در تلفن ثابت هویت مشترک مشخص است... از کجا؟ از آنجایی که مخابرات باکشیدن دو رشته سیم مسی تا در منزل یا محل کار و دادن بوق این کار برایمشترک کرده است.پس مرحله اول در شبکه مخابرات هویت یا شناسایی معتبر بودنمشترک است .

مکان مشترک نیز دقیقا مشخص است و این دیگر نیاز به توضیح ندارد یعنی سوییچهنگامی که کسی با این مشترک کار دارد راحت آن را پیدا کرده و به آن زنگ میزند . قسمت بعدی محل ثبت charging است یعنی مشترک هرچقدر با تلفن خود بهدیگران زنگ بزند هزینه آن در کجا ثبت می شود؟ جواب مشخص است... در سوییچیکه به آن متصل است .
قسمت بعدی ارائه سرویسهای جانبی است مثل نمایشگر شماره تلفن و انتقالمکالمه و ... که این هم در سوییچی که تلفن به آن متصل شده است انجام میگیرد.
پس به طور خلاصه شبکه تلفن ثابت مشخصات زیر را دارا می باشد:
۱) هویت یا شناسایی مشترک
۲) مکان مشخص جهت تماس گرفته شدن با آن
۳) محل ثبت charging
۴) ارائه سرویسهای جانبی
در شبکه موبایل ما یک وسیله به نام گوشی موبایل داریم که بدون سیم است واز لحاظ فیزیکی به جایی متصل نیست و هرلحظه مکان خود را تغییر می دهد وممکن در یک روز در نقاط مختلف کشور (و حتی جهان) حرکت کند.
حالا سوال این است که چگونه باید چهار مشخصه بالا را برای آن پیاده کنیم ؟
قبل از هر چیز ذکر این مورد ضروری است که گوشی موبایل با روش بدون سیم (wireless) از طریق
امواج الکترو مغناطیسی با آنتنی که به آن BTS گفته می شودارتباط دارد و از طریق آن به شبکه موبایل وصل
می شود(به جای دو رشته سیم مسی).
۱) تعیین هویت:
در موبایل به علت تغییر مکان مشترک (مستقل از مکان بودن) نیاز به مرکزیداریم که اطلاعات تمام مشترکین یک کشور و یا یک شرکت ارائه دهنده سرویسموبایل در آن ثبت شود تا هر وقت شبکه نیاز داشت در اختیار شبکه قرار گیرد(این کار در تلفن ثابت در همان مرکز سرویس دهنده به شما انجام می گیرد) بهاین مرکز HLR گفته می شود (Home Location Register) این مرکزها به صورتمتمرکز در یک یا بعضا در نقاط محدودی از یک کشور ایجاد می شود.
و برای اینکه یک مشترک امکان استفاده از شبکه را داشته باشد به مشترککارتی به نام (SIM (Subscriber Identity Module کارت داده می شود که اینکارت وسیله شناسایی مشترک در شبکه است... پس اگر SIM کارت در گوشی موبایلقرا رگیرد و تعاریف مخصوص آن در HLR ثبت گردد مشترک می تواند هر کجا ازکشور که برود امکان تماس گرفتن و یا تماس گرفته شدن را دارا می باشد.
۲) مکان مشترک در شبکه موبایل
هنگامی که یک مشترک در شبکه حرکت می کند با تکنیکهایی که در آینده در بارهآن صحبت خواهیم کرد آخرین مکان آن در HLR ثبت می شود بنابراین هر کسبخواهد به یک موبایل زنگ بزند آخرین مکان آن از HLR پرسیده می شود و بعدبه موبایل زنگ می خورد.
۳) ثبت charging
ثبت مقدار هزینه مکالمه موبایل در آخرین سوییچی که به موبایل سرویس می دهد انجام می گیرد .
مثلا مشترکی از اصفهان به سمت مازندران رفته و از آنجا به مشهد می رود ودرطی مسیر چندین بار به نقاط مختلف تماس گرفته است هنگامی که در محدودهاصفهان بوده در سوییچهای اصفهان charging ثبت شده و در مازندران در سوییچمازندران و در مشهد هم در سوییچ مشهد ثبت می شود.
در آخر کلیه هزینه مکالمات از سراسر کشور به مرکزی در تهران که مرکزصورتحساب است ارسال می شود و بعداز جمع بندی و محاسبه برای مشترک صورتحسابارسال می شود(در تلفن ثابت تمام هزینه های مکالمه در مرکز سرویس دهنده ثبتمی شود.
۴) ارائه سرویسهای جانبی
این سرویسها توسط آخرین سوییچ سرویس دهنده به موبایل از طریق HLR سوال میشود که چه سرویسهایی باید در اختیار مشترک گذاشته شود مثل انتقال مکالمه -انتظار مکالمه - نمایشگر شماره و... و سپس آن سرویس ها توسط آخرین سوییچسرویس دهنده در اختیار مشترک قرار می گیرد.(در تلفن ثابت همان سوییچ محلیکه تلفن به آن وصل است این کار را انجام می دهد.

جلیل حیدری