[JUSTIFY]زنان سعودی و حال و احوال آنها در عربستان+تصاویر

مسئلهبرابری حقوق زن و مرد در کشور “عربستان” یکی از مسائلی است که در سال هایاخیر توجه رسانه های بین المللی را به خود جلب کرده و باعث شده تا گزارشهای زیادی از وضعیت زنان این کشور منتشر شود. بویژه با رشد دسترسی بهاینترنت، اکنون زنان عربستانی دنیای متفاوت از جامعه بسته و سنتی خودمشاهده میکنند. همین مسئله باعث شده تا مسئله “حق رای” و “اعطای حقرانندگی” به یکی از چالش های اساسی مسئله حقوق زنان در عربستان تبدیلشود. در سال جاری “کمیته حذف تبعیض علیه زنان سازمان ملل متحد” گزارشی رامنتشر کرد.

در آن گزارش از دولت عربستان خواسته شده تا هرچه سریعتربه مسئله قیمومیت مردان در این کشور خاتمه دهد و در راه برابری حقوق زنانو مردان بکوشد. این در حالی است که عربستان در سال ۲۰۰۰ به معاهده بینالمللی حذف تبعیض علیه زنان پیوسته و “سازمان ملل” برای بررسی وضعیت زناندر این کشور هر ساله نمایندگانی به این کشور میفرستد.

با این همهبه نظر می رسد که زنان عربستانی با مشکلات بسیاری برای رفع تبعیض و حقوقبرابر با مردان رو به رو هستند. چرا که جامعه عربستان همچنان یک نظامطایفه ای و متکی به ثروتمندان و سرمایه دارانی از جنس مذکر است. به همیندلیل تفاوت چندانی بین شهرهای “مدینه” و “مکه” با دیگر شهرهای عربستاننظیر “طائف”، “جده”، “ظهران” و “ریاض” مشاهده نمیشود و در همه این شهرهاوضعیت حقوق زنان و برابری جنسیتی بر طبق گزارش سازمان ملل متحد در سطحنازلی قرار دارد.

:: سیاه، رنگی که زنان عربستانی با آن بزرگ می شوند

زنانیکسره سیاه پوشند، درگرمای هوای عربستان از فرق سر تا انگشتان پا درچادرهایی سیاه رنگ پیچیده شده اند. چادرهای عربی یکسره و آستین دار است.بنابراین هنگامی که زن عرب این چادر را به تن می کند تنها چشمان سرمهکشیده اش از زیر چادر سیاه پیدا می شود. تازه همان یک جفت چشم با سه نوعلایه روبنده پنهان می شود. یک لایه از این روبنده، توری نازکی است. لایهبعدی پارچه نخی نازک است و لایه سوم پارچه ای ضخیم است. هر کدام از اینلایه های روبنده در جایی کاربرد دارد.

در فروشگاه ها زنانی را میبینید که روبنده خود را بالا زده اند و مشغول خرید پارچه های زربافت توریهستند. در برخی فروشگاه ها نیز زنان با لایه سوم که ضخیم ترین روبندهاست، صورت خود را پنهان کرده اند و مشغول خرید لباس های کوتاه و بدن نماهستند. لباس های نازک و بدن نما، دامن هایی کوتاه و براق که پنداری موردپسند شوهرانشان است. بهترین تفریح زنان عربستانی پرسه زدن در فروشگاه هایلباس و زیورآلات است که اغلب تا ساعت ده شب باز هستند. این فروشگاه هاالبته کیفیت های مختلفی از منسوجات را عرض می کنند.

فروشگاه هایارزان قیمت که انواع فراوان پوشاک و وسایل مختلف در آن ها یافت میشوند به“مال” مشهور است و بیشتر ایرانیان طالب آن هستند. اما فروشگاه هاییگرانقیمت نیز وجود دارند که بیشتر برندهای مشهور جهانی هستند و آخرین مدلاز کیف، کفش، دامن و لباس های مهمانی را عرضه میکنند. در بیرون اینفروشگاه ها، آخرین مدل از اتومبیل های روز جهان پارک شده و یک مرد درونآن نشسته و منتظر یک زن یا چند زنی است که برای خرید به فروشگاه رفته است.چرا که هیچ زنی اجازه ندارد به تنهایی برای خرید به بیرون منزل برود وحتماً باید یک پسر بالغ همراهشان باشد.

