بخشي از اساسي ترين اصول و قوانين بازي اوراق بهادار و نقش بسيار موثر آنها در بهبود دادوستد در زیر ترسیم شده است:

1- پيش از پرش ياد بگيريد.

يكي از رايجترين اشتباهاتي كه اكثر سرمايهگذاران و معاملهگران تازهكار مرتكب ميشوند اين است كه بدون آنكه در مورد كاري كه ميخواهند انجام دهند، بيانديشند وارد بازار ميشوند. به بيان ديگر بدون هيچ برنامه و تصميمي آغاز به فعاليت و دادوستد ميكنند. اينگونه افراد پيش از آنكه دارايي خود را به خطر بياندازند سعي نميكنند تا مدتي را صرف يادگيري كنند. آنها در پي يافتن چگونگي عمليات بازار نيستند. اگر ميخواهيد براي تجارت خود سيستمي داشته باشيد ابتدا آن را روي كاغذ پياده كنيد و نقاط ضعف و قدرت خود را تشخيص دهيد. ميتوانيد سياست و استراتژي خود را آزمون كنيد. آزمايش كنيد و با سياستگذاري و استراتژي تجاري خود روراست و امين باشيد. هر دادوستدي قواعد و قوانين خاص خود را دارد و نياز است كه پيش از پرش فرا گيرد!



2- انضباط بسيار حياتي است.

معاملهگران و سرمايهگذاران منضبط كه همواره با سيستم و نقشه هاي تجاري آزمايش شده فعاليت ميكنند سود بيشتري را نسبت به آنهايي كه براساس احساسات وارد بازار مي شوند، خواهند برد. اين گفتار به ما ميگويد كه همواره يك سيستم صحيح و نقشه تجاري را سرلوحه كار خود قرار دهيم.



3- سود را افزايش دهيد و جلوي زيان را بگيريد.

مدتهاست ضرب المثل مشهوري وجود دارد كه از گفته بسياري از معامله گران شنيده مي شود: «زيانهاي خود را كاهش دهيد و اجازه دهيد تا سودهايتان زيادتر شود.»

اشتباه رايجي كه معاملهگران و سرمايهگذاران تازهكار انجام ميدهند آن است كه در بازار كاهشي و بازنده به مدت زيادي باقي ميمانند، به اين اميد كه روند بازار دوباره باز خواهد گشت. همين طور، هرگاه در حالت برنده شدن هستند تمايل دارند، ناگهان و خيلي زود سود بدست آمده را نقد كنند. اين حالتهاي افراطي معمولا به زيان معاملهگران خواهد بود.



4- روي تغييرات تمركز كنيد.

شايد به نظر برسد كه دقت كردن روي تغييرات بجاي سود كردن حقيقي كار درستي نباشد، ولي معاملهگران حرفهاي عقيده دارند اين كار بسيار حياتي است؛ چرا كه زيان كردن در بازارهاي مالي جزء اجتناب ناپذير تجارت است. كساني كه فقط به فكر پول ساختن هستند بيشتر زيان خواهند ديد، زيرا مواقعي كه سرمايه آنها در يك روند رو به پايين غير قابل اجتناب (بر خلاف روند مورد انتظار) قرار ميگيرد، نميتوانند به طور موفقيتآميزي آنرا هدايت كنند. شما نميتوانيد هر بار مسير ارقام بازار را تصحيح كنيد و يا به دلخواه خود تغير دهيد. به خاطر داشته باشيد كه هيچگاه يك سيستم عالي و مطلق وجود ندارد.



5- زمان خروج خود را بشناسيد.

پيش از ورود به هر بازاري سرمايه گذار بايستي بداند كه چه وقت و در كجا از بازار خارج شود. اين موضوع كمك خواهد كرد كه حدس دومي در ذهن بوجود نيايد و شانس دخالت احساسات در دادوستد، كم شود. دانستن اين كه در كجا جلوي ضرر را بگيريم و در كجا سود خود را نقد كنيم يكي از مهمترين بخشهاي دستگاه سياست هر معاملهگري ميباشد.



6- پولتان را مدیریت کنید.

معاملهگران حرفهای پیشنهاد میکنند که درصد مشخصی از سرمایه خود را به خطر بیاندازید. هرگز این درصد را تغییر ندهید. در هنگام دادوستد، مدیریت میتواند به صورت موفقیتآمیزی بر روی زیانها صورت گیرد. این بخش مهمی از سیاست تجاری شما است. با دارایی خود آن طور که واقعا هست دادوستد کنید و در این راه منتظر بدترین حالتها و سناريوها باشید. برای باقی ماندن در قدرت و افزایش دادوستدهاي سودآور تمركز خود را از دست ندهيد و در هنگام خطر از تمام تمرکز خود بهره گیريد. خود را كنترل كنيد. معاملهگران تازه کار پس از این که بخشی از نقشههای تجاری خود را وارونه میبینند به سرعت کنترل و تمرکز خود را از دست می دهند. خطر بزرگی آنها را تهدید میکند و در این هنگام مدیریت صحیح سرمایه، نجات دهنده خواهد بود. زنده بمانید تا یک روز دیگر بجنگید.



