نمایش نتایج: از شماره 1 تا 7 , از مجموع 7

موضوع: چرا در جلسات نقد داستان منتقد نميبينيم؟

  1. #1
    کاربر ارشد Setayesh آواتار ها
    تاریخ عضویت
    ۹۰-۰۶-۲۶
    نوشته ها
    3,283
    سپاس ها
    15
    سپاس شده 42 در 41 پست

    چرا در جلسات نقد داستان منتقد نميبينيم؟

    منصور ياقوتي: لزوم شکلگیری نقد آزاد/جامعه ما به فرهنگ روشنگرانه نیاز دارد

    به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، نشستهای نقد داستان در سالهای اخیر که از سوی نویسندگان اغلب جوان در محافل متعدد برگزار میشود، از نظر برخی از نویسندگان موضوع بحث و نظر شده است؛ این در حالی است که با وجود رفع شدن برخی دغدغهها در زمینه دیده شدن و نقد آثار در این جلسات، این قبیل برپاییها از منظر برخی کارشناسان به دلیل ضعیف شدن نقد حرفهای، نبود منتقد واقعی و محدود ماندن فرصتها برای ارایه موقعیتهای نقد آزاد، به بروز نگرانیهایی انجامیده است.

    ياقوتي، نویسنده پیشکسوت در این باره به «ايبنا» توضیحاتی داد و گفت: متاسفانه اين روزها، پديده نقدهاي سطح پايين در جلسات نقد و رونمايي آثار ادبي در سرتاسر ايران ريشه دوانده است. البته نويسنده و منتقد بايد ظرفيت نقد نوشتن و نقد شدن را داشته باشد.

    نويسنده مجموعه داستان «گل خاص» ادامه داد: نبايد فراموش كرد كه نوشتن نقد كار هر كسي نيست، زيرا نقدنويس موظف است كه پيشتر از انجام اين كار، مطالعاتي همه جانبه در حيطههاي جامعهشناسي، روانشناسي و جامعهشناسي داشته باشد و مضاف بر آن، تسط كامل بر ادبيات ايران و جهان نيز از نكتههاي لازم و ضروري است.

    وي با بيان اينكه مطالبي كه اين روزها به عنوان نقد در جلسات نقد يا نشريات و روزنامهها ارايه ميشود، بيشتر جنبه اظهار نظر دارند و در حيطه نقد قرار نميگيرند، اظهار كرد: من معتقدم كه «گيورگ لوكاچ»؛ منتقد مجارستاني از بزرگترين منتقدان عصر حاضر است. حالا اگر بخواهيم لوكاچ را معيار كار نقد قرار دهيم، ميبينيم كه در اين مقايسه، در سطح بسيار پاييني از اين شاخه ادبي قرار ميگيريم.

    نويسنده رمان «بنبست»، با بيان اينكه در سالهاي گذشته تلاشهاي جسته و گريختهاي در زمينه نقد در كشورمان انجام شده، توضيح داد: در سالهاي گذشته حركتهايي در حوزه نقد ادبي از جانب افراد تاثيرگذاري مانند رضا براهني، عبدالعلي دستغيب و باقر مومني انجام شد اما متاسفانه ادامه نداشت و به سرانجام نرسيد.

    نويسنده مجموعه داستان «مردان فردا» گفت: دلايل گستردهاي براي عدم حضور نقد حرفهاي در كشورمان وجود دارد كه عدم وجود فضاهاي آكادميك و نقد آزاد از دلايل اين مساله به شمار ميآيند، اما نبايد فراموش كرد كه در فضاي كنوني زمينهاي براي نقدنويسي وجود ندارد.

    وي ادامه داد: نقد براي شكلگيري نيازمند فضاهايي آزاد است و در اين فضا، نقد حرفهاي شكل گرفته و رشد ميكند اما متاسفانه ما امروز در کشورمان کمتر شاهد چنین فضایي هستیم.

  2. #2
    کاربر ارشد Setayesh آواتار ها
    تاریخ عضویت
    ۹۰-۰۶-۲۶
    نوشته ها
    3,283
    سپاس ها
    15
    سپاس شده 42 در 41 پست
    آرام: تنگ نظریهای خصمانه و سنتی جلسات نقد را سلاخی میکند/2

    آرام، کیفیت نقدهای ارایه شده در اغلب جلسههاي نقد آثار ادبی را نازل دانست و با بيان اينكه منتقدان با چند شیوه مختلف در اين جلسات حضور مييابند، به خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، گفت: اغلب منتقدان؛ بهويژه اگر نویسنده مورد نظر از شهرت و اعتباری برخوردار باشد، شمشیر را از رو میبندند. نبايد فراموش كرد كه نگاههای خصمانه و تنگنظریهای سنتی و متداول فقط وقت دیگران را میگیرد و در پي آن مقوله نقد راستین مهجور میماند.

