چگونه مسواك می زنید؟




حسابی خوابتان می آید و آماده اید به رختخواب بروید ولی یك كار باقی مانده است و آن هم سر زدن به آخرین دوستی كه در طول روز با او ملاقات می كنید: مسواك را می گویم. با بی حوصلگی به دستشویی
می روید ،خمیر دندان را روی مسواك می گذارید و به جلوی تلویزیون برمی گردید. در حالی كه غرق تماشای آخرین صحنه های فیلم هستید دندان هایتان را تند تند مسواك می زنید. فكر می كنم یك دقیقه هم نمی شود.
اگر از شما بپرسند كدام قسمت از دندان ها یتان را مسواك زده اید به یاد ندارید چون در حالی كه غرق تماشای آخر فیلم بودید مثل هر شب و به صورت خودكار در كوتاه ترین زمان ممكن دندان ها یتان را مسواك زده اید.
حتما می پذیرید كه شما همین یك دست دندان را دارید و در صورت از دست دادن هر یك از آنها در بزرگسالی دندان تازه ای به جای آن در نخواهد آمد و باید تا آخر عمر با جای خالی آن كنار بیایید. از همین امشب با دندان ها یتان مهربان تر باشید. لحظاتی را فقط به مسواك زدن اختصاص دهید، جلوی آینه بایستید و با این روش جدید دندان ها یتان را مسواك بزنید.
همیشه عادت كرده ایم از سطح جونده یا سطح «لپی -گونه ای» دندان ها مسواك زدن را شروع كنیم بنابراین بیشتر اوقات وقتی نوبت به سطح زبانی دندان ها می رسد یا دستمان خسته شده است و یا مسواك زدن این سطح از دندان ها را فراموش می كنیم. بنابراین از امشب به بعد نخست سطح زبانی دندان ها، بعد سطح جونده و آخر از همه سطح گونه ای دندان هایتان را مسواك بزنید.
هنگامی كه سطح جونده را مسواك می زنید، موهای مسواك را مثل برس روی این سطح نكشید. این كار نه تنها سبب سایش سطح دندان ها می شود، بلكه عمق شیارهای سطح دندان را نیز پاك نخواهد كرد. روش درست آن است كه موهای مسواك را روی سطح جونده دندان ها فشار دهید و مسواك را فقط در جای خود لرزش دهید. به این ترتیب عمق شیارها كه محل اولیه ایجاد پوسیدگی است پاك خواهد شد.
پشت دندان های جلویی و پشت آخرین دندان های موجود در هر قوس فكی كه معمولا دندان های عقل هستند، سرزمین های فراموش شده در دهان شما هستند كه مسواك كمتر به این سرزمین ها پا می گذارد.
برای پاك كردن این سطوح مسواكتان را به صورت عمودی گرفته و یك زاویه ۴۵ درجه به آن بدهید. در این وضعیت موهای مسواك به این سطوح رسیده و می تواند كاملا این سطوح را پاك كند.
ویژگی های یك مسواك مناسب
بارها و بارها شده كه بیماران از من در مورد مسواك خوب و اینكه چه خمیر دندانی را مصرف كنیم پرسیده اند، به خصوص با این همه مسواك و خمیر دندانی كه در بازار است و تبلیغات زیادی كه وجود دارد آدم گیج می شود كه معیار انتخاب خمیر دندان و مسواك خوب چیست؟ در این مطلب سعی می كنم چند نكته را برای افزایش آگاهی شما نسبت به این موضوع متذكر شوم. در مورد خمیر دندان باید بگویم كه اصلا حساسیتی نسبت به این موضوع نداشته باشید. چرا؟ راستش را بخواهید خمیردندان های مختلف فرق چندانی با هم ندارند بخصوص كه در رعایت بهداشت دهان و دندان نوع خمیر دندان حداقل نقش را دارد. همه خمیر دندان ها شامل این مواد هستند: مواد شوینده، ساینده، كف كننده، خوشبو كننده، ومواد حاوی فلوراید كه ماده اصلی خمیر دندان را تشكیل می دهد.
همه خمیر دندان ها این مواد را دارند و تفاوت آنها جزئی است و بسته به نوع مواد خوشبو كننده یا نوع بسته بندی شاید اختلافی با هم داشته باشند كه این اختلاف هم نقش چندانی در بهداشت دهان و دندان ندارد. به عنوان مثال خمیردندان سیگنال با پاوه و پونه هیچ فرقی ندارند و اینطور نیست كه بگوییم حالا سیگنال چی هست ! به تبلیغات در این موارد اهمیت ندهید.
نوع مسواك بر خلاف خمیر دندان از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. چرا چون نقش اساسی در بهداشت دهان و دندان دارد. شما بدون خمیر دندان می توانید به خوبی دندان هایتان را تمیز كنید اما اگر مسواك خوبی نداشته باشید این امر غیر ممكن است.
یك مسواك خوب آن است كه بعد از مدتی استفاده، پرزهای آن پخش و پلا نشود. شاید بگویید كه همه مسواك ها بعد از مدتی اینطور می شوند. نه . مسواك اگر خوب باشد به جای اینكه در مدت دو هفته خراب شود ۴-۳ ماه بدون اینكه پرزهایش مشكلی پیدا كنند كار می كند.
حال چرا باید به پرزهای مسواك اهمیت داد؟ واقعیت این است كه تمیز كردن دندان ها وقتی میسر است كه پرزهای مسواك خاصیت ارتجاعی خود را از دست نداده باشند. خاصیت ارتجاعی پرز مسواك به حالتی گفته می شود كه وقتی پرز مسواك را خم كردیم به حالت اولیه خود برگردد. این حالت سبب می شود كه پرزها مواد غذایی را به خوبی تمیز كنند. در غیر این صورت موقعی كه پرزهای مسواك را روی دندان می كشیم به جای اینكه مواد غذایی را تمیز كنند از روی آن سر می خورند و رد می شوند.
حال اگر مسواك خوبی داشته باشید پرزهای آن برای چندین ماه خاصیت ارتجاعی خود را حفظ می كند. ولی پرزهای یك مسواك ارزان و نامرغوب بعد از چند بار استفاده پخش و پلا می شود. اگر دیدید مسواكی اینگونه است دیگر از آن نوع نخرید.

دكتر ثریا گلرخ





یادداشت: روزنامه جوان