7 – روند دوست شماست.

بسياري از معاملهگران حرفهاي توصيه ميكنند كه حركت با جريان روند بازار بهتر از آن است كه افزايش كاهش بازار را حدس بزنيد. برخي از سرمايهگذاران ترجيح ميدهند تا در هنگام تغيير روند، خريد يا فروش انجام دهند كه پيدا نمودن اين نقاط نياز به صرف زمان زياد دارد و شايد گاهي در عمل نتوانيم آن را به اجرا درآوريم. معاملهگران تازهكار تلاش ميكنند كه در نقاط پايين و كف قيمت به خريد بپردازند. گرچه اين طرز عمل ممكن است در مواردي مناسب به نظر آيد اما ماهيت بازارهاي كارا تصميمگيري بدين صورت را با مشكل مواجه ميسازد. بهتر است سوار بر موج شويد و از روندها سود بگيريد. زمان را از دست ندهيد. روند دوست شماست.



8- احساسي دادوستد نكنيد.

داشتن يك فكر آرام براي ايفاي نقش صحيح در بازار، بسيار حياتي است. اين گفته به نظر آشنا ميآيد. به خاطر داشته باشيد كه نقشه تجاري منسجم با خيال آسوده شكل ميگيرد. در اين حالت به نقشهاي كه كشيدهايد تكيه كنيد و هرگز اجازه ندهيد فكر دوم يا حدس و گمان ديگري بر احساسات شما غلبه كند. اغلب احساسات ما گولزننده هستند. با فكري آسوده نقشههاي خود را دنبال كنيد.



9- متوجه باشيد كه چه فردي زيان ميكند.

بازار بورس به واسطه ماهيت خود صحنه يك نبرد است. دشمن خود را شناسايي كنيد. در برابر هر برندهاي به نظر بايستي بازندهاي وجود داشته باشد و كاملاً مشهود است كه همه ميخواهند برنده باشند. اگر در بازار وارد شديد و در موقعيتي چه كوتاه مدت و چه بلند مدت قرار گرفتيد، بررسي كنيد كه چه كسي در طرف مقابل شما در همان موقعيت تصميمگيري ميكند.

گاهي روند دادوستد مي تواند با ايجاد مداخله در بازار تغيير كند و چه بسا افرادي براي كسب سود در اين جريانات نقش ايفا ميكنند. آنها معمولاً براي ايجاد روندكاهشي بازار به فروشهايي دست مي زنند و براي تغيير روند به سمت بالا به خريدهاي خود ميافزايند.



10- فروتن باقي بمانيد.

افرادي كه تصور ميكنند از بقيه هوشيارتر و زرنگتر هستند و در بازار، شانس را جايگزين مهارت ميكنند، به احتمال زيادي در بلندمدت پابرجا نخواهند ماند. همواره فروتن بمانيد و به موفقيتهاي زودگذر چشم ندوزيد.



11- مانند يك چريك بجنگيد.

بايستي ياد بگيريد كه موضع خود را در برخي موارد سريع عوض كنيد. اگر طرف برنده در حال تغيير است در پيوستن به گروه جديد ترديد به خود راه ندهيد و تمامي نيروي خود را در اين طرف بكار گيريد و تا زماني كه شرايط بازار تغيير كند، منتظر شويد. نيروهاي شما شامل سرمايه، فكر و انديشه، عقل و احساس ميباشند. با معاملاتي كه انجام ميدهيد ازدواج نكنيد و براي مدت طولاني با هر معاملهاي پيوند برقرار نكنيد.





12- به اصول و سيستم تجاري خود پايبند باشيد.

دادوستد تنها قرار گرفتن در يك موقعيت خريد و فروش نيست. دلايل رفتن در وضعيت دادوستد و نيز مشخص نمودن سطوح خروج از بازار نيز جزو معاملات محسوب ميشود. در يك مبارزه طولاني و در زماني كه بازار شرايط متلاطم و سختي دارد، انضباط و اصول پايهاي تجارت، نجات دهنده شما خواهد بود. به نقشه و اصولي كه طراحي كردهايد پايبند بمانيد.



13 – بر روي موجها سوار شويد.

هنگامي كه فكر مي كنيد روند را شناختهايد شناور شويد و از نوسانات بازار استفاده كنيد. بر طبق قوانين پيشين كه فرا گرفتهايد روند دوست شماست. بهترين وضعيت دادوستد همواره خريد در پايين ترين و فروش در بالاترين سطح نيست. سعي نكنيد كه گيرنده ماهي در عمق يا در سطح باشيد.



14- زمينههاي فكري خود را گسترش دهيد و مانند يك تحليلگر معامله كنيد.

در آنسوي زمينههاي فكري خود براي سرمايهگذاري ميبايست كه تحليلهاي بنيادي و تكنيكي را كاملا فهميده باشيد. زماني كه ادراك بنيادي با ادراك تكنيكي يك سمت را نشان ميدهد شانس زيادي براي يك معامله موفق خواهيد داشت. همسويي بينش تحليل بنيادي و تكنيكي تضمين كننده نيست اما اطمينان در ساختن يك دادوستد سودآور را افزايش ميدهد.