    نويسنده كتاب «آنها چه كساني بودند» ادامه داد: گاهی موفقیت کتاب، پس از نقدهای مثبت کینهای را در منتقد سنتی؛ که به معیارهای اخلاقی نقد پایبند نیست، شعلهور میسازد و در این حالت جلسه به شکل سلاخخانه کتاب در میآید که این عملی بسیار سخیف و غیر انسانی است. به نظر من نویسنده باید در این جلسات صبور باشد و انتظار بکشد تا عقیده خواننده حرفهای کتاب را بشنود. در اغلب جلسات شرکتکنندگان از منتقدان بهتر نظر داده و با دیدگاهی واقعگرا آثار را بررسی ميکنند كه همین برای نویسنده کافی است.

    منتقدان حرفه‎اي از جلسات نقد دور شدهاند

    وي با گلايه از جلساتي كه به صرف ديده شدن اثر برگزار ميشود، اظهار كرد: برخی از گروههای ادبی با ترفندهای مختلف و با این هدف که کتابهای مورد نظرشان را مطرح نمایند، دست به چنین کاری میزنند. بهطور قطع، اين كار براي اثري كه قابلیت نداشته باشد، تبدیل به ضدِ خود شده و نویسنده با آن تمام خواهد شد. البته در چند دهه پیش که جایزههای ادبی در گوشه و کنار کشور مانند مغازههای دو نبش وارد نوعی بدهبستان تجاری شدند نیز به چنین سرنوشتی دچار شده، اعتبار خود را از دست دادند و آثار برگزیده تنها تف سر بالا بودند. به اين ترتيب آن اشتیاقی هم که در خواننده براي مطالعه کتابهای جایزه گرفته وجود داشت، اینگونه نابود شد.

    نويسنده كتاب «غريبه در بخار نمک» ادامه داد: مخاطب نميپسندد كه با این شارلاتانیزمها وارد بازی شود و کتابها را تا نصفه بخواند و رها کند. بيشك در این آشفته بازار جوایز ادبی آثار از کیفیت مطلوب ادبی دور میافتند. من در اغلب داوریهایم شاهد بودهام که پشت پرده چه میگذرد، به همین دلیل کمتر داوریهاي اينچنيني را ميپذيرم، مگر آنکه فضا سالم و انسانی باشد.

    آرام، دليل نبود نقد حرفهاي در جلسات نقد را عقبنشيني منتقدان حرفهاي در اين جلسات دانست و گفت: متاسفانه در سالهاي گذشته منتقدان حرفهاي يا در جلسات نقد حضور نمييابند یا تنها وقت خود را صرف جلسات نقد دوستانشان میکنند؛ آن هم به شکل مضحک. این بَهبَه گفتنها و چَهچَه زدنها قادر به نجات نویسنده نيست؛ بلکه مانند شلیک گلولهای زهرآگین اثر و نویسنده را از پا درمیآورد.

    نگاههای دوستان به کتاب بزرگترین خیانت به جامعه ادبی معاصر است

    وي با بيان اينكه مدتهاست که مافیای نقد به شكلي رنجآور وارد ساحت ادبی شده، افزود: با وجود مافياي نقد در اين روزها، اين سوال را در سر داريم كه چرا تیراژ کتابها تکان نمیخورد و همیشه با یک ارقام ابدی دیده میشوند. همین نگاههای دوستانه به کتابها بزرگترین خیانت به جامعه ادبی معاصر است زيرا در اين شرايط یا نقد کتابها به شدت یکسونگرانه است یا نقد کنندگان کتاب بهگونهای مضحک و چاپلوسانه دروغ میگویند. به اين ترتيب حالت حد وسط به ندرت پیش میآید.

    نويسنده كتاب «مردهای که حالش خوب است» معتقد است كه منتقدان اروپایی و غربی تنها اثر را مورد بررسي و قضاوت قرار داده و بدون کمترین سوءنیتی کار خودشان را پيش ميبرند. وي دراينباره توضيح داد: غربیها کاری به ایدئولوژی یا فرهنگ و ملیت ندارند و هدفشان این است که خیانت نکنند تا همیشه ادبیاتی پویا داشته باشند. براي نمونه شاهدیم که چهگونه نویسندهای افغان، هندی، بنگلادشی یا عرب به موفقیتهای خیرهکننده دست مييابد.

    بايد در نقد بيرحمانه عمل كرد

    آرام با بيان اينكه در نقد نباید تعارف کرد، گفت: اصول و شیوههای نقد ادبی، مقولهای مدرن است. ما موظفيم در حین نقد كتاب از دیدگاه مدرن امروزی بهرهمند شويم و نسبت به لغزشهای ادبی یا تکنیکی بیرحمانه عمل کنیم. منتقد راستین سعي دارد تا در روند این کار دیدگاه درستی را تعمیم بخشد تا اثر را از فرو رفتن در باتلاق بیتوجهی نجات دهد.