به طور معمول خانواده هایمتمول عرب برای زنان خود فردی فیلپینی یا پاکستانی را اجاره می کنند کهدر خدمت خانم یا دختران منزل باشد و با او برای خرید و یا کارهای شخصیبیرون برود. البته مردان عربستانی اغلب علاقه چندانی به خرید همراه همسریا اعضای مونث خانواده خود ندارد. اگر هم با زنان خود به فروشگاه بیایند،اجازه اظهار نظر به او نمی دهند و با زن در مورد خرید لباس صحبت نمی کنند.

حتیممکن است پدرخانواده برای دخترش لباسی را در حضور مادر خانواده انتخاب وخریداری کند و در تمام زمان خرید، زن دخالتی در سلیقه همسرش نکند. مردانعربستانی گاهی با تعجب و گاهی با غیظ و اخم به مردان ایرانی در حال خریدنگاه می کنند. آنجا که پیرزن دهاتی ایرانی در حال چانه زدن با فروشنده استو همسر پیر او کنارش ایستاده و به پول های مچاله شده در دستانش نگاه میکند.

در بزرگ ترین فروشگاه های مدینه و مکه که حتی لباس های مارکدار جهانی عرضه می کنند، غیبت یک عنصر لازم برای هر فروشگاهی توی ذوق میزند. آیینه در فروشگاه ها دیده نمی ‏شود. فروشنده پاکستانی استفاده ازآیینه را حرام می داند و می گوید که اگر فروشگاهی آیینه نصب کند با مجازاتهایی سخت از سوی “وزارت امربه معروف و نهی از منکر” رو به رو خواهد شد.بدین ترتیب هیچ فروشگاهی جایی به نام “اتاق پرو” و یا “تعویض لباس” ندارد.

فرقیندارد که کسی می خواهد شلوار بخرد یا یک لباس شب، باید لباس را بخرد و آنرا در خانه بپوشد و در صورتی که اندازه نبود می تواند آن را پس بیاورد وپول خود را دریافت کند.

:: زنان در عربستان

در عین حال درسال های اخیر فرهنگ خوردن “فست فود” و تفریحات آخر هفته در عربستان رواجپیدا کرده است. مراکز خرید بسیاری ساخته شده اند که در آن ها همراهفروشگاه های مختلف عطرفروشی، زیورآلات و منسوجات، رستوران های “فست فود”نیز وجود دارد و ساندویچ های مختلف را عرضه می کنند. شب های جمعه اینمراکز مملو از خانواده های پرجمعیت عرب میشود. یک مرد به همراه شش تاهفت کودک خردسال و چند خانم عرب که از پشت روبنده نمی توان به درستیتشخصی داد که این ها زن های او هستند یا دختران او؟

:: صدای خنده زنان نمی آید

زندر جامعه عربستان حضور موثری ندارد. نه صدای حرف زدن زنان به گوش می رسد ونه صدای خنده آنان. در سال های اخیر اجازه استخدام زنان در مراکز مختلف ازجمله مشاغل دولتی صادر شده اما هیچ یک از فروشنده های فروشگاه ها زننیستند و کار کردن زنان در فروشگاه ها که خصوصی محسوب می شوند امری غیرقانونی است. حتی فروشگاه هایی که لباس زیر زنانه می فروشند، نیز دارایفروشندگان مرد هستند. البته فروشندگان زن دوره گرد در اطراف “مسجدالنبی” و“مسجدالحرام” حضور دارند که به طور غیرقانونی به کار مشغولند، اما بیشترآن ها عرب نیستند و زنان مهاجر آفریقایی هستند.

