ا بهحال برایتان پیش آمده که حین انجام کارهایعادی روزانه، بهطور ناگهانی دچار درد شدیدی در قسمتی از بدنتان شوید؛مثلا وقتی خم شدهاید تا شیئی را از روی زمین بردارید یا هنگامی که سرتانرا موقع خروج از پارکینگ برای احتیاط و نگاهکردن به عقب برگرداندهاید؟حتی ممکن است تنها بعد از کشدادن بدنتان پس از یک سفر هوایی طولانی، دچاراین نوع دردهای ناگهانی شدید شوید. این دردها معمولا آنقدر شدید هستند کهشاید حتی به سختی بتوانید از جایتان تکان بخورید زیرا ماهیچههای اطرافستون فقرات، از قویترین و در عین حال کاربردیترین نقاط بدن هستند وگرفتگی آنها میتواند منجر به بروز دردهای ناراحتکننده در ناحیه پشت وگردن شود.

گرفتگی عضلات یکی از شایعترین عوامل ایجاد درد شدید درپشت و گردن افراد است. این درد اگرچه گاهی با بعضی روشهای سنتی معمول همقابل کنترل است و نیازی به درمان از طریق روشهای جراحی ندارد اما در صورتمشاهده بعضی علائم باید سریعا به پزشک مراجعه کنید.

گرفتگی عضلاتیکی از عکسالعملهای حفاظتی و طبیعی بدن نسبت به مشکلاتی است که درماهیچه یا رشتههای عصبی اطراف آن پیش آمده است. گرفتگی پشت ممکن است بهدلایل مختلفی بروز کند. معمولا حرکات ناگهانی نامناسب ممکن است باعثکششهای شدید در بافت ماهیچهای و عصبی این قسمت شده و درد و ناراحتیایبرای ما ایجاد کند. این گرفتگی عضلات پشت گاهی هم میتواند نشانهای ازوجود صدمات و مشکلات در قسمتهای درونی خود ستون فقرات مثل مهرهها یا

دیسکها و زردپیها (رشتههای پیوندی که مهرهها را به هم اتصال میدهند) باشد.

● این درد معنیدار

ازاولین نشانههای گرفتگی عضلات، درد شدیدی است که بسته به موقعیت ناحیهصدمهدیده، در پشت یا گردن ظاهر میشود. این درد که با انقباض دردناکماهیچه همراه است، ممکن است بین چند ثانیه تا چند دقیقه طول بکشد.

ایندرد و انقباض معمولا ۲هدف را دنبال میکند؛ یکی اینکه شما را متوجه وجودمشکل در بدنتان کند و دیگر اینکه حرکات شما را محدود سازد تا مانع صدماتبیشتر در آن ناحیه از بدنتان بشود. این علائم معمولا بر اثر فعالیتفیزیکی زیاد تشدید میشوند و عموما پس از یک دوره استراحت، کمتر شده یا ازبین میروند.

● چه باید کرد؟

در بیشتر اوقات اگر گرفتگیعضله در افراد علت پزشکی جدی نداشته باشد، با یک دوره درمانی ساده در چندروز یا چند هفته بهبود پیدا میکند. اما اگر هر یک از علائم زیر را در خودمشاهده کردید، فورا به پزشک مراجعه کنید:

▪ تغییر در نحوه عملکرد رودهها و مثانه؛ به طوری که در کنترل آنها دچار مشکل بشوید.

▪ضعف ماهیچهها در ناحیه بازوها و ساق پاها و عدم تعادل هنگام راهرفتن واحساس کاهش تــدریجــی توانایی در طی مسیری که معمولا به راحتی پیادهرویمیکردهاید.

▪ احساس گسترش درد و بیحسی در دست و پا به ویژه هنگام عطسه، سرفه یا موقع نشستن.

▪ بدتر شدن درد در حالت دراز کشیدن و بیخوابی در طول شب از شدت درد.

▪ درد همراه با تب، کاهش وزن و دیگر نشانههای بیماری.

اگرهیچ یک از علائم ذکر شده را ندارید، شاید با انجام کارهایی بتوانید خودتاندرد و گرفتگی ماهیچههایتان را کاهش دهید یا بعضی از علائم آزاردهنده ومشکلساز آن را از بین ببرید.

● از تو حرکت

انجامفعالیتهای روزانه و معمول (البته شاید با سرعت کمتر و مطمئنا با خودداریاز انجام کارها و حرکاتی که ممکن است دوباره مشکلاتی در شما ایجاد کند)بهترین و مناسبترین قدم برای شروع یک دوره درمانی است. استراحت کوتاهمدتمشکلی ایجاد نخواهد کرد اما خوب است بدانید که فعالیتهای سبک، به بهبودوضعیت شما سرعت میدهد بنابراین از دراز کشیدن و استراحتهای طولانیمدتخودداری کنید.

