یکی از نظریات مهم پولی مکتب کلاسیکها نظریه برابری مقدار مبادله است. آنها معتقد بودند که عرضه پول در اقتصاد، عامل مهمی از برابری مقدار مبادله میباشد. در واقع عرضه پول باید با تقاضای پول که همان درآمد ملی است، برابری کند. بر اساس مکتب کلاسیک در برابر تقاضا برای کالاها و خدمات و معادل ارزش آنها، عرضه پول صورت میگیرد. این نظریه به صورت ساده مطرح شده است. کلاسیکها با خلق این نظریه به این نکته تاکید میکنند که هر گاه اقتصاد با افزایش میزان پول در دسترس مردم روبرو شود، این مساله به افزایش مخارج بیشتر مردم میانجامد و از آنجایی که تولید ملی ثابت است، افزایش میزان پول تنها منجر به رشد قیمت کالاها و خدمات میشود. بنابراین تغییر در میزان پول در دسترس مردم، تنها بر سطح عمومی قیمتها تاثیرگذار خواهد بود و بر متغیرهایی واقعی همچون درآمد واقعی، نرخ بهره واقعی بیاثر است.

برابری مقدار مبادله رابطهای است که تناسبی بین سطح عمومی قیمتها و میزان پول در جریان اقتصاد برقرار میسازد و به صورت زیر بیان میشود:



MV = PQ

میزان دادوستدها × سطح قیمتها = سرعت گردش پول × عرضه پول
در اینجا : عرضه پول = حجم پول





سرعت گردش پول به مفهوم نرخی است که پول در طی یک سال یا دوره مشخصی جهت تسهیل در مبادلات مورد استفاده قرار میگیرد. به بیان دیگر شمار دفعاتی که یک واحد پول در طول یک دوره مورد استفاده قرار میگیرد به گردش پول مرسوم میشود. بر طبق گفته ساموئلسون عبارت سمت چپ (MV) با تولید ناخالص ملی برابر است.



عرضه پول در اقتصاد ایالات متحده:

دادههای عرضه پول در ایالات متحده به طور هفتگی منتشر میشود. این دادها از این جهت سودمند هستند که دوره یا مرحله چرخههای بهبود و رونق اقتصادی را آشکار میکنند. برای نمونه عرضه پول بزرگتر، اقتصاد قویتری را به طور نسبی نمایان میسازد. با این که ارقام عرضه پول بااهمیت هستند، معاملهگران بازارهای مالی کمتر به آن توجه نشان میدهند که البته این موضوع بی ارتباط با انواع جدیدی از حسابهای بانکی و شبه پول نیست. در طی سی سال گذشته بانک مرکزی آمریکا گونههای جدیدی از پول را خلق کرده و این سبب انحراف و اختلاف آماری در اندازهگیری عرضه پول شده است. به واسطه همین انحراف آماری، در سال 1993 بانک فدرال رزرو ایالات متحده دریافت که عرضه پول برای اندازهگیری کیفیت و چگونگی وضعیت اقتصاد چندان سودمند نیست.

عرضه پول در اقتصاد انگلستان و منطقه یورو:

دادههای عرضه پول در منطقه یورو با رویکرد M3 محاسبه و انتشار مییابد. این عامل اقتصادی برای تصمیمات بانک مرکزی اروپا با اهمیت است و از این رو سرمایهگذاران بازارهای مالی به این داده بنیادی توجه میکنند. در اقتصاد انگلستان عرضه پول با رویکرد M4 و به صورت ماهانه انتشار مییابد. اگر چه دادههای عرضه پول در ایالات متحده در تصمیمات فدرال رزرو (بانک مرکزی آمریکا) برای تعیین نرخ بهره تقریبا بی اثر است، اما همین داده ها برای شورای سیاست پولی انگلستان و اروپا تاثیرگذار و مهم به شمار میآید.



منبع: کتاب بنیادهای اقتصادی در بازار ارز، نوشته محمد مساح

تهیه و پالایش: موسسه آموزش و پژوهشهای اقتصادی رهنمون سرمایه