نمایش نتایج: از شماره 1 تا 2 , از مجموع 2

موضوع: کشت هایدروپونیک

  1. #1
    کاربرسایت hrg1356 آواتار ها
    تاریخ عضویت
    ۸۶-۰۴-۲۰
    نوشته ها
    5,534
    سپاس ها
    0
    سپاس شده 6 در 3 پست

    کشت هایدروپونیک

    مقدمه


    هايدروپونيك (آبكشت) علم و فن كاشت گياهان بدون خاك است. ريشه ها در هوا كه بايد بسيار مرطوب نگه داشته شوند يا در آب كه بايد خوب تهويه شود يا در برخي مواد جامد غير از خاك كه رطوبت را در خود نگه مي دارد رشد مي كند. آب موجود در اطراف ريشه ها كه غذا و اكسيژن مورد نياز گياه را تامين مي كند حاوي تركيبات متعادلي از مواد غذايي است.



    سه روش اصلي و مناسب براي كشت هايدروپونيك عبارتند از:

    الف ـ كشت در مواد دانه بندي شده: مواد دانه بندي شده شامل ذراتي كوچك با خاصيت شيميايي خنثي است.

    ب ـ كشت در پشم شيشه: پشم شيشه الياف اسفنج مانندي است كه منشاء مواد آن سنگهاي آتشفشاني است.

    ج ـ كشت در آب: در اين روش ريشه ها در تركيب آب با هوا و در داخل آب رشد مي كنند.



    نيازهاي شيميايي ريشه يا كل گياه را مي توان با محاسبه دقيق مقدار عناصر محلول غذايي در منطقه ريشه برآورد كرد و تعادل شيميايي محلول را نيز حفظ نمود.
    هايدروپونيك همچنين كشت بدون خاك، كشت در محلول غذايي يا كشت در محلول شيميايي نيز ناميده مي شود .


    تاريخچه

    كلمه هايدروپونيك از تركيب دو واژه يوناني هايدرو به معناي آب و پونوس به معناي كار و تلاش ساخته شده است. اين كلمه را اولين بار دكتر گريك استاد يكي از دانشگاههاي كاليفرنيا به كار گرفت. وي در سال 1929 از روشي براي پرورش گياهان استفاده كرد كه تا پيش از آن در حد يك روش آزمايشگاهي بود. درطول قرن نوزدهم تعدادي از دانشمندان تحقيقات مهمي درباره ماهيت تغذيه گياهان انجام دادند. آزمايشهاي كلاسيك توسط برخي ازدانشمندان گياه شناس آلماني نظير ساكس و نوپ پي گرفته شده بود. ساكس در سال 1860 و نوپ در سالهاي 1861 تا 1865 به اولين مفاهيم در زمينه نيازهاي اساسي غذايي گياهان دست يافته بودند. فرمول شيميايي ابداع شده توسط اين دو دانشمند و ديگران بود كه بعدها نقش عمده اي در رفع محدوديتهاي پيش روي دكتر گريك در كشت هيدروپونيك ايفا كرد.

    پرورش گياهان به روش هايدروپونيك تا قبل از دكتر گريك صرفاً در حد تحقيقات آزمايشگاهي و يا به صورت موردي در برخي تمدنهاي باستاني مطرح بوده است بدون آنكه درك صحيح و مناسبي از اين روش وجود داشته باشد. دكتر گريك به تشخيص خود درباره ظرفيت و دامنه توسعه تجاري هايدروپونيك و مشاهداتش در مورد تكنيكهاي آزمايشگاهي به كار گرفته شده باور داشت و بر آن بود كه اين آزمايشها را با هدف توسعه يك حرفه تجاري ادامه دهد.