    نويسنده رمان «حلزون‎هاي پسر» تعداد اندك كلاسهاي نقد ادبي در دانشگاهها را مانند ساعت ورزش مدارس برنامه پُرکن دانست و توضيح داد: نگاه غیرآکادمیک به این مقوله نقد را تباه میکند. اگر هم این مساله سویه آکادمیک پیدا کند، در حد نقدهای بسیار کلاسیک و غیرجذاب دانشجو را پس میزند.

    این داستاننویس در ادامه توضیح داد: گذشته از ریشهیابی در تاریخ نقد و توجه به انواع نقد، لازم و ضروری است که نقد نو هم مورد توجه قرار گیرد و این تفکر نوین به دوران معاصر برسد تا دلیل شکلگیری یک اثر ادبی به دقت تدریس شود. فهم این موضوع برای دانشجو بسیار مهم است؛ چراکه میتواند جهان اطراف را بهتر ببیند و آن را تفسیر کند. نقد درست عامل شکلدهنده معناهای پنهان در اثر است. /

  3. #3
    کاربر ارشد Setayesh آواتار ها
    تاریخ عضویت
    ۹۰-۰۶-۲۶
    نوشته ها
    3,283
    سپاس ها
    15
    سپاس شده 42 در 41 پست
    نوبخت: ترویج نقد با دورهمیهای دوستانه به ادبیات آسیب میزند/3


    به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، نوبخت درباره وضعیت نقدهاي ارايه شده در جلسات نقد آثار داستانی گفت: واقعیت این است که جلسات نقد ادبی غیر از موارد معدود، کیفیت قابل قبولی ندارند و بیآنکه دربند نقد و تحلیل کتاب باشند، با هدف معرفی و دیدهشدنِ بهترِ کتاب برگزار میشوند. این جلسات با رویکردهای فعلی در دراز مدت تاثیر مطلوبی نخواهند داشت.

    جلسات نقد به مهمانی نویسندگان بدل شده است

    وی با بیان اینکه در سالهای گذشته كيفيت جلسات نقد غالبا فداي كميت شده است، اظهار کرد: متاسفانه اغلب این جلسات به مهمانیهایی که بیش از هر چیزی باعث دیدهشدن کتاب و معرفی آن میشود، بدل شدهاند و شهرت نویسنده را هدف قرار میدهند. در نتیجه، خروجی آنها محدود به تعداد معدودی از نویسندگان و منتقدان؛ که همهجا هم هستند، شده و گهگاه هیاهوی کاذب در اطراف برخی آثار، موجب سرخوردگی مخاطب پس از خواندن آن میشود. از سوی دیگر و در نقطه مقابل، آثاری وجود دارد که به دلیل عدم حضور نویسنده در چنین حلقههایی به هیچ عنوان دیده نمیشود.

    نویسنده رمان «سیب ترش» به جلساتی که به صورت حرفهای در زمینه نقد آثار ادبی فعالیت دارند، اشاره کرد و جریانهای این چنینی را حایز اهمیت و تاثیرگذار دانست. وی ادامه داد: البته نباید فراموش کرد که این جلسات جوابگوی نیاز فضای ادبی ما نیستند زیرا ادبیات ما در حال رشد است و هر سال بر تعداد نویسندگان و کتابهای منتشر شده، افزوده میشود.

    نقادی حرفهای محدود است

    نوبخت در ادامه درباره دیدگاههایی که اغلب از منظر شخصی و سلیقهای در جلسات نقد اعمال میشود، گفت: متاسفانه در جلسات نقد، نظرهای شخصی در قالب نقد بیان میشوند و نقادی حرفهای یعنی نقدی که مبتنی بر نظریه باشد و به تحلیل و بررسی اثر بپردازد. البته منتقد باید صاحب نگاه باشد و صرفا بر اساس روابط یا دوستیها نظرات شخصیاش را انتقال ندهد.

    وی با طرح این پرسش که «چرا ما دچار فقر نقادی حرفهای هستیم؟»، توضیح داد: نبود جریان مالی در برپایی این قبیل برنامهها، یکی از مهمترین دلایل این مساله است، زیرا جلسات با دورهمیهای دوستانه برپا میشود، شرکتکنندگان از دوستانِ نویسنده اثر هستند و منتقد اغلب در رودربایستی با دوست نویسنده خود میپذیرد که بدون چشمداشت مالی و حتی معنوی، در جلسه حضور یابد. در نتیجه منتقدِ حاضر در این جلسات، باید بسیار پایبند اخلاق حرفهای باشد تا با این شرایط به شکلی حرفهای به نقد کتاب بپردازد.

    نمیتوان به نقد آکادمیک امیدوار بود

    نویسنده مجموعه داستان «مرغ عشقهاي همسايه روبهرويي» با بیان اینکه استاندارد نقد و منتقد حرفهاي را سطح واقعی ادبیات مشخص میکند، توضیح داد: با وضعیتی که نقد آکادمیک در ایران دارد که از سویی به فقدان جریان مالی و از سوی دیگر به خروجی دانشگاهها باز میگردد، نمیتوان آنچنان به نقد آکادمیک امیدوار بود و انتظار چیزی بیش از اینکه هست را داشت.

