من که با تو دعوا ندارم


همان طور که می دانیم وجود تعارض در بین افراد امری طبیعی است و پرهیز از تعارض و اختلافات بین فردی کاری غیر ممکن و غیر ضروری است. منتها مهم تر و طبیعی تر، آن است كه نسبت به حل این اختلافات، اشراف داشته باشیم و بتوانیم اختلاف یا سوء تفاهمات خود یا دیگران را به گونه ای حل كنیم كه رضایت همه، فراهم آید و این رضایت حاصل نخواهد شد، مگر با كسب مهارت در حل اختلافات.

حل سازنده اختلافات نه تنها موجب رشد کیفیت ارتباطات شده بلکه سبب ارتقاء و افزایش مهارت های اجتماعی می گردد. در روابط سالم نیز ممکن است که افراد بر سر مسائل مختلف با یکدیگر اختلاف نظر داشته باشند، اما طرفین آگاهند که با حفظ خونسردی، می توانند در مورد احساساتشان با یکدیگر گفتگو کنند و دلیل اصلی ایجاد مشکل را ریشه یابی کرده و در صدد بر طرف کردن سریع آن برآیند.
مهمترین امر در حل سازنده یک اختلاف، ابراز مستقیم و مواجه کردن فرد مقابل با موضوع اختلاف می باشد. مواجه سازی تلاشی است برای حل یک مشکل و شامل کند و کاو موضوع مورد اختلاف، بررسی ماهیت زیربنایی خواسته ها و نیازها و ابراز مستقیم نظر و دیدگاهتان نسبت به اختلاف و نیز احساسی را که در یک اختلاف تجربه کردید، است.

این باور اشتباه است که هر وقت اختلافی بین ما و فرد دیگری به وجود آمد بایستی حتما با یکدیگر در مورد آن گفتگو کنیم و البته این باور هم اشتباه است که هرگز نبایستی در مورد موضوع اختلاف صحبت کنیم. این که تصمیم بگیریم از چه راهبردی برای برخورد مفید و سازنده با اختلافمان استفاده کنیم در درجه اول به کیفیت رابطه شما با فرد مقابل و نیز موقعیت اختلاف بستگی دارد. در هر تعارضی بهتر است در ذهنتان به سه سوال ذیل پاسخ دهید.

• در این روابط به دنبال چه اهدافی هستید و این اهداف چقدر برای شما اهمیت دارند؟

• چقدر تداوم و حفظ ارتباط با فرد مقابل برای شما مهم است؟

• منطقی ترین برخورد با این تعارض چیست؟
توانایی ها و مهارت های خاص و سازنده، در تفكر، بینش و عملكرد انسان است كه در وقت لزوم، به یاری او می آید تا مشكلات، اختلافات و نقاط ضعف و كاستی های زندگی را برطرف نماید. در ذیل چند راهبرد پیشنهاد می شود که شما می توانید با مطالعه هر یک، بهترین راهبرد را برای حل تعارض و مشکل خود اتخاذ نمایید. البته راهبرد انتخاب شده، بستگی به اهداف شخصی و اهمیت حفظ ارتباط با فرد مقابل دارد. ما باید مهارت های حل مسئله را بیاموزیم و نیازمند آن هستیم که بدانیم چه وقت از کدام راهبرد استفاده کنیم.

- اجتناب کردن و سکوت: زمانی که برای شما هدف از ارتباط، چندان مهم نیست و نیز نیازمند حفظ روابط خود با فرد مقابل نیستید، می توانید از این راهبرد استفاده کنید. از فرد مقابل دوری کرده و در مورد موضوعی که موجب رنجش خاطر شما شده گفتگو نکنید. مثلا، از فرد مزاحمی که در سالن غذا خوری برای شما مزاحمت ایجاد می کند اجتناب کنید. شاید یکی از دلایل اجتناب و سکوت کردن این است که از تعارضات و اختلافات بزرگتر جلوگیری نمایید. اما یادآور می شویم که سکوت همیشه هم راه حل مناسبی نیست.


- تهدید: زمانی که هدف از ارتباط، برای شما مهم است، اما حفظ ارتباط با فرد مقابل چندان مهم نیست، می توانید از این راهبرد استفاده کنید. بیزاری خود را از رفتار فرد مقابل نشان دهید و به او بگویید بهتر است تغییری در رفتارش ایجاد کند، در غیر این صورت با او بر خورد نامناسبی خواهید داشت. مثلا، وقتی فرزند شما دهن کجی می کند به او هشدار دهید که این رفتار او برای شما ناراحت کننده است و در صورت تکرار رفتارش تنبیه خواهد شد.

- رفتار دوستانه: وقتی هدف از ارتباط، برای شما مهم نیست، ، اما حفظ ارتباط با فرد مقابل برایتان اهمیت دارد، بهتر است از این راهبرد استفاده نمایید. تلاش کنید رفتار دوستانه با او داشته باشید و به او نزدیکتر شوید و احساس مثبتی در او از خودتان ایجاد کنید و در مقابل او نرمش کرده و خواسته های مورد علاقه اش را عملی سازید.

- معامله و مصالحه: زمانی که هدف و حفظ ارتباط با فرد مقابل برای شما تا حدودی مهم هستند، بهتر است از این راهبرد استفاده کنید. با فرد مقابل قرار بگذارید که اگر در رفتاری که مورد پسند شما نیست، تجدید نظر داده و تغییر دهد؛ شما نیزبه نوبه خود در وقت مقتضی، برای او کاری انجام خواهید داد.

- مواجه سازی و مذاکره: وقتی که هدف و حفظ ارتباط با فرد مقابل، هر دو برای شما بسیار مهم هستند، باید از این راهبرد استفاده کنید. مواجه سازی و مذاکره یکی از مهمترین راهکارها در حل تعارضات بین فردی است.

در زمینه تعارض پیش آمده بحث و گفتگو کرده، دیدگاه و احساس خود را نسبت به موضوع بیان کنید و از بحث و مذاکره در حل مشکل استفاده نمایید. در خودتان تغییر ایجاد کرده و با وجود تعارض و اختلاف، به سطحی از سازگاری و سازش رسیده و نقاط ضعف یکدیگر را بپوشانید.
مذاکره و گفتگو خیابان یک طرفه نیست چرا که باید هر دو طرف نظرات و احساسات خود را بیان کنند. در مذاکره باید مواظب باشیم که صحبتی ازمسائل نامربوط و حاشیه ای بیان نشود و مسئله را تعمیم ندهیم. همچنین رفتار فرد مقابل را مورد نقد قرار دهید نه شخصیت او را، علاوه بر این عذر خواهی و قبول قصورنیزمی تواند در حل مسئله تاثیرگذار باشد؛ و در نهایت به نتیجه ای می رسید که رضایت و خشنودی هر دو طرف را به همراه دارد.

لازم به یادآوری است كه مهارت حل اختلاف، در روابط خانوادگی، خاصه ارتباط میان زن ها و شوهرها، اهمیت بسیاری دارد. ضمناً باید در نظر داشت كه در این روابط، حفظ احترام ادب و حرمت و همكاری و تعادل برای همگان امری لازم و واجب است.