كاكتوسها از جمله جذابترين و متنوعترين گياهان خانگي هستند. اكثر انواعكاكتوس حتي در دست يك صاحب تازه كار، به راحتي رشد ميكنند. هرچند كاكتوسهادر تمام مدت سال در گل فروشيها، فروشگاههاي لوازم خانگي و حتي سوپرماركتهابه فروش ميرسند، اما بهترين فصل تهيه آنها تابستان است.

ممكن است شما هنگام خريد يك كاكتوس جديد به چند مورد زير هم نياز پيدا كنيد:

گلدان:

درابتدا، گلداني براي كاكتوس انتخاب كنيد. معمولا زماني كه كاكتوسي راميخريد، مدت زيادي از رشد آن در گلدان فعلي گذشته است و به احتمال زياد بهيك تغيير گلدان نياز دارد. گلداني را انتخاب كنيد كه تنها اندكي از گلدانفعلي بزرگتر باشد زيرا فضاي بيش از حد به آبياري بيش از اندازه منجرميشود. در ضمن توجه كنيد كه ته گلدان سوراخهايي براي خروج آب اضافه موجودباشد، زيرا بدون وجود آنها، كاكتوس پوسيده و خواهد مرد.

خاك:

خاككاكتوس، كالاي بعدي سبد شماست. بهترين نوع خاك كاكتوس، اصلا براي اين گياهتهيه ميشود و در اكثر فروشگاههاي لوازم خانگي و باغباني و گل فروشي موجوداست. اگر موفق به تهيه اين خاك نشديد، ميتوانيد با مخلوط كردن يك قسمت خاكگلدان با يك قسمت ماسه و كمي شن براي عبور راحت تر آب، خاك مناسبي تهيهكنيد.

كاكتوس عمودي

تعويض گلدان:

اگر امكان دارد،هنگام تعويض گلدان بهتر است گلدان قبلي را بشكنيد و گياه را از آن خارجنماييد. زيرا خارج كردن كاتوس با بيلچه موجب زخمي شدن ريشه ميشود. مقداريخاك كاكتوس تازه در ته گلدان ريخته و كاكتوس را روي آن قرار دهيد و اطرافآن را با خاك بيشتر پر كنيد.


اين كاكتوس تا يك هفته پس ازتعويض گلدان نبايد در معرض نور شديد آفتاب قرار بگيرد و آبياري آن نيزبايد به اندازه باشد تا بتواند به محيط جديد خو بگيرد. پس از اين جابجايي،كاكتوس تنها در صورتي به گلدان ديگر منتقل ميشود كه اين تعويض كاملا ضروريباشد.

پس از تعويض گلدان، مراقبت از كاكتوس ساده ترين كار ممكناست، تنها مورد بسيار مهم اين است كه بدانيد كاكتوس دو فصل دارد، فصل رشدفعال كه در طي بهار و تابستان رخ ميدهد و فصل استراحت كه در پاييز وزمستان است، زماني كه كاكتوسها به خواب زمستاني فرو ميرند.
كاكتوس گرد
آبياري:

درطي فصل رشد فعال كاكتوس بايد بيش از دوران استراحت آبياري شود. برنامه خاصو تعريف شده اي براي آبياري كاكتوس وجود ندارد و برنامه آن به گلدان، خاك،آب و هوا و عوامل مشابه بستگي دارد.

بهترين روش براي تعيين مقدارآب مورد نياز كاكتوس، اين است كه گياه را مدتي با دقت زيرنظر بگيريد.هنگام آبياري سعي كنيد تمام سطح خاك خيس نشود و مراقب خروج آب نيز باشيد.دور بعدي ابياري بايد در زماني باشد كه خاك كاكتوس كاملا خشك شده باشد.ساده ترين روش حصول اطمينان از خشكي خاك اين است كه يك خلال دندان را بااحتياط در خاك فرو كنيد، اگر خلال دندان نمناك شد، باز هم يكي دو روز صبركنيد. گياه در فصل استراحت خود تنها چند هفته يكبار به آبياري نياز دارد.

كود:

كاكتوسدر طي پاييز و زمستان تنها هر دو تا سه ماه يك مرتبه به كود احتياج دارد.يك كود كم ازت براي كاكتوس مناسب است. كودهايي كه به تدريج در خاك آزادميشوند نيز براي كاكتوس مناسب هستند، اما اين كودها تنها يك مرتبه در بهاربه خاك افزوده ميشوند.

نور:
كاكتوس به نور فراوان نياز دارند وقرار دادن آنها در داخل اتاق و پشت پنجره هاي جنوبي بسيار مناسب است. درصورت ناكافي بودن نور طبيعي، نور مصنوعي نيز ميتواند به عنوان مكمل، بهكار رود.

دما:

كاكتوسها ميتوانند در فصل رشد خود دماي 32 تا38 درجه را تحمل كنند و بهترين دما در فصل استراحت آنها، 7 تا 12 درجهسانتيگراد است. اين دمايي است كه كاكتوس در محل طبيعي زندگي با آن روبروميشود. هواي سرد در فصل استراحت، ميتواند به گل دهي گياه در فصل رشد منجرشود.
ريختن خاك در گلدان
مشكلات:

بزرگترين مشكل براي صاحبانكاكتوس، آبياري بيش از حد است. اما اين مشكل تنها با كمي دقت قابل حل است.آبياري بيش از حد موجب پوسيدگي ساقه و ريشه گياه ميشود و متاسفانه هنگاميكه ريشه كاكتوس بپوسد يا حتي پوسيدگي در آن آغاز شود، ديگر نميتوان گياهرا نجات داد.