    وی در ادامه تصریح کرد: باید این واقعیت با آسیبشناسی بررسی شود، زیرا میل به دیده شدن به هر قیمتی؛ که این روزها تبدیل به بیماری مسری در میان نویسندگان تازهکار و جوان نیز شده، زمینهساز ناکارآمدی چنین جلساتی میشود.

    منتقد، یکی از حلقههای مفقوده در کمتوجهی جامعه به ادبیات است

    نوبخت به لزوم وجود منتقد حرفهاي در جامعه ادبیمان اشاره کرد و گفت: منتقد حرفهای قادر به ارتقا سطح آثار است و میتواند در میزان جذب مخاطب به عنوان المانی موثر فعالیت کند. در واقع منتقد پلی میان مخاطب و اثر ایجاد میکند تا اثر از طریق تحلیل و بررسی، درست فهمیده شود.

    وی نقش منتقد را در بالارفتن شمارگان کتابها و کیفیت رابطه جامعه با ادبیات حایز اهمیت دانست و گفت: باید پذیرفت که منتقد یکی از حلقههای مفقوده ما در کمتوجهی جامعه به ادبیات است. منتقد حرفهای، اعتماد مخاطب را جلب میکند، آثار ارزشمند را کشف و معرفی میکند و ضمن آنکه در چرخه اقتصاد کتاب موثر است، تاثیر فراوانی در بالابردن فرهنگ کتابخوانی دارد./

  4. #4
    کاربر ارشد Setayesh آواتار ها
    تاریخ عضویت
    ۹۰-۰۶-۲۶
    نوشته ها
    3,283
    سپاس ها
    15
    سپاس شده 42 در 41 پست
    اكبرياني: تاريخ، خوب و بد را از هم جدا ميكند/4

    اكبرياني با بيان اينكه تاريخ درباره آثار و نقدهاي ادبي قضاوت ميكند، به خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) گفت: ممكن است كه نظرهاي متنوعي درباره يك كتاب در جلسات نقد ارايه شود، اما نكته اينجاست كه مخاطب درست يا نادرستِ نقد را با مطالعه اثر در مييابد. البته غير از اين من معتقدم تاريخ سطح آثار را نشان ميدهد؛ به قول نيما يوشيج «تاريخ با غربالاش ميآيد و خوب و بد را از هم جدا ميكند.»

    وي ادامه داد: اثر ادبي و نقدهاي انجام شده پيرامون آن ماندگار هستند و در تاريخ مورد قضاوت قرار ميگيرند و بدونشك منتقد با ارايه نقد غيرحرفهاي و نادرست، به مرور از سوي مخاطب كنار گذاشته ميشود.

    برپايي جلسات نقد ادبي به نفع ادبيات است

    نويسنده كتاب «عذاب ابدي» با بيان اينكه بايد نقد را در دو سطح بررسي كرد، گفت: من معتقدم كه بايد نقد در دو سطح عمومي و خاص بررسي شود. در اغلب كشورها افراد معمولي، كارمندان و زنان خانهدار كتاب مشخصي را مطالعه ميكنند و در جلساتِ اوقاتِ فراغتي، نظراتشان را ارايه ميدهند كه ميتوان نقد در اين جلسات را به عنوان نقد در سطح عمومي دانست. البته نبايد فراموش كرد كه فعاليتهاي اينچنيني به نفع ادبيات است، اما متاسفانه اين امر در كشور ما رخ نميدهد.

    وي درباره نقدپردازی به طور خاص توضیح داد: اين سطح از نقد به عنوان نقد آكادميك و علمي مطرح است. بيشك نميتوانيم ادبيات را به طور مجزا از عرصههاي ديگر هنري مانند سينما، تئاتر، تاريخ يا جامعهشناسي در نظر بگيريم. با اين تعريف و در شرايطي كه نقدهاي حرفه‎اي و علمي در اين حوزهها نيز وجود ندارد، نبود نقدهاي حرفهاي در جلسات نقد ادبي خارج از انتظار نيست.

    نويسنده مجموعه داستان «آرامبخش ميخواهم» ادامه داد: به طور طبيعي، نقد در چرخهاي قرار دارد كه تمامي ابعاد آن را در ديگر شاخههاي هنري تكميل كرده و تحت پوشش قرار ميدهد.

    نويسنده رمان «چهره مبهم» اظهار كرد: بهطور حتم نقد در اين جلسات در وضعيت مساعدي نيست اما حتي اگر نقدهاي علمي كمتر در اين جلسات ارايه شود، وجودش بسيار مفيدتر از نبودن آن است؛ چرا که جلسات نقد سبب رونق كتابخواني در مخاطبان و بروز و شكلگيري انگيزه نوشتن در نويسنده خواهد بود. به اين سبب بيترديد مخالف برچيده شدن اين جلسات هستم.

