدن و ميزان توانايي.

کمک به فرزندان شان به منظور توسعه مهارت ها و راهبردها در تطبيق با محيط هاي گوناگون براي انجام فعاليت بدني.

درگير کردن فرزندان شان در فعاليت هاي درون منزل از قبيل کار در باغچه، شستن ماشين يا تميز کردن خانه.

پياده روي در مسافت هاي کوتاه به جاي استفاده از ماشين.

محدود کردن زمان تماشاي تلويزيون و ساير کارهاي بي تحرک از قبيل بازي هاي کامپيوتري به کمتر از 2 ساعت در روز. زمان تماشاي تلويزيون را به برنامه هايي که همه اعضاي خانواده تمايل به تماشاي آن دارند، محدود و با پايان برنامه، تلويزيون را خاموش کنيد.