در عربستان به ندرتمی توان دختر و پسر عرب را دید که کنار هم راه می روند و یا به مراکزخرید میروند. “مطاوا” یا پلیس مذهبی در همه جا حضور دارند و اگر دختر وپسری که نامحرم محسوب میشوند، قصد معاشرت با یکدیگر را داشته باشند بهسختی مجازات می شوند. حتی زوج های جوان که مشکل شرعی نیز ندارند، در مکانهای عمومی کمتر با یکدیگر حاضر می شوند.

در عربستان خانواده بدونفرزند و چندین زن معنی ندارد و در عرف رایج، خانواده هنگامی شکل می گیردکه از یک اتومبیل شاسی بلند یک مرد با عبای سفید عربی به همراه زنان سیاهپوش و بچه های کوچک خارج شوند. چنین تصویری شمای کلی یک جامعه سنتی عرباست.[/JUSTIFY]
:: در حسرت راندن اتومبیل



درعربستان زنان بر اساس فتوای مقامات مذهبی اجازه رانندگی ندارند. شماری اززنان این کشور در سال ۱۹۹۰ با نادیده گرفتن این ممنوعیت اقدام به رانندگیدر سطح شهر “ریاض” کردند که بلافاصله توسط پلیس دستگیر شدند.

درسال های اخیر زنان عربستان در نامهای به پادشاه عربستان خواهان لغو اینقانون شدهاند. “وجیهه الهویدار” زن عربی که در شهر “ظهران” در شرقعربستان زندگی می کند، به مناسبت هشت مارس (روز جهانی زن) فیلم ویدیوی ازرانندگی خود تهیه و در YouTube گذاشت، اقدام او با واکنش های اعتراض آمیزمقامات مذهبی عربستان رو به رو شد. نمایندگان مجلس عربستان نیز در طرحیخواستار اعطای حق رانندگی به زنان شده اند، که البته جدیدا موافقت دولتعربستان جهت رانندگی زنان کسب شده که شرایط عجیبی جهت اخذ گواهینامه در آنذکر شده است.



:: شرایط اخذ گواهینامه رانندگی زنان در عربستان



بالاخرهو بعد از مدتها بحث و جدل، با رانندگی زنان در عربستان موافقت شد.بدینصورت که مجلس شورای عربستان با رعایت شرایط خاصی به زنان عربستانی ایناجازه را داده است که این شرایط عبارتند از:

الف: شرائط عمومی
۱٫ زن راننده حداقل ۳۰ سال سن داشته باشد
۲٫ ولی زن (شوهر یا پدرش) با رانندگی او رسما موافقت کنند
۳٫ گرفتن گواهینامه از مرکز آموزش رانندگی مخصوص زنان
۴٫ لباس زن راننده باید بدون هیچگونه زینت باشد
۵٫اجازه رانندگی زنان فقط شامل نواحی داخل شهر است و در بیرون شهر و حتیروستاها و حومه شهر اعتبار ندارد مگر اینکه یکی از محارم همراه او باشد
۶٫ زنان تنها از روز شنبه تا چهارشنبه، و از ساعت ۷ صبح تا ۸ شب اجازه رانندگی دارند. روزهای پنج شنبه و جمعه از ساعت ۱۲ ظهر تا ۸ شب
۷٫ زن راننده حتما باید همراه خود تلفن داشته باشد تا در مواقع ضروری استفاده کند
۸٫ تماس با مرکز رانندگی زنان هنگام بروز هرگونه مشکل مزاحمت یا خرابی اتومبیل
۹٫ پرداخت مبلغ مشخصی به مرکز رانندگی زنان جهت هزینه نعمیرات و گواهینامه