    نقد به مسير رشد میرسد

    نويسنده رمان «هذيان» در ادامه سخنانش گفت: وجود چنين جلساتي در دراز مدت نتايج خوبي در بردارد و به تدريج رشد نقد و نويسنده را به همراه خواهد داشت. در مقايسه نقد امروز با نقدهاي ارايه شده در 20 تا 30 سال قبل، ميبينيم كه گامهاي بسياري رو به جلو برداشته شده است كه اين امر به خودي خود دليلي بر اين مدعاست.

    اكبرياني به چگونگي رشد نقد در كشورهاي خارجي اشاره كرد و توضيح داد: با بررسي تاريخچه نقد در كشورهاي ديگر درمييابيم كه نقد در اين كشورها از ابتدا در مسير علمي قرار نداشته اما با برگزاري جلسات نقد و گام برداشتن در اين مسير، در دراز مدت به شرايط مناسبي دست يافته است./

  5. #5
    کاربر ارشد Setayesh آواتار ها
    تاریخ عضویت
    ۹۰-۰۶-۲۶
    نوشته ها
    3,283
    سپاس ها
    15
    سپاس شده 42 در 41 پست
    انصاری: بوقچیها در جلسات نقد به یکدیگر نان قرض میدهند/5

    انصاری درباره کیفیت سالهای اخیر محافل نقد داستان به خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) گفت: ما سعی کردیم این جلسات را با رویکرد نقد و نه تمجید از نویسندگان ارایه دهیم، اما فضا آن قدر مسموم شده بود که دریافتیم همین تعداد معدود مخاطب جدی ادبیات نیز کمکم اغلب رونماییها را با یک نگاه میسنجد.

    وی افزود: در نهایت تصمیم گرفتیم به جای رونمایی، این فرصت را به نقد آثار منتشر شده اختصاص دهیم. اما نکته جالب و متاثرکننده اینجاست که پس از اجرای این ایده، با ریزش مخاطب مواجه شدیم زیرا در چنین فضایی کسی حوصله شنیدن نقد فنی را ندارد.

    فضای عمومی جلسات نقد بدهبستانی است

    انصاری با بیان اینکه کیفیت آثار و نقدهای ارایهشده در یک حد و اندازه نیست، اظهار کرد: با توجه به انتشار گزارش جلسات نقد، ما امکان آن را داریم که حتی در صورت عدم حضورمان در این نشستها خلاصهای از حرفها و نظرهای مطرحشده را بخوانیم و در جریانش قرار بگیریم. به گمان من، فضای بدهبستانی ادبی بین نویسنده و منتقدی که خودش نویسنده است، نکتهای است که به وفور شاهدش هستیم که به زبان عامیانه یعنی «تو بیا کتاب منو تعریف کن، من بیام کتاب تو رو تعریف کنم.»

    انصاری ادامه داد: به نظر میرسد فضای عمومی جلسات نقد نیز به علت هجوم نانویسنده، منتقد کمسواد و افرادی که آمدهاند محض تفنن به اسمی برسند، تا سالها همینطور باقی بماند، اما در این میان جلساتی هم وجود دارند که در تلاش برای حرکت در خلاف این جریان مسموم هستند و متاسفانه تعدادشان اندک است و بهمرور زمان، به دلیل بحران مخاطب، عدم جذابیت این جلسات برای مخاطب و البته قهر مخاطب علاقهمندِ سالهایِ دور، کم تعداد میشوند تا همان جلسات طیف اول جایشان را بگیرند.

    وی مسایل پیرامون آثار ادبی را مختص این روزها ندانست و گفت: سالها قبل، هوشنگ گلشیری گفته بود که «بحران مخاطب داریم» اما در همان سالها مردمی تشنه ادبیات بودند که پیوسته آثار منتشر شده را پیگیری میکردند. البته گاه نقد و نظری میتوانست تاثیر بسیار مثبتی بر فروش و دیده شدن کتابی داشته باشد.

    صدای جلسات نقد حرفهای کمتر شنیده میشود

    نویسنده رمان «ابنالوقت» با بیان اینکه نقد حرفهاي در این جلسات محدود به چند جلسه در ماه شده است، افزود: البته نباید فراموش کرد که صدای جلساتی که به مقوله نقد به صورت حرفهای میپردازند، کمتر شنیده میشود زیرا تعداد آنها در برابر جلساتی که این روزها متداول است، بسیار کم و محدود است.