آفتهاي كاكتوس به نسبه معدود هستند، اما هنگام خريدكاكتوس توجه كنيد كه حشره اي مشكوك روي آن لانه نكرده باشد. در صورتي كهآفات كاكتوس به سراغ گياه شما آمدند، با اندكي حشره كش ميتوانيد آنها رااز بين ببريد.

فقط فراموش نكنيد: كاكتوس را به اندازه آب دهيد!

كاكتوس عمودي:

گلدان مناسب براي اين نوع كاكتوس، ظرفي است كه دهانه آن به اندازه نصف قد گياه باشد و بهتر است به جاي عريض بودن، عميق باشد.

لايه هاي خاك كاكتوس

كاكتوس گرد:

گلدان مناسب اين كاكتوس تنها بايد 4 تا 5 سانتيمتر عريضتر از كاكتوس باشد.

برايجلوگيري از زخمي شدن دست، كاكتوس را با يك ورق روزنامه كه چندلا تا زدهايد جابجا كرده و براي ريختن خاك در گلدان نيز از يك برگ كاغذ تا شدهاستفاده كنيد.


لايه هاي خاك كاكتوس:

1- ريگ ريز
2-خاك گلدان + ماسه
3- خزه يا پوست برنج
4- ريگ يا خرده سفال


گونه های کاکتوس
کاکتوسها به سه زير خانواده تقسيم ميشوند:
-زير خانواده پرسکيه Pereskia ؛
-زير خانواده اوپنسيه Opuntia ؛
- زير خانواده سرئه Cerea

زير خانواده پرسکيه Pereskia

تنهاكاكتوس برگدار در اين زير خانواده جاي ميگيرد. گياه پرسکيه برگهاييشبيه برگ مرکبات به رنگهاي متنوع دارد و گلهاي سفيد آن شبيه به گياهانخانواده رزاسه است. اين کاکتوس در خاکهاي متوسط تا معمولي باPH حدود 5/6– 5/7 نگهداري ميشوند و قلمههاي ساقه اين گياهان براحتي در ماسهريشهدار ميشوند (براي تكثير مشكلي ندارند).


زير خانواده اوپنسيه Opuntia

کاکتوسهاياوپنسيه به فارسي كاكتوسهاي راكتي ناميده ميشوند. كه در برگيرنده انواعکاکتوسهاي برگ پهن، راکتي، زرد، راکت درشت و کوچک هستند. اين دسته ازکاکتوسها گاهي در مناطق گرمسيري ميوههاي خوراکي توليد ميکنند كه مصارفدارويي دارد.


زير خانواده سرئه Cerea

کاکتوسهاي کشيدهو مخروطي در زير خانواده سرئه قرار دارند. اين دسته از کاکتوسها در مناطقسردسيري در فضاي گلخانهها قابل حفاظت و نگهداري ميباشند. اين گياهانبدليل خارهاي گزنده و حساسيتزا ايجاد مشكل ميكنند پس در منازل از دسترسبچهها دور نگه داريد.
ماميلاريا از جمله کاکتوسهاي كوچك و ريز هستندکه گل دهي منظم هر ساله دارند. اين کاکتوس بسيار کوچک و داراي فرمدايرهاي کوچک هستند.
گياه گي توپس که به کاکتوس شباهت دارد عيناً شبيه يک تخته سنگ است که از وسط آن يک گل خارج شده است (شبه كاكتوس).
کاکتوس عید پاک
كاكتوس عيد پاك CACTUS de Paques ، جنسي از خانواده كاكتوس ها Cactacees ميباشد كه بلندي آن در انواع مختلف به 30 سانتيمتر ميرسد
ساقه آن صاف ، بند بند و بصورت برگچه هائي كه بدنبال هم امتداد پيدا كرده اند بنظر ميرسد .

اينبرگچه ها بطول 4 و عرض 2 سانتيمتر رنگ آنها سبز زيتوني تيره و دارايبرجستگي مياني در امتداد بندها بوده ، گلهاي بسيار زيباي استكاني باندازه5/2 تا 4 سانتيمتر كه در رأس برگچه هاي انتهائي ظاهر ميشوند .

ساقه در امتداد بصورت پنجه اي منشعب شده و با گلهاي دلپذير و متمايل بسمت زمين خود مجموعه اي زيبا را تشكيل ميدهند .

از آنجا كه گلهاي قرمز اين كاكتوس تقريبأ همزمان با عيد پاك مسيحيان ظاهرميشود به آن كاكتوس عيد پاك CACTUS de Paques ميگويند .

درپايان فصل گل لازم است گياه را با گلدان در نقطه سايه دار باغچه كاشتهمرتبأ به آن آب بدهند . تا شروع فصل سرما يعني اواسط پائيز آنرا در اينوضعيت نگه داشته هفته اي يكبار نيز به آن كود مايع داده شود .

دراين هنگام گلدان را از خاك بيرون آورده آنرا به مكان خنكي در داخل منزلمنتقل سازند . آب مورد نياز گياه در اين زمان در حد متوسط ميباشد. بايددقت شود كه حرارت محيط از 5 تا 10 درجه سانتيگراد بيشتر نوسان نكند . اينشرايط را تا زمستان بعد حفظ نمايند .

در زمستان از ميزان آب باز همبكاهند تا شروع بهار و زمانيكه جوانه ها ظاهر شوند . از اين پس بر مقدارآب افزوده گلدان را به محل گرمتري منتقل كنند . پس از گل دادن ميتوان گياهرا به گلدان بزرگتري كه محتوي خاك سبك باشد منتقل كرد .