15- در بازار رو به رشد ميتوانيد ديدگاه بلند مدت داشته باشيد.

بسياري از مردم اين اصل مهم را فراموش ميكنند كه وضعيت روندهاي كوتاه مدت متغير هستند و در دادوستد همواره نوسانات كوتاهمدت وجود خواهد داشت. اين امر باعث از دست دادن تعادل روحي سرمايهگذاران ميشود كه اغلب زيان به همراه خواهد داشت. وقت بيشتري براي شناسايي نقاط مناسب ورود صرف كنيد و به نقاط ضرر تكيه نكنيد. صبور باشيد و كمي بازار را به حال خود بگذاريد.



16- صبور باشيد.

هر چه عقايد، نظرات و تحليلهاي شما عميقتر باشد براي ديگران زمان بيشتري ميبرد كه از آن آگاه شوند و همين طور براي بازار بيشتر طول خواهد كشيد كه مسيري را كه شما در نظر داريد انتخاب كند و به حركت در آن ادامه دهد. صبور باشيد و به خود و دادوستدي كه قصد انجام آن را داريد مجال و فرصت بيشتري دهيد.

17- روشنفكر و صادق باشيد.

هرگاه اشتباهي را مرتكب ميشويد آنرا بپذيريد. از آن درس بگيرد و آماده دادوستد بعدي شويد. بازار پاسخ روشنفكران خودخواه را با زيان جبران ميكند و اين براي كساني روي خواهد داد كه تنها به نقطهنظرهاي خود وابسته باشند و به هيچ قيمتي حاضر نباشيد كه از فرضيات و نظرات خود دست بكشند؛ حتي اگر شواهد، عكس آن را نشان دهد.



18- به زيانهاي خود اضافه نكنيد.

افزودن به ضررها يك فاجعه است؛ مخصوصا هنگامي كه بازار تغيير مسير داده است. از زيانهاي پيشين خود درس بگيريد و تلاش كنيد كه با فكر آرام زيانهاي خود را كاهش دهيد. برخي معاملهگران در باقي ماندن در بازارهايي كه به زيان آنها مي افزايد اصرار مي ورزند. در اين حالت تنها به كاهش زيان و خروج از بازار بيانديشيد.



19- يك معامله برنده را بازنده نسازيد.

در جايي كه پيش از اين براي خروج و گرفتن سود مشخص كردهايد، دادوستد خود را متوقف كنيد و بياموزيد كه سود ببريد. تغيير مسيرهاي ناگهاني و شديد موجب درهم ريختگي فكري سرمايهگذاران ميشود و گاهي به زيانها منجر ميشود. هرگز طمع نكنيد و در بازاري كه برنده هستيد سود خود را خارج سازيد. در شرايطي برخي معاملهگران سعي ميكنند كه سود بيشتري نصيب خود سازند، اما در همين راه يك دادوستد سودآور را با زيان به پايان ميبرند. سعي كنيد كه عادت در سود گرفتن را تقويت كنيد.



20- به قويترين روند بازار، وارد شويد.

در موقعيتهايي كه روند بازار به حد كافي قوي نيست، متمركز نشويد. همچنين در نوسانات بيش از حد بالا و پايين بازار، احتمال شكست افزايش مييابد. نيروي خود را بيشتر روي روندهاي قويتر بكار گيريد.



21- زيانها را بپذيريد.

خود را از نظر ذهني و احساسي آماده هرگونه رويداد كنيد. در بازار امكان هر حادثهاي وجود دارد. اگر ضربهاي سخت به شما وارد شد استراحت كنيد و با روحيهاي تازه برگرديد . اين بخشي از بازي است.



22- با دادوستدهايي كه انجام ميدهيد، نجنگيد.

كلمات تاسفبار بكار نبريد. در هنگامي كه برخي سرمايهگذاران مرتكب اشتباه ميشوند تمركز خود را از دست ميدهند و خود را بطور مداوم سرزنش ميكنند. بهتر است براي خود چند معامله صوري انجام دهيد تا به شرايط روحي پيشين بازگرديد. خود را با ذهنيت مثبت آماده سازيد و آنگاه موفقيت بيشتري در انتظار شماست. ميتوانيد در معاملات واقعي همچون معاملات صوري با آرامش سود بگيريد. مثلا در اينگونه معاملات تمرين ميكنيد كه اگر به اين قيمت برسد آنرا خريداري ميكنم.



23- اصرار به معاملات زودگذر نداشته باشيد.

روندها معمولا از نظر بنيادي درست عمل ميكنند. صبور باشيد و منتظر برگشت روند بمانيد. وقتي كه تحليلهاي تكنيكي و بنيادي به سمت ديگري برميگردند، كمي صبر كنيد و سپس وارد بازار شويد. در برابر معاملات زودگذر مقاومت كنيد و شرايط را دقيق بررسي نماييد.



منبع: موسسه آموزش و پژوهشهای اقتصادی رهنمون سرمایه