    انصاری ادامه داد: نباید انتظار شنیدن نقد حرفهای را داشت، زیرا از یکسو عدهای نویسنده و بوقچیِ همیشه حاضر در صحنه از این جلسه به آن جلسه میروند، از سوی دیگر با حرفهایی تکراری، به جای نقد فنی نان به یکدیگر قرض میدهند و همچنین مخاطب تازهنفسِ از همهجا بیخبر هم فرق شومن ادبی و منتقد ادبی را چندان متوجه نمیشود. هر چند من معتقدم هنوز هم میشود گفت منتقد حرفهای به تعداد انگشتهای دو دست داریم و همین را هم باید غنیمت دانست.

    استانداردها برای کنترل ادبیات خلاقه شکل گرفتهاند

    نویسنده مجموعه داستان «امروز دوشنبه» گفت: استانداردها برای کنترل ادبیات خلاقه به وجود آمدهاند. امروزه کتابهایی منتشر میشوند که هر کسی با یک بار خواندن آنها احساس میکند میتواند از فردای همان روز خودش را منتقد و مدرس ادبیات بداند. برخی هم بهجای سلوک نوشتن سراغ ترجمه میروند و تنها به این دلیل که مترجم چنین کتابهایی هستند خودشان را منتقد ادبیات میدانند. به همین خاطر روزنامهها، سایتها و مجلاتمان پر شده از نوشتههای خنثی و منفعلی که حتی مخاطب خسته از این دغلبازیها را هم مجاب نمیکند که محض تفریح هم که شده پیشنهاد منتقدنما را جدی بگیرد.

    وی با بیان اینکه یکی از راههای تولید منتقد استاندارد، دانشگاه و تدریس آکادمیک است، اظهار کرد: به گمان من، منتقد استاندارد به درد یادداشتنویسی میخورد؛ نه نقد ادبی یا نظریهپردازی. البته بسیاری از نظریهپردازان مهم دنیا نخست رشته تئوری و نظریه ادبی را در دانشگاهها تحصیل کردند اما پس از تحصیل، خلاقیت فردی از شخصی نظریهپرداز ساخته و از دیگری، که شاید در همان دانشگاه و همان کلاس نشسته، آدمی به شدت کمسواد تولید کرده است که بعد از فارغالتحصیلی هنوز درسهایش را مرور میکند.

    كارشناس بخش داستان انتشارات روزنه ادامه داد: در ایران تا دلتان بخواهد از این منتقدهای دسته دوم وجود دارد که اغلب هم فلسفه و ادبیات خواندهاند یا مدرک دانشگاهی از فلان دانشگاه معتبر خارجی گرفتهاند.

    جای نگرانی نیست

    وی با بیان اینکه فراهم کردن بستر ظهور نقد حرفهای از ملزومات وجود منتقد حرفهاي است، توضیح داد: باید متوجه باشیم که منتقد، نظریهپرداز، داستاننویس، ناشر، شاعر و در کل ناادبیاتی که در این سالها چه از طرف دولت و چه از طرف ادبیاتچیها حمایت همهجانبه میشوند، عمر چندانی نخواهد داشت. روزی پرده میافتد و همهچیز عیان میشود. ولی به نظر من حتی در چنین فضای مسمومی هم نقد ادبی و در کل ادبیات به راه خودش ادامه خواهد داد و جای نگرانی نیست./

  6. #6
    کاربر ارشد Setayesh آواتار ها
    تاریخ عضویت
    ۹۰-۰۶-۲۶
    نوشته ها
    3,283
    سپاس ها
    15
    سپاس شده 42 در 41 پست
    چرا در جلسات نقد داستان منتقد نميبينيم؟/6

    بيگدلي با گلايه از وضعيت جلسات نقد داستان به خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) گفت: در کشور ما منتقد به معناي حرفهاي و كارشناس وجود ندارد. البته اين موضوع تنها به حوزه ادبيات ختم نميشود، زيرا ما در هيچ زمينهاي از جامعه ادبي و فرهنگيِ امروزمان، منتقدِ كارشناس و صاحب سبك تربيت نكردهايم.

    منتقدان جرات ارايه نقد ندارند

    وي ادامه داد: در اين شرايط كه ما با كمبود منتقد حرفهاي روبهرو هستيم، جلسات نقدي شكل ميگيرند كه يا بر اساس غرضورزي يا دوستي انجام ميشوند. متاسفانه از يك سو ما جرات نميكنيم كه از آثار هم ايراد بگيريم، زيرا از اتفاقهاي احتمالي پس از آن مانند دلخوري از يكديگر ميترسيم و اين اشكال عمده ما در زمينه ادبيات داستاني است. از سوي ديگر افرادي وجود دارند كه بدون هيچ پشتوانه تحصيلي، تحقيقي و فكري دست به کار نقد ميزنند و در اين ميان غرضورزي را چاشني كارشان ميكنند و با برچسب زدن به دیگران سعي ميكنند خودشان را مطرح كنند.

