موبنا - تلفن همراه مانند تمام، پدیده های مدرن تاثیر همه جانبه ای بر زندگی آدم ها گذاشته ، به لایه های پنهان و آشکار زندگی ما رسوخ کرده و منجر به شکل گیری رفتار های اجتماعی و فردی جدید و حتی تغییر فرهنگ جامعه شده است.
تاثیر و نفوذ تلفن همراه در جامعه بشری زمانی ژرف و عمیق شد که در کنار کاربرد ابتدایی آن یعنی مکالمه و تماس صوتی، امکانات و کاربرد های جدیدی مانند SMS یا پیام کوتاه به آن افزوده شد و راه توسعه کار آمدی این ابزار بطور روز افزون روبه گسترش گذاشته است.
گستره ی کاربرد پیام کوتاه امروزه آن قدر وسیع شده است که به یقین می توان گفت که هیچ کاربری نیست که از آن استفاده نکند،بارها و بارها به کسانی برخورد کرده ایم که در تاکسی و اتوبوس و خیابان و ... با خواندن sms تازه ای که برایشان رسیده لبخندی پنهانی می زنند یا در پاره ای موارد قهقهه ای کوتاه سر می دهند و نظر دیگران را به خود جلب می کنند.
هر چند تاثیر این پدیده را نمی توان به طور مطلق نفی و یا تایید کرد و نکات مثبت آن را نیز نادیده گرفت، اما از جنبه های منفی آن نباید غافل بود، اکنون sms ها به فرهنگ ما هم سرک کشیده اند و بتدریج اما بسیار جدی و موثر در حال تغییر دادن فرهنگ رفتاری و گفتاری جامعه هستند .
خیلی از متن هایی که بین ما رد و بدل می شوند، بیشتر موارد رودروایسی ها و تعارف های بین ما و طرف مقابل را نادیده گرفته اند و بدون معطلی از کابل ها با سرعت مافوق صوت حرکت کرده اند و روی صفحه گوشی ها ظاهر شده اند. آن قدر که به راحتی در رسمی ترین برخوردها هم به کسی که برای او sms می فرستیم، او را "تو" خطاب می کنیم.
دعاهایی که از طریق sms به ما می رسند و مثلا درخواست فرستنده این است که آن را برای 5 نفر دیگر هم ارسال کنیم و از این طریق حرمت صاحب دعا را حفظ کنیم. مثل اینکه: "وقتی این sms را دریافت کردی، صد بار بگو «یاعلی» و برای 5 نفر دیگر هم بفرست، تا دعای امروزت برآورده شود."
یا حتی لطیفه هایی که کمی پا را فراتر از چارچوب های عرفی و اخلاقی گذاشته اند و به حوزه های دینی و اعتقادی هم وارد شده اند، از این جمله هستند.
این تابو شکنی یا به عبارتی ساختارشکنی ها بعد از افزایش کاربرد پدیده موبایل جلوه بیشتری پیدا کردند، خیلی از مواردی که قدیمی تر ها حتی اجازه فکر کردن به آنها را نداشتند، امروز خیلی راحت تر از آب خوردن فقط با هزینه ای معادل 14 تومان دست به دست می چرخند.
بدون شک اگر پدربزرگ های این حرف ها را می شنیدند، بی معطلی به فکر مقایسه می افتادند که: "والله زمان ما ..." هر چند که کاری از این مقایسه ها هم ساخته نیست ، چون تفاوت های زمان ما با آنها یک امر طبیعی اجتماعی است.
" باقر چوبک" دکترای تحقیقات و مطالعات اجتماعی، در مورد این تابوشکنی ها می گوید : " بالاخره بد و خوب این پدیده ها را باید در کنار هم پذیرفت . مگر وقتی باد که می وزد و حیات بخش است ، با خودش گرد و غبار به همراه ندارد ؟ در هر چیزی که انسان اختراع می کند، هم نکات مثبت وجود دارد و هم نکات منفی، آدمی باید جاروکش ذره های الماس و طلا باشد. در هر صورت علم و فرآورده دانش جای خودش را باز می کند،
وی می گوید که این یک قانون و قاعده علمی است. همان طور که هواپیما و ماشین و موتور سیکلت، چارپایان و کجاوه ها را عقب زدند و امروز دیگر خبری از کاروان ها نیست.
چوبک به خبرنگار موبنا گفت که پدیده های جدید مثل جوی آب نیستند که بتوان با دو بیل خاک مانع از ورود آب زیادی به مزرعه شد. زشتی ها و نیکی ها دو رودخانه بزرگ در جهان هستند، انسان باید انتخاب کننده خوبی ها باشد. به نظر من انسان ها بنا به استعدادشان فرامی گیرند."
و این دقیقا همان معنای خوب و بد است، استفاده هر کس از فناوری های نورسیده به طریقی به ذات خودمان ارتباط دارد.
***چه باید کرد
"دکتر چوبک" در مورد راهکاری استفاده صحیح از این فناوری گفت : "آموزش و پرورش، جامعه، خانواده و دستگاه های ارشادی ، باید پررنگ تر عمل کنند تا جنبه های منفی فناوری از بین برود. آموزش در رابطه با این که در چه مواقعی می توان از sms استفاده کرد و برای چه مواردی استفاده از sms ممنوع است، مثل درسی می ماند که می توان آنها را آموزش داد.
درست مثل تمام وسایل برقی که یک سری هشدارهای آموزنده روی آنها وجود دارد یا خیلی دیگر از وسایل مصرفی که یک رده سنی برای استفاده از آنها در نظر گرفته شده است. به نظر من باید یک رده سنی خاص هم برای استفاده از موبایل تعریف شود. به نظر من همین هشدارهاست که جامعه را در سال های آینده به سمت استفاده صحیح هدایت خواهد کرد."
گذراندن یک واحد درسی با عنوان "استفاده صحیح از تلفن همراه" برای بچه ها عالمی دارد. کلاس های این واحد درسی قطعا تبدیل به یکی از پرطرفدارترین کلاس ها خواهد شد. درست مثل زنگ انشاء و نقاشی، و بچه ها برغم این که درس می خوانند و تجربه های تازه می گیرند، خود به خود فرهنگ استفاده صحیح هم در آنها نهادینه می شود.