ب: دستورالعملهای اجرایی مسئولان
۱٫ ایجاد بخش راهنمایی و رانندگی زنان ویژه رسیدگی به مزاحمتها و تعدی به رانندگان زن و پاسخ به تماسها
۲٫ ایجاد یک خط تلفن رایگان برای تماسهای مربوطه
۳٫ ایجاد مراکزی در داخل هر شهر برای بخش رانندگی زنان و با نظارت مقامات دینی
۴٫ تاسیس شرکتهای متخصص برای خدمات مربوط و فرهنگ سازی برای زنان راننده
۵٫ تمدید سالانه گواهینامه زنان و اخذ مبلغ معین برای هر سال
۶٫ماموران راهنمایی و رانندگی مطلقا حق صحبت با رانندگان زن را ندارند و درصورت بروز تخلف باید با مرکز رانندگی زنان تماس بگیرند تا آنها با رانندهزن صحبت و احیانا برخورد کنند
۷٫ برخورد شدید و تعقیب قانونی کسانی کهاین قوانین را جدی نگیرند. چرا که تمسخر این قوانین شوخی با امنیت نظام وهتک حرمت نوامیس است

ج:جرائم متخلفان

الف: عمومی :
۱٫ کسانیکه به هر دلیل با راننده زن صحبت کنند به حبس حداقل یک ماه همراه با جریمه مالی محکوم خواهند شد
۲٫کسانی که سعی در تحریک زنان راننده و اذیت کردن آنها در هنگام رانندگی ازقبیل خارج کردن از جاده و … نمایند به حبس حداقل ۱۲ ماه همراه با جریمهمالی محکوم خواهند شد
۳٫ کسی که راه را بر رانندگان زن ببند به حبس به مدت یک روز همراه با جریمه مالی محکوم خواهند شد

ب: جرائم راننده : ( در صورت انجام هرگونه عمل مخالف با آداب و سنن و شرع از سوی رانندگان زن)
۱٫بار اول گواهینامه به مدت ۶ ماه توقیف می شود و جریمه بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ریال محکوم می گردد و همچنین تعهدی مبنی بر عدم تکرار تخلف از او اخذخواهد شد
۲٫ اطلاع رسمی به ولی زن از طریق هیات امر به معروف و نهی از منکر
سالگذشته گزارش کمیته سازمان ملل پیرامون وضعیت زنان سعودی منتشر شد؛ بر همیناساس زنان بشدت از خشونت خانگی، بی سوادی گسترده و امکانات نامناسببهداشتی در رنجند.
بهترین تفریح زنان عربستانی پرسه زدن در فروشگاه های لباس و زیورآلات است که اغلب تا ساعت ده شب باز هستند.
گفته می شود در این کشور هیچ زنی اجازه ندارد به تنهایی برای خرید به بیرون منزل برود و حتماً باید یک پسر بالغ همراهشان باشد!
بهطور معمول خانوادههای متمول عرب برای زنان خود فردی فیلپینی یا پاکستانیرا اجاره میکنند که در خدمت خانم یا دختران منزل باشد و با او برای خریدو یا کارهای شخصی بیرون برود.
زن سعودیای که دو قلو به دنیا آورده است.
زن سعودی پشت سر شوهرش در رمی جمرات.
اگرچهدر عربستان سعودی، اشتغالِ زنان ممنوع نیست، اما شرایط و محدودیتهایبسیاری وجود دارد و زنان می بایست ، پیش از شروع به کار، از وزارت شئوناسلامی اجازه بگیرند.
زن سعودی با زیور آلات گران قیمت.
زنان سعودی در کنار مردان به زیارت میروند.
دردیدگاه سنتیِ عربستان سعودی، همواره دختران از آموزش دیدن در مدارس محرومبودند و تنها پسران حقّ شرکت در مدرسهها را داشتند. با تشکیلِ دولت جدیدعربستان و تأسیس وزارت آموزش، دختران نیز اجازه یافتند به مدرسه بروند. درسال ۱۹۴۸ ، نخستین دبستان دخترانه در مکّه تاسیس شد؛ از آن سال به بعد،مدارس، آموزشکدهها و دانشگاههای دخترانه بسیاری در شهرهای مختلف عربستانسعودی بنیاد شد و آموزشِ دختران در سطحِ کلان توسعه یافت- به نحوی کهسازمانِ آموزشِ زنان از وزارتِ آموزش و پرورش عربستان جدا شد.