دايناسورها سوپراستارهاي تاريخ طبيعي هستند، اما با شگفتي فراوان بايد بگوييم كه چيز اندكي دربارهي گوناگوني آنها ميدانيم. اكنون دانشمندان توانستهاند بر پايهي يك مدل رياضي شمار جنسهاي گوناگون دايناسورها را برآورد كنند. بر پايهي اين برآورد تازه روشن شده است كه دستكم 70 درصد آنها در انتظار كشف شدن هستند. اين برآورد ميتواند بحث دربارهي علت نابودي آنها را به خانهي اول بازگرداند.

استيو ونگ، كارشناس آمار از كالج اسوارتمور، و پيتر دادسون، ديرينشناس از دانشگاه پنسيلوانيا(فيلادلفياي آمريكا)، اسكلت جنسهايي از دايناسورها را كه تا كنون كشف شدهاند كنار هم گذاشتند و بر پايهي آنها يك مدل رياضي ساختند كه دادههاي ديدني را به جنسهاي ديده نشده پيوند ميدهد. تاكنون، 527 جنس از دايناسورها شناسايي شده است، اما بر پايهي اين مدل برآورد شده است كه نزديك 1850 جنس از دايناسورها وجود داشته كه شمار زيادي از آنها هنوز كشف نشدهاند.


انفجار اكتشاف

استيو ونگ ميگويد:"ما در عصر نوزايي دايناسورها زندگي ميكنيم و هر ساله شمار پيشبيني نشدهاي از دايناسورها كشف مي شود." او ميگويد كه طي دو دههي گذشته به اندازهي همهي تاريخ گذشتهي انسان، دايناسور كشف كردهايم كه بيشتر آن به انفجاري از يافتهها در كشورهاي چين و آرژانتين مربوط ميشود. شمار جنسهاي دايناسورهاي شناخته شده از اين كشورها در 20 سال گذشته دو برابر شده است. به نظر نميرسد اين رشد كند شود. ونگ ميگويد:"شايد آفريقا جاي بعدي شكوفايي باشد."

با اين همه، به نظر نميرسد بتوانيم همهي جنسهاي مانده را پيدا كنيم. اين پژوهشگران برآورد كردهاند كه 46 درصد آنها را هرگز كشف نخواهيم كرد، زيرا فسيلي ازآنها بر جاي نمانده است كه بتوانيم آنها را پيدا كنيم. 90 درصد از كشفشدنيها را نيز در 100 تا 140 سال آينده ميتوانيم شناسايي كنيم



سالهاي پاياني

هنگامي كه ونگ و دادسون گوناگوني دايناسورها را در 6 ميليون سال پاياني كرتاسه(دروهي بارش شهابسنگها) با 6 ميليون سال پيش از آن مقايسه كردند، تغييري مشاهده نكردند. با اين همه، دادسون ميگويد مدلي كه ما به كار گرفتهايم جزئيات كافي را ندارد تا نشان بدهد آيا كاهش اندكي در گوناگوني دايناسورها طي دورهي برخورد شهابسنگها رخ داده است يا نه.

پاول برت، ديرينشناس از موزهي تاريخ طبيعي لندن(انگلستان)، ميگويد كه شايد دگرگوني آب هوا و فعاليت آتشفشانها در كاهش گوناگوني دايناسورها در پايان كرتاسه نقش داشته و بارش شهابسنگها به آن پايان داده است.

منبع :

Hooper Rowan, NewScientist.com news service, 10:19 05 September 2006