هرچند رشته پزشکی ورزشی به عنوان يک رشته تخصصی پزشکی در چند دهه اخير مطرح شده است ولی سابقه آن با تاريخ ورزش درجهان پيوند خورده است واز هنگاميکه ورزش وجود داشته همراه مباحث پزشکی مرتبط با ورزش نيز در کنار آن مطرح بوده است.

دريک کتابچه پزشکی يافت شده در هند با عنوان Arthava-Veda که مربوط به 800 تا 100 سال قبل از ميلاد مسيح می باشد از اثرات درمانی ورزش نام برده شده است.
با گسترش ورزش وهمگانی تر شدن آن دانش بشری درخصوص پزشکی ورزشی خصوصاً دربعد آسيب های ورزشی و بازتوانی ورزشی افزايش يافت.

ابن سينا در کتاب قانون خود فصول و مباحثی را به موضوعات مرتبط با پزشکی ورزشی اختصاص داده است.
موضوعاتی مانند اثر ورزش برسلامت جسمی, اثرات انواع ماساژها, ورزش در کودکان وسالمندان و نحوه برخورد با خستگی های ناشی از ورزش ودرمان آن, منافع و مضار ورزش در بيماريها و آسيب های ناشی از ورزش از جمله مباحثی که بخشی از کتاب قانون را به خود اختصاص داده است.
گالن پزشک يونانی سده دوم وسوم پيش از ميلاد نگرش جديدی را درمورد سلامت و بهداشت ارائه داد که می توان آن را فيزيولوژی کاربردی ورزش ناميد.
همين پزشک است که استفاده از فرآورده های گيآهی محرک را برای افزايش کارائی ورزشکاران در يونان باستان گزارش نموده است.
سابقه استفاده ورزشکاران از ماساژ و رژيم غذائی خاص به مدت 10 ماه قبل از آغاز مسابقات المپيک يونان باستان يافت شده است.
انواع رژيم های غذائی توسط Promous قهرمان دو دوره دوهای استقامت در 43 قبل از ميلاد و اشکال تغيير يافته اين رژيم توسط Gardine در ورزشهای مختلف در تاريحچه المپيک ثبت شده است.
اين موارد حاکی از آن است که هرچند عنوان پزشکی ورزشی مربوط به سده اخير می باشد ولی سابقه آن به ميزان سابقه علم پزشکی و ورزش می باشد.
در سده گذشته که با گسترش دامنه علوم از جمله علم پزشکی از يک سو و گسترش کمی و کيفی ورزش از سوی ديگر توجه به اين رشته در زمره دانش آکادميک بيشتر شد.
در سال 1928 فدراسيون بين المللی پزشکی ورزشی در جريان بازيهای المپيک زمستانی جهت کمک به ورزشکاران پايه گذاری شد.
درسال 1950 انجمن ملی مربيان ورزشی جهت آموزش علمی مربيان ورزشی تآسيس شد وبدنبال آن در سال 1951 انجمن پزشکی آمريکا کميته ای را برای مطالعه برروی آسيبهای ورزشی پايه گذاری نمود که فعاليت ادامه دارد.
شايد بتوان اين کميته را اولين اقدام در جهت آکادميک نمودن رشته پزشکی ورزشی قلمداد نمود. بزرگترين سازمان پزشکی ورزشی کالج آمريکائی پزشکی ورزشی the American College of Sports Medicine می باشد که در سال 1954 تأسيس شده است.
حوزه فعاليت رشته پزشکی ورزشی در سالهای اخير پيشرفت چشم گيری نموده و درحال حاضر در چندين کشور دنيا انجمن های پزشکی ورزشی, فدراسيون پزشکی ورزشی و رشته آموزشی پزشکی ورزشی در دانشگاهها و درسطوح مختلف فعاليت دارد.
تاريخچه رشته پزشکی ورزشی در ايران نيز به دهه گذشته مربوط می شود. تاسيس رشته فيزيولوژی ورزشی در سال 1374 در دانشکده تربيت بدنی دانشگاه تهران و رشته تحصصی پزشکی ورزشی در دانشگاه تهران در سال 1380 و تاسيس مرکز تحقیقات پزشکی ورزشی در دانشگاه علوم پزشکی تهران در همان سال مجموع سوابق اين رشته در ايران می باشد.
بطور کلی پزشکی ورزشی شاخه ای از علم پزشکی است که در زمينه سلامتی ورزشکاران وهمچنين استفاده از ورزش در جهت حفظ سلامت عمومی انسانها مطالعه می نمايد.
هرچند از ديدگاه دست اندرکاران ورزش مبحث پزشکی ورزشی بيشتر محدود به درمان آسيبها و بازتوانی آسيب ديدگان و کنترل سلامت عمومی ورزشکاران می شود ولی رفته رفته دامنه اين علم توسعه يافته و موضوعات زير را شامل می شود:
• فيزيولوژی ورزشی و شرايط سازگاری بدن در محيط های مختلف
• فیزیوتراپی وبازتوانی آسيب های ورزشی
• بيومکانيک حرکات بدن وپی بردن به حرکات خطا جهت کسب بيشترين راندمان و کمترين آسيب
• آسيب های ورزشی (تشخيص و درمان آسيب ها)
• اختلالات و بيماريهای ناشی از ورزش و نحوه برخورد با آنها
• تغذيه ورزشی ومکمل های غذائی مجاز
• روانشناسی ورزشی
• ورزش دربيماران و در افراد دارای معلوليـهای جسمی و ذهنی
• ورزش در کودکان و نوجوانان
• نحوه شناسائی استفاده از داروها و مواد نيروزا غير مجاز در ورزش (دوپینگ | Doping)
• ورزش در افراد دارای معلوليـهای جسمی و ذهنی
• ورزش در درمان بيماران و پيشگيری از بيماريها


