بيماري ديورتيكولي ديورتيكولوز
اطلاعات اوليه

توضيح كلي
بيماري ديورتيكولي ديورتيكولوز يا همان بيماري ديورتيكولي عبارت است از وجود بيرون زدگي هاي كوچك كيسه مانند (ديورتيكول ) در ديواره روده بزرگ . وجود اين ديورتيكول ها ممكن است علامتي به همراه نداشته باشد. ديورتيكوليت نيز يعني التهاب ديورتيكول . ديورتيكولوز مسري يا سرطاني نيست . در 40%ـ30% افراد بالاي 50 سال اين ديورتيكول ها وجود دارند. با گذشت هر دهه از زندگي به تعداد آنها افزوده مي شود.
علايم شايع
علايم ديورتيكولوز:
معمولاً بدون علامت است .
دل پيچه يا حساسيت به لمس در طرف چپ شكم ، كه با دفع گاز يا اجابت مزاج بهبود مي يابد.
گاهي در مدفوع خون قرمز روشن وجود دارد. ديورتيكول هاي غيرعفوني گاهي خونريزي مي كنند و گاهي يبوست .
علايم ديورتيكوليت :
درد شكمي همراه دل پيچه به صورت متناوب كه پس از مدتي دايمي مي شود. امكان دارد درد از همان اول ناتوان كننده باشد يا شايد تا چندين روز ناتوان كننده نباشد.
تب
تهوع
حساسيت به لمس در همان قسمتي كه ديورتيكول در روده بزرگ وجود دارد.
علل
ناشناخته هستند، اما تا حدي ارثي است .
شواهد تازه ارايه شده نشان مي دهند كه رژيم غذايي كم حجم حاوي مواد غذايي فرآوري و پالايش شده (غذاهاي فرنگي ) شايد در تشكيل ديورتيكول موثر باشد. به علت كم حجم بودن غذا، در قسمت سيگموييد روده بزرگ اسپاسم ايجاد مي شود و فشار داخل اين قسمت از رود بزرگ بالا مي رود. سرانجام به علت وارد آمدن فشار زياد، بافت پوششي داخل روده بزرگ به شكل كيسه هايي كوچك از ديواره روده بزرگ بيرون مي زند.
عوامل افزايش دهنده خطر
رژيم غذايي نامناسب كه فيبر غذايي كمي دارد.
سابقه خانوادگي ديورتيكولوز
بيماري رگ هاي قلب يا بيماري كيسه صفرا
سن بالاي 50 سال
چاقي
پيشگيري
در حال حاضر نمي توان از آن پيشگيري به عمل آورد، اما خطر را مي توان با رعايت موارد زير كم كرد:
خوردن غذايي پر فيبر در تمام طول زندگي
نوشيدن مايعات زياد
زور نزدن به هنگام اجابت مزاج
حفظ آمادگي قلبي ـ عروقي مناسب . اين بيماري ممكن است با اختلات عروقي ارتباط داشته باشد.
عواقب مورد انتظار
با شناسايي زودهنگام و درمان عوارض ، سرانجام بيماري خوب است .
ديورتيكولوز تنها زماني خطرناك به شمار مي رود كه عفوني شود يا خونريزي داشته باشد. ديورتيكوليت نيز با جراحي قابل معالجه است .
عوارض احتمالي
اگر ديورتيكول ها عفوني شوند، ممكن است شديداً خونريزي كنند يا سوراخ شده و به بروز پريتونيت (عفونت و التهاب پرده صفاق، پرده پوشاننده سطح داخل شكم و احشاء)بيانجامند.
درمان

اصول كلي
- اقدامات تشخيصي ممكن است شامل موارد زير باشند: عكسبرداري به كمك اشعه ايكس و تنقيه باريم ، از قسمت پاييني لوله گوارش ؛ سيگموييدوسكپي (روش براي بررسي راست روده و قسمت پايني روده بزرگ با يك وسيله كه سر آن منبع نور قرار دارد).
- اگر علامتي وجود نداشته باشد، درمان معمولاً ضرورتي ندارد. در موارد خفيف ، تغيير در رژيم غذايي و استفاده از نرم كننده مدفوع ممكن است كافي باشد. در موارد شديدتر، ممكن است نياز به استراحت در رختخواب ، دارو، و جراحي باشد.
- سعي كنيد كه هر روز سر يك ساعت معين اجابت مزاج داشته باشيد. حداقل 10 دقيقه صبر كنيد و زور نزنيد.
- اجابت مزاج را روزانه از نظر خونريزي كنترل كنيد. اگر اجابت مزاج سياه است نمونه اي را براي آزمايش ببريد.
- براي رفع درد و اسپاسم خفيف ، يك صفحه گرم كننده را روي شكم قرار دهيد.
- بستري شدن در بيمارستان تنها به هنگام بروز عوارض
- در صورت عفوني شدن ديورتيكول يا خونريزي شديد از آن ، عمل جراحي براي برداشتن قسمتي از روده بزرگ انجام خواهد شد.
داروها
آنتي بيوتيك در صورتي كه ديورتيكول ها عفوني شده باشند.
امكان دارد مصرف نرم كننده هاي مدفوع توصيه شود.
در صورتي كه نتوانيد رژيم غذايي پرفيبر داشته باشيد، داروهاي مسهل از نوع حجيم كننده هاي مدفوع ممكن است تجويز شوند. توجه داشته باشيد كه از مصرف داروهاي مسهل مگر به دستور پزشك بايد خودداري كرد.
فعاليت
اگر تب يا درد شديد داريد، در رختخواب استراحت كنيد. با روبه بهبود گذاشتن علايم ، فعاليت هاي عادي خود را تدريجاً از سر گيريد.
رژيم غذايي
يك رژيم غذايي متعادل كه فيبر زياد، نمك كم ، و چربي كم داشته باشد.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان علايم ديورتيكولوز يا ديورتيكوليت را داريد.
اگر علي رغم درمان ، درد شديد ادامه دارد.
اگر در اجابت مزاج خون ظاهر شده است .
اگر تب ، استفراغ ، يا تورم شكمي به هنگام درمان رخ دهند.