مقاله : گروه تربيت بدني دوره ابتدايي
موضوع: مهارتهاي حركتي پايه ، الفباي يادگيري مهارتهاي ورزشي


مقدمه :
مهارت هاي حركتي پايه مانند دويدن ، پريدن و پرتاب كردن مهارت هايي هستند كه در زندگي روزمره به كار مي روند و انسان براي حفظ و
بقاي خود به آنها نياز دارد .

مهارت هاي ورزشي شكل پيچيده و نسخه تكامل يافته مهارت هاي پايه هستند كه در فعاليت هاي بدني رشته هاي ورزشي گوناگون به كار مي روند .

مهارت هاي حركتي پايه را درست مانند آجرهاي ساختماني مهارتهاي ورزشي مي دانند كه پيشرفت و موفقيت در فعاليت هاي بدني و ورزشي بدون آنها
امكان پذير نيست (گالاهيو و آزمن ، گابارد ) .

بسياري از پژوهشگران ، از جمله پروفسور گالاهيو مراحل يادگيري و تكامل حركتي را چون يك رشته زنجير ميدانند كه حلقه هاي آن پي در پي و
به دنبال هم قرار گرفته اند به عقيده او پيشرفت مهارت ها از ساده به پيچيده است مهارت بر روي مهارت ساخته مي شود يعني يادگيري يك مهارت ،
مقدمه و لازمه يادگيري مهارت ديگر است .

بنابراين ، پيش از كسب مهارت هاي پيچيده ورزشي بايد در حركات پايه مهارت يافت . او در نوشته هاي ديگر خود ، اين فرايند را به يك هرم و
ساعت شني تشبيه كرد نظريه رشد و تكامل حركتي گالاهيو نظريه سلسله مراتب و تقدم نيازهاي مزلو را نيز به خاطر مي آورد .


ضعف مهارت هاي حركتي پايه :

تصويري كه سندرز از فرهنگ جوامع غربي ترسيم مي كند كم و بيش درباره كشور ما نيز صدق مي كند او ابراز داشت :
دگرگوني فرهنگي 40 سال گذشته بسيار دردناك و تاسف آور است ملتي كه پيش از اين فعال و پر تحرك بود، ديگر ميل چنداني به فعاليت هاي بدني ندارد.

جامعه بر محور ماشين و اتومبيل مي چرخد .
طرفداران پياده روي و دوچرخه سواري كاهش چشمگير يافته اند سال 1977 تا كنون ، اين فعاليت ها در كودكان و نوجوانان 5 تا 15 ساله 7 تا 50 درصد
كاهش يافته است .
فن آوري نوين – با وجود تمام دستاوردهاي مثبت – در خدمت كم تحركي كودكان قرار گرفته است .
تلويزيون ، ماهواره ، كامپيوتر و بازيهاي ويدئويي بيداد مي كنند. سندرز مي افزايد : دانش آموزان مدارس را به يادگيري مفاهيم رياضي و علوم اجتماعي تشويق مي كنند، اما ورزش و تربيت بدني را از آنها دريغ مي كنند كودكاني كه در مهارت هاي حركتي پايه به رشد و تكامل لازم نرسيده اند همان هايي هستند كه به تدريج از محيط بازي با دوستان و همسالان خود بيرون مي روند و شايد هيچ گاه به آن بازنگردند در تمام طول زندگي ، كم تحرك و غيرفعال باقي بمانند.