    در فاصله سالهاي 1930 تا 1940 دانشمندان ژاپني، اروپايي و امريكاي شمالي به كسب دانش بيشتر در اين زمينه ترغيب شدند و دست به يكسري فعاليت گسترده زدند. ارتش ايالات متحده براي تهيه غذاي تازه گروهان سواره نظام خود در جنگ جهاني دوم كه در پايگاههاي غير حاصلخيز منطقه اقيانوس منجمد جنوبي مستقر بودند از كشت هايدروپونيك استفاده نمود بطوريكه درسال 1952 نزديك به هشت ميـليون پوند سبزي و ميوه تازه ازطريق هايدروپونيك ارتش آمريكا توليد نمود. شركت هاي تجاري در زمينه كشت هايدروپونيك بعد از جنگ جهاني دوم در فلوريدا تاسيس شدند كه در زمينه پرورش محصولات صيفي و سبزي و گلهاي زينتي فعاليت مي كردند. مساحت اين مزرعه 22 هكتار و به صورت گلخانه بود.

    گزارشات اخير نشان مي دهد كه در حال حاضر بيش از يك ميليون خانواده در امريكا داراي دستگاههاي كشت بدون خاك بوده كه از آن جهت توليد مصرف خانگي استفاده مي شود. فرانسه، كانادا، افريقاي جنوبي، هلند، ژاپن، استراليا، و آلمان از جمله كشورهاي پيشرو در زمينه كشت هيدروپونيك مي باشند.

    در ايران كشت هايدروپونيك محصولات سبزي، صيفي و برخي ميوه ها مانند توت فرنگي رونق قابل توجهي نيافته است. اما در برخي از نقاط ايران مانند شهرهاي هشتگرد كرج، كرمانشاه، تهران و جزيره كيش توليد محصولات باغي به روش كشت هايدروپونيك و به صورت تجاري گسترش يافته است.

    نگرشی بر صنعت هيدروپونيك

    پرورش گياهان به روش هايدروپونيك از نيم قرن گذشته در عرصه جهاني افزايش يافته است و حتي برخي از كشورها به آن توجه بيشتري نموده اند.به عنوان مثال ايالات متحده با 150 ميليون نفر جمعيت در سال 1950،به ميزان 5/1 ميليون هكتار از اراضي آن زير كشت محصولات زراعي و باغي بود عليرغم روند افزايش جمعيت به 204ميليون نفر در سال 1970بدليل گسترش كشت هايدروپونيك سطح زير كشت اراضي را به 3/1 ميليون هكتار تقليل داد. بطوريكه سطح زير كشت در سال 1990با بيش 280 ميليون نفر به حدود يك ميليون هكتار رسيد. اين امر بيانگراهميت و ضرورت استفاده از كشت هايدروپونيك را آشكار مي سازد.

    طبق بررسيهاي به عمل آمده در كشور هلند بيش از 50 درصد توليد به روش كشت هايدروپونيك است و در زمينه كشت هايدروپونيك پيشرو مي باشد. مساحت گلخانه هاي هايدروپونيك از 3500هكتار در سال 1987ميلادي به 10000هكتار در سال 2001 رسيده و 40000نفر در 10000هكتار مساحت زير پوشش گلخانه هايدروپونيك مشغول به كار مي باشند. در حال حاضر تقريبا تمامي گلخانه هاي هلند از نوع هايدروپونيك مي باشد و پشم شيشه مهمترين بستر كشت مي باشد.

    دراسپانيا 30000 هكتار مساحت زير پوشش گلخانه بوده كه از اين مقدار حدود 12% مختص به كشت هايدروپونيك مي باشد و مساحت گلخانه هاي هايدروپونيك اسپانيا از 1000هكتار در سال 1987 به 4000هكتار در سال 2001 رسيده است كه پرليت و ماسه و پشم شيشه عمده ترين بسترهاي كشت مي باشند. دركانادا مساحت زيركشت هايدروپونيك از 100 هكتار درسال 1987 به 2000هكتار در سال 2001 ميلادي رسيده است.

    از بين بسترهاي كشت بيش از57% از پشم شيشه در سطح جهاني استفاده مي گردد.كاربرد سيستمهاي كشت در NFT و كشت در مواد دانه بندي در برخي كشورها آغاز شده و با اهميت شمرده مي شود.


    مزايای کشت هايدروپونيک

    1- امكان پرورش گياهان به روش هيدروپونيك، درتمام نقاط وجود دارد.