فیزیوتراپی ورزشی
یکی از پایه های فیزیوتراپی حرکت درمان است و بنابر نیاز فعالان ورزشی فیزیوتراپی در این حیطه نقش بزرگی بازی می کند .در بسیاری از تیمهای لیگ برتر در انگلستان و اروپا و همچنین ایران و تیمهای ورزشی در حیطه های مختلف فیزیوتراپیست به عنوان رکن و مدیر پزشکی ورزشی فعال می باشد. جهت گسترش این دانش در دنا یک انجمن بین المللی تحت عنوان International Federation of Sports Physiotherapy فعال می باشد.
خدمات رشته پزشكي ورزشي

ارائه رهنمودهاي پزشكي در مورد شيوه زندگي پر تحرك و نيز تغذية ورزشي، برنامه هاي پيشگيري كننده در مورد بيماريها و اختلالات گوناگون، كنترل علمي نحوة تمرين ورزشكاران، انجام معاينات پزشكي پيش از شروع مسابقات، روانشناسي ورزشي و مبارزه با تنشها و استرس هاي پيش از مسابقه در ورزشكار، ارزيابي ظرفيت عملكرد ورزشكار، وضعيت قلب و عروق، سيستم تنفسي، متابوليسم، سيستم اسكلتي – عضلاني، خدمات تشخيصي مناسب، درمان بيماريها و آسيب هاي ناشي از ورزش، بازتواني افراد آسيب ديده با هدف بازگشت سريع تر به رقابت ها، تربيت افراد متخصص و آموزش ديده مثل پزشك تيم و غيره، اجراي برنامه هاي آموزشي با طيف مخاطب تخصصي و عمومي و ارائه سرويس هاي مشاوره اي لازم، از جمله خدمات رشته پزشكي ورزشي محسوب ميشوند

معنا و مباني پزشكي ورزشي
اگرچه پزشكي ورزشي تلفيقي از ورزش و علم پزشكي است، اما گستره آن به هيچ عنوان محدود به پزشكان نيست. در كنار زمين ورزش، حتي مربيان هم در اين امر دخيل ميشوند. از سوي ديگر اين رشته محدود به ورزشكاران نميشود و عموم مردم ميتوانند از نتايج آن بهرهمند گردند.
نياز به مراقبتهاي پزشكي و بهداشتي تخصصي در زمينه ورزش روز به روز بيشترميشود و همزمان تكنيكهاي پيشگيري، درمان و برگشت به حالت اوليه در اين رشته پيشرفت ميكند.
به طور كلي موارد زير را ميتوان به عنوان مباني پزشكي ورزشي برشمرد:
1) مراقبت پزشكي از ورزشكار
2) تربيت بدني خاص و سازگار شدن با هر فرد و در مورد هر رشته خاص
3) تمرينات درماني ورزشي
4) انجام ورزش در كنترل و پيشگيري از برخي بيماري ها
گروه هاي تحت پوشش خدمات
دامنه پوشش و فعاليت متخصصين پزشكي ورزشي تنها معطوف به مسابقات ورزشي و ورزشكاران حرفه اي نيست. فعاليت هاي پزشكي ورزشي در زمينه نهادينه كردن ورزش و ارتقاء سطح سلامت عمومي با سياست هاي كشورهاي مختلف در زمينه پيش گيري از تعداد زيادي از بيماري ها و بالطبع كاهش هزينه هاي سرسام آور درماني همسويي دارد.
از جمله گروه هاي خاصي كه مباحث گسترده و جالب توجهي از رشته پزشكي ورزشي را به خود اختصاص داده اند مي توان به دختران و زنان، افراد سالمند، بانوان باردار، كودكان و نوجوانان، افراد چاق، جانبازان و معلولين اشاره كرد.
بايد خاطرنشان كرد مبحث بيماري ها در پزشكي ورزشي به 2 شاخه تفكيك مي شود. در يك شاخه به اثرات پيشگيرانه ورزش از ابتلا به بيماري ها و همچنين اثرات درماني ورزشي در كمك به رفع برخي بيماريها پرداخته ميشود و در شاخه ديگر به بررسي بيماري هاي مبتلا به ورزشكاران مي پردازد و در واقع زمينه ادامه فعاليت هاي ورزشي را براي ورزشكاراني كه مبتلا به بيماريهاي مختلف از جمله ديابت، آسم و غيره مي باشند فراهم مي كند
..........
dolatkhahgym.blogfa