گِلادیاتورها دستهای از جنگجویان حرفهای در [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]باستانبودند که با یکدیگر و با حیوانات درنده جنگیده و دست و پنجه نرممیکردندتا موجبات تفریح تماشاگران را فراهم آورند. این پیکارها که گاهبه مرگایشان میانجامید در میدانگاههای ویژهای در بسیاری از شهرهایامپراتوریروم، برای نمونه [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] رم، اجرا میشد.
واژه گلادیاتور از واژه گلادیوس لاتین آمده. گلادیوس شمشیر کوتاهی بود که [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] و گلادیاتورها بکار میبردند. بنابراین معنی لغوی واژه گلادیاتور، «[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]» است.

گلادیاتور (به [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]: gladiator) که بدان "مرد شمشیر" یا "شمشیر زن" Swordsman نیز گفته شده و در [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]گاه با عبارت: «پهلوان از جان گذشته» ترجمه شده است، لغتی است که از کلمۀgladius ، به معنای "شمشیر" مشتق شده است. یک گلادیاتور، در [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] و [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]روم،به مبارز مسلحی گفته می شد که به مبارزات و برخوردهای خشونت آمیز بادیگرگلادیاتورها، حیوانات وحشی و همینطور با جنایتکاران محکوم به مرگمیپرداخت. برخی از گلادیاتورهایی که برای شرکت در [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]داوطلب می شدند، نه فقط حقوق فردی و اجتماعی خویش، بلکه حتی زندگی خود رابا ظاهر شدن در صحنۀ این نبردها در معرض خطر قرار می دادند.
اغلبگلادیاتورها، بعنوان برده خوار و خفیف شمرده میشدند، تحت شرایطیدشوارتأدیب می گردیدند، از نظر اجتماعی به حاشیه رانده شده بودند، و تحتتبعیضاتنژادی قرار می گرفتند و به مرگ محکوم بودند. با این وجود، صرف نظراز منشاءشکل گیری این شیوه، گلادیاتورها به مخاطبان خویش، نمونه ای ازاخلاق رزمیدر رم باستان را ارائه می کردند، و نه فقط در زمان انجام نبردگلادیاتوری،بلکه در حال مرگ نیز مورد ستایش و تحسین مردم قرار داشتند وبرایشان الهامبخش بودند. در واقع آنها در فراز و فرود جشن و پایکوبی هایبرقرار شده درروم باستان همواره حضور داشتند و ارزش آنها همانندهنرمندانی بود که هنرخویش را در اشیاء گرانبها متجلی می ساختند و [باوجود رفتار بد و وحشیانهای که با آنان صورت می گرفت]، در سراسر قلمروروم، از آنان تجلیل و پاسداشتبعمل می آمد.
منشاء شکل گیری مبارزات گلادیاتوری یا gladiatorial هنوزمورد بحث قراردارد. شواهد حاکی از آن است که این شیوه در مراسم مربوط بهتشییع جنازه وعزاداری افراد رایج بوده و در طول [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]،یعنیاز قرن 3 قبل از میلاد و پس از آن، به سرعت در حال اجرا بوده است.رسمی کهرفته رفته به شکل یکی از ویژگی اساسی در سیاست و زندگی اجتماعیمردمان رومدرآمده است. محبوبیت این شیوه، در نهایت کار آن را بدانجاکشانیده کهاستفادۀ از آن، به میزان بیشتر و با ولخرجی و هزینه زیادترصورت می پذیرفتهو حتی شکل نوعی بازی و تفریح و سرگرمی به نام "بازیگلادیاتوریا لgladiatorial" به خود گرفته بوده است. این بازی اوج رواجخود را در حد فاصلمیان قرن 1 تا 2 قبل از میلاد تجربه کرده است، و نهتنها در اوضاع عادی،بلکه در طول بحران های اجتماعی و اقتصادی دولت روماین رواج رو به کاهشنرفته است. حتی پس از این که مسیحیت در قرن چهارممیلادی بعنوان دین رسمیدر روم مورد پذیرش قرار گرفت، این رسم منسوخنگردید و امپراتوران مسیحیهمچنان حامی تفریحات انچنینی بودند. بدین ترتیباین رسم، دست کم تا اواخرقرن 5 میلادی، رواج داشته است. یعنی تا هنگامیکه آخرین بازی گلادیاتوریشناخته شده در تاریخ، صورت گرفته است.
در کتاب «تاریخ روم باستان»، شرح مفصلی دربارۀ گلادیاتورها آمده است، که برخی اطلاعات آن جالب توجه است:
رومیانبرای سرگرمی خود، بردگان را وادار می کردند که با یکدیگر و یاحیواناتدرنده به مبارزه و نبرد برخیزند. چنین بردگانی را گلادیاتور مینامیدند.رومیان طرز به کار بردن انواع اسلحه را به آنها می آموختند و درزندان ازآنها نگهداری می کردند.
برای مبارزات گلادیاتوری، میدان مخصوصی درست کرده بودند که [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] نام داشت و شبیه [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]هایامروزی بود. در آغاز رومیان آمفی تئاترها را از چوب می ساختند، امّابعدهاکم کم شروع به ساختن آمفی تئاترهایی از سنگ نمودند. در مرکز هر آمفیتئاتر،یک میدان [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] قرار داده می شد که [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] نام داشت. کلمۀ آره نا به معنای صحنه بود و در اطراف آره نا(صحنه)، پله هایی برای نشستن تماشاگران احداث می کردند.
گلادیاتورهادر روزهای جشن، در صحنۀ آمفی تئاتر به جنگ تن به تن مشغولمی شدند و گاهیاوقات پیش می آمد که در وسط میدان و بر روی آره نا، تعدادکثیری گلادیاتوردیده می شدند که به صورت جفت به جفت یا دسته جمعی، در حالمبارزه با یکدیگربودند. گلادیاتورهایی که از سر دلسردی مبارزه می کردند ویا تمایلی به اینکار نشان نمی دادند، به ضرب شلاق و نوک نیزه، به میدانمبارزه رانده میشدند.
سرنوشت گلادیاتور زنده، ولی شکست خورده را تماشاگران معین میکردند.اگر آنها دستشان را بالا می بردند، گلادیاتور مغلوب، زنده می ماند،امّااگر شست دستشان را پایین می آوردند و با آن به زمین اشاره می کردند،بهمعنای آن بود که مغلوب باید بدست گلادیاتور پیروز نابود شود.
اجساد گلادیاتورهای مغلوب و کشته شده را با قلاب از صحنۀ آمفی تئاتر خارج می کردند.
گاهینیز، شیرها و ببرها و سایر حیوانات عظیم الجثۀ درنده را، بهجانگلادیاتورها می افکندند. داستان های متعددی از به کار گرفتن جانوراندرندهدر مبارزات گلادیاتوری و نظایر آن نقل شده که بعنوان نمونه هایی ازآنهامی توان به داستان [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] برده یا داستان [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] دزد اشاره نمود.
درنبردهای گلادیاتوری، وقایع مهم و عالی عبارت بود از : نبرد افرادمسلّح، بهصورت تن به تن یا دسته جمعی. در این گونه نبردها جنگجویان عبارتبودند از:اسیران جنگی، مجرمان محکوم، یا بردگان عصیانگر.
حق فاتحان نسبت بهکشتار اسیران ایشان، به طورکلی در سرتاسر دنیای قدیممورد قبول بود ورومیان خود را بزرگوار می پنداشتند که از طریق نبردهایگلادیاتوری بهاسیران فرصتی می دادند که در میدان، زندگی خود را نجاتدهند. افرادی را کهمحکوم به ارتکاب قتل شده بودند، از سراسر امپراطوری بهرم می آوردند و بهمدرسۀ گلادیاتورها می فرستادند اندکی بعد به میدانمسابقات رزمی میکشاندند. این افراد اگر به طور استثنائی شجاعانه میجنگیدند، ممکن بودفوراً آزاد شوند. امّا اگر صرفاً پس از رزم زنده میماندند، مجبور بودند کهباز و باز در روزهای تعطیل بجنگند. اینان اگر سهسال دوام می آوردند، تبدیلبه برده می شدند و پس از آن اگر به مدت دو سالاربابان خود را راضی میکردند، آزاد می شدند.
جنایاتی که ارتکاب آنها موجب محکومیت بهگلادیاتوری می شد، عبارت بودنداز: قتل، دزدی، حرق، کفر و عصیان. امّا درعین حال، فرمانداران کوشا کهگوش به زنگ حوایج امپراطور بودند، ممکن بوداگر میدان مبارزۀ گلادیاتوریانسان کم بیاورد، این قواعد را زیر پا بنهند.حتی ممکن بود که گاهیسناتوران و سلحشوران نیز، مانند گلادیاتورها محکوم بهجنگیدن شوند و گاهیاوقات نیز، علاقه به مورد توجه و تمجید قرار گرفتنباعثمی شد که افرادی ازطبقۀ سوارکاران، داوطلب شرکت در جنگهای گلادیاتوریشوند. در هر حال تحتنیروی کشش و جذبۀ ماجراجویی و خطر، عدۀ زیادی در مدارسگلادیاتوری ثبت ناممی کردند.
منبع Wikipedia contributors, "Gladiator," Wikipedia, The Free Encyclopedia, [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]