    محصولات هايدروپونيك را مي توان در مناطقي كه داراي خاك هاي نامناسب و يا خاك هاي آلوده به بيماري هستند، نيز مي توان پرورش داد.

    2- تراكم در واحد سطح كشت هايدروپونيك بالا است.

    در كشت هايدروپونيك ميتوان برخي ازمحصولات را درمكاني كوچك درمدت كوتاهي، پرورش داد. همچنين دركشت هايدروپونيك اين امكان وجود دارد كه بتوان محصولات را در چند سطح يا طبقه بر روي يكديگر، كشت كرد. با توجه به اين كه هزينه هاي حمل محصولات به بازار هزينه بالايي را شامل مي شود، مي توان با احداث گلخانه در مركز شهر، مقدار بعد مسافت و هزينه حمل را كاهش داد. مزارع هايدروپونيك خود صرف نظر از ارزشمندي زمين، داراي ارزش افزوده است.

    3- كاهش ميزان كار سنگين

    كارها و تلاش هايي مانند شخم زدن خاك، انجام كشت، ضدعفوني كردن بذر و آبياري و ديگر فعاليتهاي مرسوم و رايج، در كشت هيدروپونيك بعضاً وجود ندارد.

    4- حفظ و نگهداري آب

    در يك طرح مناسب هايدروپونيك، آب مورد استفاده در مقايسه با كشت محصولات باغي در خاك به مراتب كاهش مي يابد.

    5- كاهش مشكلات ناشي از وجود آفات و بيماري ها

    در كشت هيدروپونيك، نياز به ضد عفوني كاهش مي يابد. در سيستم هاي كشت در محلول غذايي مي توان بيماري هاي خاكزي گياه را به آساني ريشه كن كرد.

    همچنين در سيستم هاي كشت هايدروپونيك احتمال مبارزه با بيماريهاي خاكزي انساني، كاهش مي يابد. اين امكان وجود دارد كه بيماري ها از فضولات حيوانات يا ميكروارگانيسم هاي خاك به گياهان سرايت كرده و منجر به بيمار شدن آنها شود كه البته وقوع اين مسئله در كشورهاي توسعه يافته نادر است.

    6- ريشه كن شدن مشكل علف های هرز

    به علت خالص بودن بستر هاي كشت و امكان ضدعفونی كردن آسان آن، بذر علف های هرز در آن وجود ندارند.

    7- افزايش توليد محصول

    توليد در كشت هايدروپونيك بالا بوده و اين مسئله از نظر اقتصادي حتي استفاده از زمين هاي گران قيمت را توجيه پذير مي سازد.

    8- حفظ و نگهداري مواد غذايی

    با ايجاد سيستم هاي بازيافتي يا چرخشي همواره مي توان محلول هاي غذايي هايدروپونيك مورد استفاده مجدد قرار گيرد و امكان آلودگي زمين و آب رودخانه ها را به حداقل رساند.

    9- كنترل شرايط محيطی

    چون در گلخانه هايدروپونيك عواملي چون نور، حرارت، رطوبت و تركيب گازهاي جو گلخانه وحتي محلول دهي طي يك برنامه زمانبندي شده است سريعاً مي توان شرايط محيطی را كنترل كرد.

    10- كنترل شيميايي منطقه رشد ريشه آسان است.

    مسموميت هاي ناشي از وجود نمك هاي معدني محلول غذايي را مي توان با شستشو از محيط ريشه، خارج كرد. همچنين مقادير pH و EC (قابليت هدايت الكتريكي) راميتوان، تنظيم نمود. علاوه بر اين در سيستم هايدروپونيك، ميتوان از بروز مشكلات ناشي از تجمع نمك هاي معدني در منطقه رشد ريشه كه در كشت هاي خاكي اتفاق مي افتد جلوگيري نمود، به خصوص اگر از محلول غذايي با كيفيت خوب استفاده شود.

    11- استقرار گياهان جديد آسان تر است.

    لطمات ناشي از جابجايي گياهان در سيستم هيدروپونيك، كاهش مي يابد.