    بيگدلي با بيان اينكه در گذشته از نقد ناحرفهايِ منتقدي، از لحاظ روحي آسيب ديده است، اظهار كرد: متاسفانه در گذشته اين اتفاق براي من رخ داد؛ شخصي نقدي بر مجموعه داستان «آناي باغ سيب» من ارايه داد و در متن آن نوشت كه «احمد بيگدلي به شدت از بورخس متاثر است اما در دوران جمالزاده زندگي ميكند» و آیا اين مساله مضحك نيست؟!

    وي ادامه داد: واضح است كه اين نويسنده منتقد نيست، اما سعي دارد تا نوشتن نقد را تمرين كند و متاسفانه در اين مورد قرعه به نام من افتاد. من معتقدم كه اگر واقعا قرار است نقدي نوشته شود، چه اصراري به تخريب نويسنده وجود دارد.

    اكثر فعالان حوزه نقد، منتقد نيستند

    بیگدلی با بيان اينكه اغلب فعالان حوزه نقد تنها علاقهمندان به آن هستند، توضيح داد: من معتقدم اغلب افراد جواني كه در فضاي كنوني ادعاي منتقد بودن را دارند و در زمينه نقد داستان قلم ميزنند، منتقد نيستند. آنان تازهواردهايي در حوزه نقد هستند كه سعي در ورود، كسب تجربه و فعاليت در اين حوزه را دارند تا به واسطه علاقه شخصيشان در اين زمينه فعاليت داشته باشند.

    نويسنده مجموعه داستان «مگر چراغي بسوزد» ادامه داد: اين منتقدان جوان افرادي هستند كه داستان مينويسند، ميخوانند و مقداري از اصول اوليه نقد را به واسطه مطالعه كتابهاي ترجمه‎اي كه با موضوع نقدهاي ادبي منتشر ميشوند، ميشناسند و در بيشتر موارد با كپيبرداري از خط فكري، لغتها و زبان اين آثار متوني را به عنوان نقد ادبي براي داستانهاي داخلي ارايه ميدهند.

    در جلسات نقد روشنگري رعایت نميشود

    این داستاننویس در ادامه سخنانش اظهار كرد: در كشور ما، جلسات نقد خالي از منتقد و نقد حرفهاي است، زيرا افرادي كه به نام منتقد در اين جلسات حضور مييابند، تنها سعي در جلب رضايت دوستان نويسندهشان را دارند. اينان واقعيتها را بيان نميكنند و اصلا رويِ گفتنِ واقعيت را ندارند. به اين ترتيب روشنگری را رعایت نمیکنند.

    نويسنده رمان «اندكي سايه» ادامه داد: نقد در همه زمينههاي فرهنگي و هنري جاري است، اما نقد ادبي زمينه اصلي حرفهايم را شامل ميشود، زيرا با سابقهاي كه در حوزه ادبيات دارم، حق خودم مي‎دانم كه گلايههايم را در اين حوزه مطرح كنم.

    دوست دارم نقدهايي بخوانم كه زمينهساز يادگيريام باشند

    بيگدلي در سخنانش از حسين پاينده به عنوان منتقدي حرفهاي نام برد و گفت: من به عنوان نويسنده دوست دارم تا نقدهايي را بر آثارم بخوانم كه زمينهساز يادگيريام باشند. در اين سالها تنها يك بار توانستم اين حس را داشته باشم و آن نيز به واسطه نقد حسين پاينده بر چند داستانم بود که به اندازه تحصيل در دانشگاه برایم مفيد و موثر شد.

    وي با گلايه از عدم وجود نقد به عنوان رشتهاي دانشگاهي اظهار كرد: ما در دانشگاه رشتهاي به عنوان نقد ادبي نداريم، به اين خاطر افرادي كه در طي سالهاي فعاليتشان موفق بودهاند، اشخاصي هستند كه خود به خود و با تلاش شخصيشان به اين موفقيت راه پيدا كردهاند.

  7. #7
    کاربر ارشد Setayesh آواتار ها
    تاریخ عضویت
    ۹۰-۰۶-۲۶
    نوشته ها
    3,283
    سپاس ها
    15
    سپاس شده 42 در 41 پست
    قدمي: سنت تفکر انتقادی در ایران وجود ندارد


    قدمي درباره كيفيت نقدهاي ارايه شده در جلسات نقد داستان به خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، گفت: ابتدا بايد پرسيد كه آيا مطالب ارايه شده در اين جلسات در چارچوب نقد قرار دارند يا خير. بيشك اين بحث صرفا محدود به جلسات نقد نميشود زيرا با بررسي مطالب ارايه شده در مطبوعات به اسم نقد، درمييابيم كه با مشتي حرف مواجهيم كه هر فردي قادر به بيان آن است و در اين ميان هيچ تمايزي ميان آنهايي كه يكسره از متني چاپ شده تجليل ميكنند و آنهايي كه هرچه دم دستشان ميرسد، نفي ميكنند، وجود ندارد. مهم اين است كه در اين ميان هيچ فكري توليد نميشود.

