اين لامپها باعث صرفهجويي در مصرف انرژي ميشوندو طول عمر بيشتري دارند و به همين دليل، خيلي از کشورها با اجرايسياست‎هاي تشويقي، وضع قوانين مالياتي و محدود کردن توليد لامپهايمعمولي، استفاده از اين لامپ‎ها را ترويج ميکنند. اما هنوز خيليها بازير و بم استفاده از اين لامپها آشنايي ندارند. مثلا کمتر کسي است کهبداند وقتي يک لامپ کممصرف ميشکند، بخار جيوه موجود در آن که خطرناک وسمي است، متصاعد ميشود و به همين خاطر نبايد به خردههاي لامپ کممصرفدست زد يا براي جمع کردن آن از جاروبرقي استفاده کرد؛ بلکه فورا بايدپنجرهها را باز و به مدت 15 دقيقه اتاق را ترک کرد تا بخارهاي جيوه ازمحيط خارج شود و سپس با ماسک و دستکش، خردههاي لامپ را در ظرف شيشه‎ايدردار يا دو لايه کيسه پلاستيک گذاشت و در آن را بست. اين مطلب، شما را باظرايفي از اين قبيل درباره لامپهاي کممصرف آشنا ميکند.

کارشناسانتوصيه ميکنند هرگز لامپهاي کممصرف سوخته و شکستهتان را نگه نداريد وآنها را به مراکز بازيافت تحويل دهيد. اين لامپها به دليل وجود جيوه، جزوزبالههاي خطرناک هستند و در صورتي که همراه با زبالههاي ديگر و به روشسنتي دفع شوند موجب آلودگي محيط خواهند شد.
در برخي کشورها قرار دادناين لامپها همراه ساير زبالهها جريمه‎هاي سنگيني دارد اما متاسفانه درکشور ما در اين زمينه اقدامات و اطلاعرساني مناسبي صورت نگرفته و مراکزيهم براي جمع آوري زبالههاي خطرناک وجود ندارد و حتي روي بستهبندي اينلامپها نيز هيچ هشداري درباره خطرناک بودن بخار جيوه ذكر نشده است.

طرز کار لامپهاي کممصرف

طرزکار لامپهاي فلورسان فشرده (C.F.L) که به لامپ‎هاي کم‎مصرف معروفند مانندلامپهاي مهتابي است. دو طرف لوله‏اي شيشه‎اي که درون آن با بخار جيوه وگاز آرگون پر شده است، الکترودها قرار دارند. وقتي جريان برق برقرارميشود الکترونها از ميان گاز داخل لوله شيشه‎اي از يک الکترود بهالکترود ديگر جريان پيدا ميکند. جريان الکترونها بخار جيوه را برانگيختهکرده و موجب ميشود الکترونها که در مدار خاصي به دور هسته ميگردند بهتراز بالاتر بروند. الکترونها در اين حالت انرژي بيشتر و پايداري کمتريدارند و انرژي اضافي را بهصورت نور ماوراي بنفش ميتابانند و به مداراوليه بر ميگردند.

همچنين سطح داخل لوله شيشه‎اي با فسفر پوشيدهشده است و نور ماوراي بنفش تابيده شده از اتمهاي جيوه که نامرئي است بهلايه فسفر تابيده و فسفر آن را بهصورت نور مرئي تابش ميکند. طيف نوريلامپهاي کممصرف با لامپهاي معمولي متفاوت است اما در سالهاي اخير باتغيير فرمول فسفر مورد استفاده، لامپهايي با طيف نوري شبيه لامپهايمعمولي توليد شده است که نور زردرنگي دارد.

لامپهاي کممصرف، مصرف را 4 تا 6 برابر لامپهاي معمولي، بهينه ميکنند

درميان حباب لامپهاي معمولي يک فيلامان نازک تنگستني قرار دارد که نازکبودن و جنس آن موجب ميشود در مقابل عبور جريان الکتريکي مقاومت بالاييداشته باشد و دماي آن در اثر عبور جريان تا 2200 درجه سانتي گراد بالابرود. اين انرژي گرمايي، اتمهاي تنگستن را برانگيخته ميکند.

ايناتم‏ها نيز ناپايدار هستند و سريع به حالت برانگيختهنشده برميگردند وانرژي اضافه را بهصورت نور مرئي ميتابانند. بنابراين لامپهاي معموليعلاوه بر نور، مقدار زيادي گرما نيز توليد ميکنند؛ در حالي که لامپهايفلورسان فشرده در مقايسه با اين لامپ‎ها گرماي بسيار کمتري توليد ميکنند.به همين خاطر است که لامپهاي کممصرف در مقايسه با لامپهاي معمولي، 4 تا6 برابر، مصرف را بهينه ميکنند.

چگونه طول عمر لامپهاي کممصرف را افزايش دهيم؟

طولعمر لامپهاي کممصرف جديد بين 6000 تا 15000 ساعت است در حالي که طول عمرلامپهاي معمولي استاندارد 750 تا 1000 ساعت است. طول عمر هر لامپ بهعوامل مختلفي مانند کيفيت توليد، قرار گرفتن لامپ در معرض نوسانات ولتاژ،وارد شدن ضربههاي مکانيکي، تعداد دفعات روشن و خاموش شدن و درجه حرارتمحيط بستگي دارد.

اگر مدت زمان روشن ماندن اين لامپها در هر بارتنها چند دقيقه باشد طول عمر آنها کاهش مييابد. به طوري که دورههاي 5دقيقهاي روشن ماندن لامپ، طول عمر آن را به ميزان 85 درصد کاهش ميدهد کهاين ميزان به اندازه طول عمر لامپهاي معمولي است.

براي پيشگيري ازچنين مشکلي بايد هر بار حداقل به مدت 15 دقيقه لامپهاي کممصرف را روشننگه داشت. به همين خاطر استفاده از اين لامپها در مکان‏هايي که لازم استمدت زمان کوتاهي روشن شوند به صرفه نيست.

نکته ديگر اينکه لامپهايمعمولي به محض برقرار شدن جريان برق روشن ميشوند اما در لامپهاي کممصرفروشن شدن لامپ چند لحظه طول ميکشد. اين مدت زمان در هواي سرد و دمايپايين بيشتر ميشود.

ميزان روشنايي اين لامپها با گذشت زمان کمترميشود اما اين مقدار کاهش چندان زياد نيست و در نيمه عمر آنها به 70 تا80 درصد ميزان اوليه ميرسد.

شايد برخي افراد به دليل قيمت بالايلامپ‎هاي کممصرف، چندان رغبتي به استفاده از اين نوع لامپ‎ها نداشتهباشند و ترجيح دهند همچنان از لامپ‎هاي معمولي که ارزان‎تر هستند استفادهکنند. قيمت لامپهاي کممصرف 3 تا 10 برابر لامپهاي معمولي است اما طولعمر آنها 8 تا 15 برابر بيشتر است. همچنين با استفاده از اين لامپهاهزينه برق کاهش پيدا ميکند و بنابراين استفاده از اين لامپها به صرفهاست.