    12- آيش در برنامه تناوب كشت محصولات، وجود ندارد.

    از تمامي سطح كشت موجود در همه زمان ها مي توان استفاده كرد.

    باغبانان و پرورش دهندگان مبتدي كه مي خواهند فعاليت در زمينه هيدروپونيك را شروع كنند، مي توانند اين كار را در منزل خود آغازكرده و هر زمان كه امكاناتي براي ساخت و راه اندازي سيستم كشت در محلول غذايي برايشان فراهم شد، آنگاه فعاليت خود را در مقياس كوچك و ساده فنی، شروع كنند.
    *هرکس به اندازه همتش رشد می کند*

  2. #2
    کاربرسایت hrg1356 آواتار ها
    تاریخ عضویت
    ۸۶-۰۴-۲۰
    نوشته ها
    5,534
    سپاس ها
    0
    سپاس شده 6 در 3 پست

    پاسخ : کشت هایدروپونیک

    هیدروپونیک


    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]

    اصطلاح هیدروپونیک اولین بار بوسیله Gericke پیشنهاد شد که او موفق گردیده بود در کالیفرنیا تولید نباتات را در معیار تجارتی بدون استفاده از خاک از رشد اولیه تا مرحله باردهی نشان دهد.
    این اصطلاح مجموعهای است از یک لغت یونانی Hydro یعنی آب و کلمه لاتین Ponero یعنی جای دادن .... که بطور خلاصه مفهوم قرار گرفتن چیزی در آب از آن استنباط میگردد.
    هنگامی که استفاده از روش آب کشت و تولید محصولات کشاورزی بدون استفاده از خاک مطرح میشود این سوال ظاهرا بسیار ساده پیش میآید که وقتی میلیونها هکتار زمین مزروعی وجود دارد که قسمتی هم بدون استفاده مانده و وقتی خاک به عنوان منبع مواد غذایی گیاهان و محیط طبیعی رشد آنها به بشر ارزانی شده چرا به جای استفاده از آن به دنبال روش تولید بدون استفاده از خاک برویم ؟
    پاسخ این سوال در مواردی که جامعه مصرف کننده مثلا سبزیجات تازه به دلایل صنعتی و تجارتی و نظامی و غیره در منطقه بدون خاک مزروعی مستقر شده و یا دسترسی با آب ارزان قیمت نداشته و مسائل حمل و غیره مطرح باشد نسبتا آسان است.


    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]


    سیر تکاملی


    از زمانی که Gericke در سال 1929 امکان کشت تعدادی از نباتات را بدون استفاده از خاک تا مرحله تکامل و باردهی آنان به ثبوت رساند تا امروز که در نقاط مختلف جهان تولید با روش آبکشت به صورت تجارتی معمول گردیده , فکر دانشمندان و متخصصین به تکامل این روش و رفع نواقص آن مشغول بوده است.
    دستگاه یا ظرفی که Gericke از آن استفاده کرد در حقیقت جعبهای یود که به جای درب آن یک ورق توری قرار داشت. روی توری بستر بذور و زیر آن مقداری فضای خالی و بعد از فضای خالی محلول غذایی در کف محفظه واقع میشد.
    نبات پس از سبز شدن در بستر بذر که از جنس سنگریزه یا ماده دیگری غیر از خاک بود ریشه خود را از سوراخهای توری عبور داده و ریشه پس از طی فضای خالی زیر توری خود را به محلول غذایی میرساند.
    با پاشیدن آب یا محلول غذایی روی بستر بذر رطوبت برای رشد بذر و جلوگیری از خشک شدن آن قسمت ریشه که داخل محلول غذایی قرار نداشت تامین میگردد.
    به علاوه با تبخیر مختصری که از سطح محلول غذایی و یا در اثر محلولپاشی از بالای توری حاصل میشد درصد رطوبت فضای زیر توری تا سطح محلول غذایی را بالا نگه داشته و از خشک شدن ریشههای واقع در این قسمت جلوگیری میگردید. ضمنا این ریشهها حداکثر دسترسی به هوا را داشتند.