همه مي دانند كه براي يادگيري خواندن بايد خواند و براي آموختن رياضي بايد رياضي تمرين كرد ، اما چگونه است كه نمي دانند براي يادگيري پرتاب كردن يا دريافت كردن بايد آنها را نيز تمرين كرد ؟
شايد مي انديشند كه آنها نيازي به آموزش و تمرين ندارند و به خودي خود فرا گرفته مي شوند اكنون چگونه از كودكي كه پريدن يا پرتاب كردن را به درستي آموزش نديده و تمرين نكرده است ، توقع داريم كه تعداد زيادي از مهارت هاي ظريف و پيچيده را با موفقيت انجام دهد .
مگر مي شود بدون يادگيري مهارت بنيادي «پرتاب از بالاي شانه » ، سرو تنيس يا پرتاب نيزه را به درستي انجام داد پژوهش هاي سناي استراليا و مدارس استرالياي غربي ، تامسون و همكاران (1995) ، واكلي و همكاران (1993) ، ون بيوردن و همكاران (2002) درباره كودكان استراليايي ، پژوهش هاي هالند (1986) ، كلي و همكاران (1989) و اولريچ (1985) درباره كودكان آمريكايي از ضعف مهارت هاي حركتي پايه در آنها حكايت داشت . يافته هاي ايالت (نيوساوت ولز) استراليا در1997 نشان داد كه ميزان مهارت هاي حركتي پايه در دانش آموزان بيشتر از 40 درصد نبود اين مهارت ها شامل دويدن ،پرش عمودي ، دريافت ، پرتاب از بالاي شانه و ضربه زدن با دست و پا مي شد .اسميت و اوكيف (2000) دريافتند كه مهارت هاي پايه در دانش آموزان ايرلندي ضعيف بود و آنها به همين صورت دوره ابتدايي را ترك مي كردند اگر چه به عقيده اوكلي ورايت (1997) اصل بي طرفي و بي غرضي در پژوهش هايي كه تاثير جنسيت در يادگيري مهارت هاي پايه را بررسي مي كند رعايت نشده است ، اما نتيجه يك پژوهش نشان داد كه مهارت دختران دانشجو در الگوي پرتاب از بالاي شانه در حد كودكان 4 يا 5 ساله بود پژوهش كريگ نيز نشانگر ضعف پرش جفت طولي در دختران دانشجو بود آنها با يك پا از زمين جدا مي شدند و پاي ديگر را به طرف جلو تاب مي دادند اين الگو درست مانند الگوي كودكان زير 3 سال بود.
شايد يكي از دلايل كناره گيري دختران از ورزش، ضعف مهارت هاي حركتي پايه و كاهش اعتماد به نفس آنها باشد معمولاً شكست ، به انصراف و كناره گيري مي انجامد و اين امر از نظر سلامتي عاطفي ، رواني و جسماني داراي اهميت است .
تك رشته اي و تخصصي شدن زود هنگام:
دو نسل گذشته ورزشكاران را مجبور كرده اند تا براي كسب موفقيت به تك رشته اي و تخصصي كردن ورزش در نخستين سال هاي زندگي روي آورند، طرفداران اين نظريه عقيده دارند كه اگر كودك را هر چه زودتر (و پيش از سن بلوغ ) به يك رشته خاص ورزشي نگمارند ، فرصت از دست مي رود وديگر نبايد اميد زيادي به موفقيت او داشت متاسفانه روند شكل گيري چنين عقيده اي به قرباني شدن مهارت هاي پايه و افزايش احتمال صدمات ورزشي مي انجامد. ورزشكاران امروزي چنان تخصص يافته اند كه اگر از ايشان بخواهيد پا را از طيف تنگ و باريك اجراي ورزشي خود بيرون بگذارند و يا وظيفه و پست متفاوت و نا آشنايي به آنها بسپاريد قادر به انجام آن نخواهد بود . وقتي پدران و مادران مي بينند كه يك دختر 15 سال برنده مدال طلاي ژيمناستيك يا اسكيت هنري المپيك مي شود آن گاه فرزندشان را پيش از رسيدن به سنين 10 تا 11 به تمرينات تخصصي وا مي دارند، آنها نمي دانند كه سن قهرماني اين رشته ها و شنا و شيرجه كمتر از بقيه رشته هاست و موفقيت ورزشكار به عوامل مهم ديگري نيز بستگي دارد .بنابراين، توصيه مي شود كه به كودكان اجازه دهيم تا با شادي و نشاط به رشته هاي گوناگون و متنوع بپردازند و اطلاعات و تجربيات خود را به رشته هاي ديگر منتقل كنند . بهبود مهارت هاي حركتي پايه به آموزش و تمرين نياز دارد .


احتمال افزايش صدمات ورزشي

ضعف مهارتهاي حركتي پايه ، تخصصي كردن زود هنگام ، پيچيده و ناآشنا بودن مهارت هاي ورزشي – به ويژه در هنگام مسابقه – و در تنگنا قراردادن كودكان براي انجام تمرينات شديد و خسته كننده، احتمال صدمات ورزشي را افزايش مي دهد در اين ميان به فراواني صدمات آرنج و شانه در بازيكنان جوان بيسبال صدمات زانو در دختران واليباليست و فوتباليست ، پيچ خوردن مچ پا و فراواني صدمات زانو (رباط ضربدري قدامي يا صليبي ) در دختران بسكتباليست مي توان اشاره كرد. البته معمولاً صدمات زانو در خانم ها شايع تر است اما نبايد از نقش صعف مهارت هاي پايه و آمادگي جسماني غافل بود .


توصيه هايي براي بهبود مهارت هاي حركتي پايه :

به پدران و مادران توصيه مي شود كه تمرينات مربوط به حركات پايه را در برنامه روزانه فرزندان خود بگنجانند . براي مثال ، كودكان را تشويق كنند تا ايستاده لباس بپوشند و در هنگام پوشيدن جوراب ها و كفش ها ، به ديوار يا جاي ديگر تكيه نكنند .مربيان و معلمان مي توانند در هنگام گرم كردن ورزشكاران خود ، از تمرينات حركات پايه استفاده كنند گنجاندن مهارت هاي حركتي پايه در برنامه گرم كردن ، به سن يا سطح فني ورزشكار بستگي چنداني ندارد و بسياري از ورزشكاران و تيم هاي بزرگ ، آنها را در برنامه گرم كردن و تمرين خود به كار مي برند .





----
[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]