خواب عمیق و کافی برای بهداشت روح و روان و جسم ما حیاتی است؛ خواب بهمغز این امکان را میدهد تا فعالیت فشردهای که در طی روز داشته استرا جبران کند.
همچنین ثابت شده که کمبود خواب خطر چاقی مفرط، عارضه قلبی و افسردگی را افزایش میدهد.
کمبود خواب همچنین بهرهوری کاری را پایین میآورد و حتی انجام برخی کارها را به فعالیتی خطرناک تبدیل میکند.
اماکارشناسان متوجه شدهاند که حتی اگر فرد ساعات مناسبی از روز خود رابرای خوابیدن کنار بگذارد، احساس خستگی او بر جای خود باقی است، چونخوابش عمیق و به اصطلاح «راحت» نبوده است.
به نظر میرسد که این روزها شمار بیشتری از مردم برای «راحت و عمیق» خوابیدن به راهنمایی کارشناسان نیاز دارند.
▪ کاهش هوشیاری و کارایی:
فقط ۵/۱ ساعت کمبود خواب در یک شب، هوشیاری (Alertness) در روز بعد را تا ۳۲ درصد کاهش میدهد.
▪ اختلال حافظه و شناخت:
بررسیهایپژوهشگران دانشگاه هاروارد نشان داده است که محرومیت از خواب، تواناییمغز برای ایجاد حافظه جدید را کاهش میدهد.
▪ کاهش کیفیت زندگی:
کمخوابیباعث میشود که شما نتوانید به کارهای مورد علاقهتان که نیاز به تمرکزو توجه مداوم دارند، مثل دیدن برنامه مورد علاقه در تلویزیون، یادیدن فیلم در سینما بپردازید.
▪ آسیبهای شغلی:
محرومیت از خواب، خطر آسیبهای شغلی را تا دوبرابر افزایش میدهد.
▪ حوادث اتومبیل:
دریکی از مطالعات، از افراد دچار کمخوابی خواسته شد که پشت دستگاههایشبیهساز (سیمولاتور) رانندگی قرار گیرند. نتیجه این بود که عملکردآنها معادل و حتی پایینتر از افرادی گزارش شد که دچار مسمومیت باالکل یا سایر مواد بودند.
موارد ذکر شده، همگی از آثار سوء فوری و زودرس کمخوابی بودند، ولی کمخوابی در بلندمدت هم عوارض شناخته شدهای دارد.
ازجمله:افزایش فشار خون، حمله قلبی، سکته مغزی، چاقی، مشکلات روانی نظیر افسردگیو سایر اختلالات خلقی، کاهش تمرکز و آسیبهای بلندمدت ناشی از تصادف.
● بیخوابی: INSOMNIA
بیخوابینوعی اختلال در خوابیدن یا استراحت محسوب میشود. اینطور که پزشکانمعتقدند، نشانههای این بیماری معمولاً خود را به آسانی نمایاننمیکنند، اما در عین حال باید توجه داشت بیدار شدن در نیمههای شبو بروز مشکل برای خوابیدن دوباره میتواند علایمی از ابتلا به اینعارضه باشد.
هرکس ممکن است در طول دوران زندگی خود با اختلالاتخواب مواجه شود و نتواند به هنگام شب به سادگی بخوابد، اما این عارضهمعمولاً کوتاه مدت است و پس از مدتی از بین میرود.
به هرحال، طبقیک تخمین معتبر، از هر ۱۰ نفر در دنیا یک فرد به اختلالات خواب برایمدت زمان طولانی که بیخوابی مزمن نام دارد مبتلا میشود. بیخوابیهابیشتر در سنین بالا و بزرگسالی و همچنین در افراد پرتنش و پراسترس بروزمیکنند.
بروز مشکل برای خوابیدن، بیشتر به دنبال بروز فشارهای عصبی و نگرانیهای شدید به وجود میآید.
دیگرعواملی که این عارضه را به دنبال دارند، شامل بیماریهای فیزیکی کهدردهای شدید را به همراه دارند، سروصداهای محیط، کافئین، الکل،عوارض ناشی از مصرف برخی داروها، افسردگی وشیفتهای کاری شبانه میشود.اگر افراد در طول روز فعالیت بدنی شدیدی انجام دهند و بسیار خستهشوند، این روند میتواند آنها را با مشکلات عدیدهای مواجه کرده وبه هنگام شب و خوابیدن آنها را با مشکل مواجه میکند.
● بهترین روش برای خوابیدن
اگرشما هم از بیخوابی رنج میبرید، سعی کنید هنگام شب به موقع به رختخواببروید و مثل سایرین، هنگام صبح از خواب بیدار شوید. توجه داشته باشیدبرای آنکه این اختلال در شما از بین برود، نباید وقتی که در رختخوابهستید تلویزیون تماشا کنید، مطمئن شوید که محل خواب شما راحت است واتاقی که در آن به سر میبرید، کاملاً تاریک شده است.
شما باید از مصرف محرکهایی که میتواند بیخوابی را در شما به دنبال داشته باشد، خودداری کنید.
این محرکها میتوانند شامل کافئین، نیکوتین و الکل باشند. افزایشمیزان نرمش در طول روز، نوشیدن شیر گرم پیش از رفتن به رختخواب، و مصرفگیاهانی نظیر سنبلالطیب و بابونه میتواند به افراد کمک کند تا هنگامشب آسانتر به خواب بروند.
توجه داشته باشید، اگر میخواهیدبیخوابی و عوارض ناشی از آن در شما از بین برود، باید عوامل مشکلسازرا هرچه سریعتر از خود دور کنید.
برای مثال، سعی کنید عواملاسترسزا را از خود دور کنید و در آرامش کامل بهسر ببرید، همچنینمطمئن شوید که محل خوابتان کاملاً راحت است و مشکلی در آن وجودندارد. قرصهای خواب میتوانند در کوتاه مدت مورد استفاده قرارگیرند و به صورت موقت عارضه کمخوابی را در شما درمان کنند.
اگرچهعوامل یاد شده همه میتوانند تأثیرات فراوانی در خوابیدن و اختلالاتخواب بر جای بگذارند، اما کارشناسان بر این باورند که اتاق خواب و نحوهچیدمان وسایل در آن میتواند بیشترین تأثیر را در این زمینه بر جایبگذارد.
این طور که گفته میشود، اتاق خواب به هم ریخته و نامرتبمیتواند تا دو برابر احتمال بروز بیخوابی را نسبت به اتاق خوابهایتمیز و اصولی بالا ببرد.