    وي افزود: نقد نسبت مستقيمي با تفكر دارد و تفكر از خصلتي ديالوگي بهره برده است كه بخش مهمي از اين ديالوگ با متنهاي ديگر رخ ميدهد. ما هم در ايران سنت انتقادي و تفكر انتقادي نداريم، به اين سبب نويسنده و منتقدان براي فكر كردن ناگزير از وصل شدن به سنتهاي غربي هستند. جالب اينجاست كه اغلب كساني كه در ايران داعيه منتقد بودن و كار انتقادي دارند حتا يك زبان خارجي هم نميدانند! شما چگونه قادر خواهيد بود مقالهاي درباره رياضيات پيشرفته بنويسيد وقتي كه جدول ضرب را هم بلد نيستي.

    ادبيات ماهيت راديكال و رهاييبخش دارد

    وی در ادامه اظهار كرد: در زمانهاي كه افراد جامعه به طرز وحشيانهاي در هجوم تصوير قرار دارند و مديومهاي تصويري مانند سينما و تلويزيون بر زندگي مردم جهان حكومت ميكنند، هر شكلي از زنده نگهداشتن ادبيات اهميت دارد.

    قدمي ادامه داد: سينما ماهيت ايدئولوژيك و ادبيات، ماهيت راديكال و رهاييبخش دارد. به همين دليل اين جلسات و انعكاسشان در خبرگزاريها ميتواند كمي به دخالت بيشتر ادبيات در جامعه كمك كند. اما دستكم در دهه اخير بيش از نود درصد آثاري كه به اسم ادبيات منتشر شدهاند، ارزش ادبي ندارند.

    وي افزود: جلسات اينچنيني در كنار يك مشت يادداشت مضحك با ظاهر انتقادي، فضايي باورنكردني پيرامون برخي از آثار به وجود آورده. به اعتقاد من شاهد اين مدعا، ليست كتابهايي است كه در دهه اخير جوايز ادبيِ به ظاهر معتبر و نخبهگراي ما را كسب كردهاند. با بررسي اين اسامي درمييابيم كه بيشتر از نيمي از اين آثار حتي از املا و گرامر درست فارسي برخوردار نيستند و عجیب است که چگونه این آثار در ليست متون ادبي قرار گرفتهاند.

    در ايران نقد تاملي نداشتهایم

    وي با بيان اينكه نسبت نقد و تفكر از خصيصههاي مهم و اساسي نقد است، اظهار كرد: نقد بايد به خودي خود، جدا از متني كه نقادياش ميكند، قرار بگيرد و بر مخاطب تاثيرگذار بوده و او را به تفكر وادارد. نقدي كه «لوكاچ» بر «بالزاك» يا نقدي كه «بنيامين» بر «بودلر» نوشته، شايد براي من از خود رمان بالزاك و شعر بودلر هم جذابتر و تفكرآميزتر باشد.

    قدمي به دو شكل تفكرِ كانت اشاره كرد و گفت: كانت دو شكل از تفكر را توصيف ميكند؛ تفكر تاملي و تفكر تعيني، كه ميشود آن را به نقد نيز تعميم داد. نقد تعيني نقدي است كه با استفاده از دانستهها و صورتبنديهاي پيشين به قضاوت درباره يك متن ادبي ميپردازد، براي مثال با تكيه بر آثار باختين نمايشنامههاي شكسپير را بررسي ميكند. بهترين نقدهايي كه در حال حاضر در ايران نوشته يا در جلسات ارايه ميشوند، از اين دست هستند و البته نسبتشان به شبه نقدهاي مضحك رايج يك به صد هم نيست.

    وي ادامه داد: در كنار تفكر تعيني، نقد تاملي با گشودگي متن مواجه ميشود و در نتيجه تفكري نو را پديد ميآورد كه نقد باختين از داستايوسكي يا دريدا از جويس نمونههاي اين مساله به شمار ميآيند. در ايران مطلقا چنين نقد تاملي نداشته و نداريم. البته تاكيد ميكنم كه قريب به اتفاق چيزهايي كه در ايران به اسم نقد نوشته يا در جلسات نقد ادبي ارايه ميشوند، اغلب اظهارنظرها شخصي و كاملا غير انتقادياند و تنها گاهي به نقدهايي برميخوريم كه جدياند اما باز هم در همان سطح تعيني باقي ميمانند. /

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

موضوعات مشابه

  1. جستجو و دسترسی سریع به سایت ها
    توسط HAMIDREZA در انجمن هك و امنيت
    پاسخ ها: 0
    آخرين نوشته: دوشنبه ۲۷ خرداد ۸۷, ۲۰:۰۶
  2. پاسخ ها: 0
    آخرين نوشته: یکشنبه ۱۸ فروردین ۸۷, ۱۸:۴۳
  3. پاسخ ها: 0
    آخرين نوشته: دوشنبه ۱۶ مهر ۸۶, ۲۳:۴۲

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •