قوی ترین رصدخانه ی جهان

پروژه ی «تلسکوپبسیار بزرگ» (The Very Large Telescope (VLT، سردمدار تأسیسات نجومی اروپادر ابتدای هزاره ی سوم است. مجموعه تلسکوپهای VLT به همراه مجموعه یابزارآلات رصد مرئی و فروسرخ، در بالای کوه پارانال در شیلی استقرار یافتهاست.
این رصدخانه پیشرفته ترین ابزارآلات رصدی دنیا را شامل می شود:مجموعه ای از چهار تلسکوپ واحد با آینه های اصلی ۲ر۸ متری و چهار تلسکوپکمکی متحرک ۸ر۱ متری. این تلسکوپها می توانند با هم به صورت دو، سه یاچهار تداخل سنج غول پیکر کار کنند. تلسکوپهای واحد ۲ر۸ متری همچنین میتوانند به صروت انفرادی فعالیت نمایند. با یکی از چنین تلسکوپهایی، میتوان ستارگانی که ۴ میلیارد بار کمنورتر از ستارگان قابل رؤیت با چشمغیرمسلح، را مشاهده نمود.
اولین تلسکوپ واحد از این مجموعه به نامآنتو (خورشید) اولین نور آسمانی را در ماه می ۱۹۹۸ دریافت کرد و در آپریل۱۹۹۹ به فعالیتهای علمی معمول وارد شد. امروزه تمامی چهار تلسکوپ واحد وچهار تلسکوپ کمکی در حال فعالیت هستند. در حال حاضر VLT تأثیری بی چون وچرا بر نجوم رصدی دنیا داشته است. بیش از ۲۰۰۰ مقاله ی علمی در مجله هایعلمی دنیا بر اساس داده های VLT نوشته شده است.

تلسکوپهای واحد

زمانیکه هر چهار تلسکوپ واحد ۲ر۸ متری با هم کار می کنند، می توانند با قدرت یکتلسکوپ ۱۶ متری فعالیت نمایند. این تلسکوپها همچنین می توانند به صورتتداخلی همکاری کنند و تصاویری با کیفیت بالا تهیه کنند. حیطه ی طول موجمفید برای آنها، از نزدیک فرابنفش (نزدیک ۵۰۰ نانومتر) تا نیمه ی فروسرخ(یعنی حدود ۲۵ میکرومتر) گسترده شده است.
گنبد یکی از تلسکوپهای واحددر حال ساخت - ماشین محرک تلسکوپتلسکوپهای واحد با اپتیک فعال تجهیز شدهاند. کیفیت تصویر به طور مداوم توسط یک تحلیل گر کامپیوتری با استفاده ازیک ستاره ی مرجع محاسبه و تصحیح می شود.
آیینه ی بزرگ ۸ متری تلسکوپدر حال نصب – مجموعه ی چهار تلسکوپ واحد بر فراز کوههر تلسکوپ واحد دارایانباری از ۱۱ ابزار مختلف می باشد که به منجمین این امکان را می دهد تا ازروشهای رصدی مختلف استفاده کنند، به علاوه ی دو ابزار برای رصدهای تداخلی.نسل دوم این ابزارآلات در حال حاضر در حال طراحی و ساخت می باشند.
تلسکوپ و دوربین عکاسی آناسامی این تلسکوپها به زبانی بومی شیلی:

آنتو Antu(خورشید)کوینKueyen (ماه)
ملیپال Melipal (صلیب جنوبی)
یپون Yepun (زهره یا ستاره ی شامگاهی)
مجموعه ی VLT در زیر عظمت راه شیری
تلسکوپهای کمکی

بهجهت بیشترین استفاده ی مفید از VLT در هر شب، چهار تلسکوپ کمکی کوچک آمادهی فعالیت می باشند. این تلسکوپها روی ریل نصب شده اند و می توانند بینموقعیتهای رصدی از پیش تعیین شده حرکت کنند. از این موقعیت ها، نوردریافتی آنها با VLT ترکیب می شود.
این تلسکوپهای کمکی،تلسکوپهایی بسیار غیرمعمولی هستند. درون گنبدهای محافظشان، سیستم هایالکترونیکی، تهویه، هیدرولیکی و سردکننده ی خاص خود را دارند. مثل یکحلزون هر کدام با خانه اش این طرف و آنطرف می رود.
تلسکوپهای کمکی خصوصیات خاصی دارند:
- جابجا پذیری
- خود بسندگی فقط با ارتباطات الکترونیکی
- دقت مکانیکی بالا، برای ایجاد تداخل سنجی با دقت چند ده نانومتر
از آنجایی که اینها قابل حرکت هستند، هیئت تمامی تلسکوپها می تواند بر اساس مطالبات رصدی تغییر کند.

اتاق کنترل

اتاق کنترل تلسکوپها هم در میانه ی قله، بین تلسکوپها قرار گرفته است.


قدرت اپتیکی

به تعدادی از تصاویری که توسط این تلسکوپها از اعماق آسمان تهیه شده است، دقت کنید:
زحل – خوشه ی کهکشانیکهکشان

و همچنان این دست ساخته های غول پیکر بشر چشم به سوی آسمان دارند، تا دانش و بینش انسان را درباره ی اعماق عالم فزونی ببخشند.