بالاترین نهاد پولی اقتصاد بریتانیا بانک مرکزی انگلستان (بانک انگلستان) است. جالب است که نخستین و قدیمیترین بانک مرکزی دنیا در انگلستان به صورت یک شرکت سهامي تاسیس گردید. این بانک در سال 1694 میلادی جهت ارائه وام به گروهی از کارفرمایان اقتصادی ایجاد گردید و همچون دیگر بانکهای مرکزی، تحت نظارت دولت قرار داشت.

پس از گذشت مدت زمانی در سال 1774 ماموریت چاپ و صدور اسکناس به این بانک داده شد. در پی انتشار بیرویه اسکناس توسط بانک مرکزی انگلستان از سال 1844 چاپ اسکناس تنها محدود به برابری میزان ارزش اوراق قرضه خزانه و طلاهای موجود شد. البته در مواقع ضروری مجوز چاپ اسکناس بیش از میزان مجاز توسط مجلس انگلستان صادر میگردید. در سال 1946 بانک مرکزی انگلستان به طور رسمی، ملی اعلام شد و پس از آن به بانک انگلستان مشهور گردید و مقرر شد که بانک انگلستان تحت نظر دولت و خزانهداری مسئولیتهای پولی انگلستان را اجرا نماید. مطابق قانون مصوب ژوئن 1997، بانک انگلستان در تنظیم سیاست پولی برای رسیدن به اهدافی از جمله ثبات قیمتها، حمایت از مقاصد دولت و اشتغال استقلال یافت. در پاییز 2003 بانک انگلستان اهداف تورمی خود را که بر اساس شاخص RPI-X بنا نهاده بود با شاخص موزون قیمت مصرفکننده منطبق ساخت. شاخص موزون قیمت مصرفکننده از سوی بانک مرکزی اروپا جهت تشخیص تورم استفاده میگردید و بر این اساس بانک انگلستان شاخص تورمی خود را تغییر داد.

از سال 1979 بانک انگلستان دو گروه از نهادهای مالی را در زمره بخش پولی اقتصاد به رسمیت شناخت. این دو گروه اصلی شامل بانکهای شناخته شده و سپردهگیران مجاز بودند. هر دو گروه باید 0.5 درصد از بدهیهای پولی خود را نزد بانک انگلستان بدون دریافت بهره بسپارند. از جمله بانکهای شناخته شده میتوان به بانکهای تجاری، بانکهای خارجی و بانکهای بازرگانی اشاره کرد.

در انگلستان بانکهای تجاری لویدز (Lloyds)، برکلی(Barclays)،نشنال وست مینستر (National Westminster)، رویال اسکاتلند(Royal Scotland) ، یورکشایر (Yorkshire)، کلایدزدیل (Clydesdale) ، اسکاتلند ((Scotland مشهور هستند.

سپردهگیران مجاز بخش پولی، موسسات کوچک مالی هستند که خدمات مختصری را به مردم ارائه میکنند. در مجموع تعداد نهادهای بخش پولی انگلستان بیش از 700 عدد است.

بانک مرکزی انگلستان وظایف کلی زیر را بر عهده دارد:

1. نظارت بر انتشار اسکناس جدید: بانک انگلستان در مواقع لزوم مسئول صدور اسکناس جدید است. در واقع مسئولیت عرضه پول بر عهده اين بانک ميباشد. پیش از سال نو مسیحی میزان عرضه پول در انگلستان افزایش مییابد.

2. بانکداری کلیه نهادها و بخشهای پولی اقتصاد: سپردههای احتیاطی کلیه موسسات پولی و بانكها در حسابهای بانک مرکزی، بدون پرداخت بهره نگهداري ميشوند. بانک مرکزی انگلستان در حقیقت مسئول نگهداری حسابهای نهادهای پولی گسترده در سطح اقتصاد است.

3. طرح سیاستهای پولی: برای اجرای سیاستهای پولی بانک مرکزی طرحهایی را به دولت ارائه میکند، که در نهایت مسئولیت اجرای سیاستهای پولی بر عهده بانک انگلستان خواهد بود.

4. نگهداری حسابهای دولت و تامین وجوه آن: رسیدگی به حسابهای دولت و دریافتها و پرداختهای آن بر عهده بانک مرکزی است. دولت نزد بانک مرکزی دارای چندین حساب است که بانک انگلستان وظیفه تامین مالی آن را دارد. همچنین بانک انگلستان موظف است نسبت به بازپرداخت اصل و بهره اسناد خزانهداری و یا بازخرید آنها نظارت کامل داشته باشد.

5. نظارت بر ذخایر طلا و ارز و مداخله در بازار ارز: گاهی اوقات بر حسب شرایط، بانک انگلستان از ذخایر ارزی جهت مداخله در بازار ارز برای کنترل نوسانهای اضافی استفاده میکند. در حساب تثبیت نرخ ارز بانک انگلستان مقادیر مشخصی پوند جهت دخالت در بازار ارز وجود دارد.

6. نظارت بر بخش پولی: بانک مرکزی بر بخش پولی و نهادهای مالی نظارت میکند و در هنگام وجود نقدینگی بیش از حد در بازار، با تغییر درصد ذخیره قانونی و سپردههای نهادهای پولی کنترل میشود.

منبع :موسسه آموزش و پژوهشهای اقتصادی رهنمون سرمایه