● کمپرس سرد

در ۷۲ساعت اولیه شروع گرفتگیعضلات فورا تعدادی قطعه یخ یا سبزیجات یخزده را در کیسه و سپس پارچهایپیچیده و حداکثر ۲۰دقیقه روی موضع دردناک قرار دهید. این کار را چندین باردر طول روز تکرار کنید. کمپرس سرد، درد و ورم ناحیه درد را کاهش میدهد وبا بیحس کردن بافت عضلانی آن منطقه، تحریکات عصبی محل صدمهدیده را کممیکند. البته مراقب باشید زیرا کمپرس سرد طولانی و بیش از ۲۰دقیقه درناحیه مورد نظر میتواند باعث انقباض بیشتر عضلات و افزایش درد در آن شود.

● کمپرس گرم

پساز گذشت ۳روز از آغاز درد گرفتگی عضلات، میتوانید روش کمپرس گرم را شروعکنید. کمپرس گرم باعث شلشدن ماهیچههای منقبضشده و افزایش جریان خون درآنها میشود. این کار حتما باید پس از ۷۲ساعت اولیه گرفتگی عضلات آغاز شودتا التهاب فروکش کند. استفاده از گرمای مرطوب بهتر از گرمای خشک است، زیرامیزان از دستدهی آب بدن را کاهش میدهد. برای این کار میتوانید از انواعکمپرسهای مرطوب مانند کیسههای آبگرم مخصوص کمپرس، حمام آبگرم یا جکوزیاستفاده کنید.

● داروهای ضددرد و آرامبخش

انواع داروهایضد درد مانند آسپرین، ایپوبروفن، استامینوفن یا ناپروکسن نیز میتواننددرد را کاهش داده و ورم و گرفتگی عضلات را کم کنند. داروهای متنوعی وجوددارند که بدون نیاز به نسخه پزشک قابلخریداری هستند اما حتما در مورداستفاده از آنها با پزشک خود مشورت کنید. آنها به شما کمک خواهند کردمناسبترین دارو را تهیه کنید.

● موضعبندهای طبی

استفادهکوتاهمدت از سینهبندهای طبی نیز میتواند برای کاهش دردهای گرفتگیعضلات مفید باشد. اینگونه تجهیزات طبی (سینهبند یا گردنبند طبی) باثابت نگهداشتن و گرم کردن ماهیچههای محل مورد نظر، درد را کاهش خواهندداد.

فراموش نکنید که در مورد استفاده از انواع کمربند، گردنبند وسینهبندهای طبی و سایز و نوع مناسب آن حتما با پزشک خود مشورت کنید تاراهنماییهای لازم را به شما بدهد.

البته هرگز روی ایننگهدارندههای خارجی برای درازمدت حساب نکنید زیرا رها گذاشتن عضلهها واجازه حرکت و فعالیت دادن به آنها میتواند برای بهبود مشکلات و صدمات شمامفید باشد.

اگر هیچ یک از روشهای پیشنهادی بالا کارساز نبود و باهیچکدام از مراقبتهای خانگی نتوانستید درد، التهاب و گرفتگی عضلات خودرا کم کنید، حتما به مراکز درمانی مراجعه کنید؛ شاید آنها روشهای مراقبتیو درمانی دیگری را به شما ارائه بدهند.

● عضله هم بگیر نگیر داره

برایجلوگیری از ایجاد دوباره صدمات در پشت و گردن و پیشگیری از گرفتگی دردناکعضلات باید قدرت و توانایی عضلات خود را زیاد کنید و برای انعطافپذیریماهیچهها، تاندونها و زردپیهایی که ستون فقرات پشتتان را نگهداریمیکنند، برنامهریزی و تلاش کنید. روشهای زیر به این منظور پیشنهادمیشود:

▪ برای انجام ورزشهای هوازی سبک - که به پشت و ستون فقراتو مفاصل فشار وارد نمیکنند - مثل دوچرخهسواری، پیادهروی یا شنابرنامهریزی کنید. اگر ورزش در فضای باز برایتان ممکن نیست، از دستگاههاو وسایل ورزشی موجود در بازار مانند دوچرخههای ثابت و غیره - که درسالنهای ورزشی موجود هستند - استفاده کنید؛ حتی میتوانید یکی از آنها راخریداری کرده و در خانه داشته باشید و مرتبا از آن استفاده کنید.

▪ با تقویت عضلات شکم و پشت خود (بدنسازی) یک سینهبند طبی طبیعی برای نگهداری ستون فقرات خود خواهید داشت.

▪کششهای آرام در عضلات، انعطافپذیری آنها را زیادتر میکند. کشش دادنهمچنین باعث میشود خون بیشتری به سمت عضلاتتان جریان پیدا کند.

● هشدار، هشدار!

اگربه طور مرتب به گرفتگی عضلات دچار میشوید، پیش از برنامهریزی برای انجامهرگونه فعالیتهای کششی و ورزشی، حتما با پزشک معالج خود مشورت کنید (حتیاگر به انجام فعالیتهای ورزشی عادت دارید!). زمانیکه ماهیچهها، اعصاب ودیگر بافتهای بدن تحت تاثیر گرفتگی، التهاب دارند یا در مراحل اولیهبهبود به سر میبرند باید از وارد کردن هرگونه فشار و تحرک زیاد بر آنهاخودداری کرد زیرا ممکن است صدمات بیشتری به آنها وارد شود یا روند درمانکند شود
.