    با این روش Gericke تضاد مکانیسم آب و هوا را در محیط رشد ریشه به شکلی از بین برد اما این روش برای تولید تجارتی راه حل مناسبی ارائه نمیداد و چند نقص کلی و عمده داشت.
    یکی اینکه طبیعت این نباتات اقتضا نمیکرد که ریشه آنها در هوا آویزان باشد بلکه برعکس نیاز به اتکا داشتند. و دیگر مشکل اینکه در طوقه ریشه گیاهان حساس پوسیدگی ایجاد شد. ولی در هر حال با تلاش شبانه روزی دانشمتدان و محققان امروز مطالعه و تحقیق و کسب تجربه در این زمینه به حدی توسعه یافته و مورد توجه قرار گرفته است که آینده
    کاربرد روش آبکشت را خیلی روشن جلوه میدهد.
    در حال حاضر تولید تجارتی محصولات با روش آبکشت در آمریکا و ژاپن و اروپا و هندوستان رو به افزایش بوده و در سایر نقاط دنیا در حال پیشرفت است.


    انواع روشها

    1- کشت مستقیم در محلول غیر متحرک

    این روش شباهت زیادی به اولین روش تولید آبکشی دارد که در آن قسمتی از ریشهها به منظور جذب اکسیژن در هوا قرار داشته و قسمتی در محلول غذایی جایی میگیرند. به دلایلی عمده امروزه در سیستمهای تجارتی از آن استفاده نمیشود.


    ۲- کشت در مه

    این روش شباهت زیادی به روش کشت در محلول دارد با تفاوت که غذا به صورت مه یا باران پودر شده به نباتات پاشیده میشود ولی به همان دلایل ذکر شده از قبیل اشکالاتی که نگه داشتن نباتات دارد و همان مشکلات بیولوژیکی روش بالا روش کشت در مه هنوز تجارتی نگردیده است.


    ۳- کشت در ماده جامد با مدار باز از نظر محلول غذایی

    در عمل مثل روش کشت در خاک است با این تفاوت که به جای خاک ماده بیاثری مثل شن یا سنگریزه مورد استفاده قرار گرفته و ریشهها در این ماده رشد میکنند.
    از نظر وسایل و ساختمان و تاسیسات روی هم رفته خیلی ساده میباشد.
    مشهورترین نوع این روش , کشت در ماسه یا شن با استفاده از محلول غذایی از سطح ماسه مصرف شده و پس از آنکه مقداری بوسیله ریشهها جذب گردید , بقیه به صورت آب اضافی از سیستم خارج میشود.
    خروج آب اضافی از مدار محلول دهی باعث میشود که این روش از نظر صرفه جویی در مصرف آب در مواردی که هزینه تامین آب زیاد است مقرون به صرفه و قابل توصیه نباشد.


    ۴- روش کشت در ماده جامد با مدار بسته از نظر محلول غذایی

    در این سیستم کشت در حوضچههای متصل به مخزنهایی صورت میگیرد که بوسیله بتن یا استفاده از مواد دیگر ساخته شده است.
    محلول غذایی از مخزن مربوط بوسیله پمپ وارد حوضچه شده و سطح ارتفاع آن در حوضچه بالا آمده و مجددا بوسیله پمپ تخلیه گردیده و به مخزن مربوطه برمیگردد.
    این عمل بر حسب نیاز نبات به آب و غذا چند بار در روز تکرار میگردد.
    مزیت عمده این روش در مقایسه با روش مدار باز امکان صرفه جویی در مصرف آب به مقدار زیاد بوده و با مقدار قابل ملاحظهای نیز در مصرف مواد غذایی صرفهجویی میشود. بدیهی است از نظر کنترل کیفیت و کمیت محلول غذایی مراقبت و دقت بیشتری لازم خواهد بود.
    به علاوه هزینه تاسیسات اولیه به مراتب بیشتر میباشد .



    مزایا و معایب هیدروپونیک

    یکی از مزیتهایی که در ارتباط با تغذیه گیاه در کشت بدون خاک مطرح بوده کنترل محیط از نظر عناصر غذایی است.
    فرمول محلول غذایی تهیه شده قابل دسترسی است. به عبارت دیگر میتوان هر مادهای با هر نوع غلظتی تهیه و در محلول قرار داد.
    نسبت بین یونها را به خوبی میتوان حفظ کرد. مثلا میتوان در محلولی نسبت یون آمونیوم به نیترژون را تنظیم کرد. ولی در محیط خاک این مسأله قابل کنترل نیست.

    معایب این روش عبارتند از : مشکل تهویه .... عدم وجود خاصیت تامپونی .... سرمایهگذاری زیاد اولیه

    در سیستمهای بدون کشت میتوان از طریق تعویض محلول غذایی و تهویه مصنوعی تهویه را تأمین کرد. در خاک خاصیت بافری یا تامپونی برای عناصر غذایی وجود دارد ولی در محلولهای غذایی این مشکل وجود ندارد.
    مسأله دیگری که گفته شد در کشت بدون خاک , سرمایهگذاری اولیه برای گیاه میباشد. معمولا هیدروپونها نیاز به سرمایهگذاری دارند که ممکن است برای هر نوع محصولی این مساله اقتصادی نباشد.


    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]


    مواد غذایی در هیدروپونیک

    خاک دارای خاصیت تامپونی و بافری است.
    بدین مفهوم که اگر عنصری توسط گیاه جذب شد و غلظتش در محلول خاک کاهش پیدا کرد خاک این توانایی را دارد که از فاز جامد یا فاز تبادلی آن عنصر را آزاد و وارد محلول خاک کند و غلظت را به همان سطح اولیه خودش برگرداند.
    خاصیت تامپونی یا همان حفظ غلظت و آزاد کردن عناصر از فاز جامد یا تبادلی است. ولی در محلولهای غذایی یا کشت هیدروپونیک تجدید غلظت وجود ندارد.
    در بعضی از سیستمها محلول غذایی حالت چرخشی داشته و در یک محدوده کمبود غلظت خود را جبران کرده و دوباره وارد سیستم خواهد شد که این خود یکی از مزیتهای خاک در رابطه با کشت بدون خاک است.

    در سیستمهای بدون خاک در تغذیه گیاه از محلولهای غذایی استفاده میکنند لذا برای تهیه محلولهای غذایی از نمکهای عناصری مانند نیترات پتاسیم و سولفات پتاسیم استفاده میکنند.
    معمولا برای تهیه این محلولها فرمولهای غذایی متعددی پیشنهاد شده است.
    برای هر گیاه خاص با توجه به نیاز غذایی آن گیاه فرمول غذایی خاصی تنظیم میشود.
    یعنی غلظت لازم در محلول غذایی کنترل میشود. بطوری که تمامی عناصر غذایی مورد نیاز در آن به مقدار کافی وجود داشته باشند.

    ..........................................
    .....................................
    ..........................................


    به این دو تا عکس زیر که میذارم توجه کنین .... وضعیت ریشه ها رو نشون میده :


    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]

    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]


    حالا به عکسهای زیر نگاه کنین که نشون دهنده چند نوع از سیستمهای هیدروپونیک جالب و زیبا هستش :

    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]

    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]


    به عکسهای زیری هم نگاه کنین ... پرورش چند نوع محصول یا این سیستم رو نشون میده که بسیاز جالب و زیباست :


    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]

    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]

    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]






    عکسها از سایتهای مختلف میباشد و متن از :

    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]
    [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]
    *هرکس به اندازه همتش رشد می کند*

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

موضوعات مشابه

  1. پاسخ ها: 0
    آخرين نوشته: شنبه ۱۹ دی ۸۸, ۱۸:۴۰
  2. کانوپولو
    توسط hamid192 در انجمن مجله ورزشی
    پاسخ ها: 0
    آخرين نوشته: دوشنبه ۱۴ اردیبهشت ۸۸, ۱۷:۳۳
  3. پاسخ ها: 0
    آخرين نوشته: چهارشنبه ۲۰ شهریور ۸۷, ۱۷:۰۲

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •