جمشید نژاد

براي كالاهاي تجاري خود از چه رنگهايي استفاده كردهايد؟ دليل شما براي اين انتخاب چه بوده است؟ آيا تنها بر مبناي سليقهي شخصيتان انتخابشان كردهايد يا يك پيام خاص تجاري در ذهنتان داريد؟


در حالي كه براي جلب توجه مشتري پرداختن به شكل ظاهري كالا بسيار مهم است, انتخاب رنگ نيز ميتواند پيام خاصي را به ذهنشان متبادر كند. آيا مطمئنيد كه از پيغام نهفته در پس آن رنگآميزي آگاهي داريد؟


اگر هنگام طراحي كالاهاي تجاري خود روانشناسي رنگ را در نظر بگيريد و از آن بهره ببريد, كار عاقلانهاي كردهايد. هيچ فرقي نميكند كه از كارت بازرگاني, بروشور, وب سايت, پوستر يا چيزهاي ديگر استفاده ميكنيد, مهم آن است كه در انتخاب رنگ بسيار دقت كنيد. رنگها نه تنها ظاهر كالا را زيباتر جلوه ميدهند, بلكه بر عملكرد و رفتار ما نيز تأثير ميگذارند. بنابراين بهتر است آگاه باشيم كه رنگ مورد استفادهما بر مخاطب چه تأثيري ميگذارد.
مثلاً, آيا تا به حال متوجه شدهايد كه بيشتر رستورانهاي عرضه كننده خوراك حاضري (fast food) در دكوراسيون خود از رنگهاي قرمز روشن و نارنجي استفاده ميكنند؟ سرعت بالاي اين رنگها در تأثير بر روي مشتري, ابداً تصادفي نيست. مطالعات نشان دادهاند كه رنگهاي قرمز و نارنجي, مشتريها را تشويق ميكند تا هر چه زودتر غذايشان را بخورند و رستوران را ترك كنند يعني درست همان كاري كه صاحبان اين قبيل رستورانها از شما انتظار دارند.
همچنين مشاهده تلفيقي فراوان از دو رنگ مشكي و قرمز در وب سايتهاي ويژهي بزرگسالان نيز امري تصادفي نيست. به اعتقاد محققان, اين رنگها معاني ضمني جنسيتي دارند.
آيا تاكنون متوجه شدهايد كه در اسباب بازيها, كتابها و وبسايتهاي ويژهي كودكان معمولاً از تكههاي بزرگ رنگهاي روشن زنده و اصلي استفاده ميشود؟ جوانترها اين رنگها را ترجيح ميدهند و پاسخگويي مثبت آنها به كالاهايي كه اين ويژگي را دارند بسيار بيشتر از كالاهايي است كه با مداد شمعي يا تركيبي از رنگهاي بيروح و سرد رنگآميزي شدهاند.
محققان بازاريابي در آمريكا روز خاصي را به گردش علمي اختصاص دادهاند كه در آن به شناسايي رنگها و تأثيرات احتمالي آنها بر انسان ميپردازند.


اما تأثيرات رنگ در ميان فرهنگهاي مختلف, متفاوت است. بنابراين هنگام طراحي هر گونه نيازمنديهاي تبليغاتي بايد به رويكردها و خواستهاي مخاطبينتان توجه كنيد.
مثلاً, سفيد در فرهنگ كشور چين و ارغواني در فرهنگ كشور برزيل, نماد مرگ هستند. رنگ زرد براي چينيها مقدس است, اما نزد يونانيها يادآور غم و اندوه و براي فرانسويها نشاني از بخل و حسادت است. در آمريكاي شمالي, رنگ سبز تداعي كنندهي بخل و حسادت است. مردم كشورهاي گرمسيري بيشتر با رنگهاي گرم موافقاند و مردم كشورهاي سردسير و شمالي رنگهاي سردتر را ترجيح ميدهند.


مثلاً, در فرهنگي كه امروزه خط فكري آمريكاي شمالي بر آن استوار است, هر يك از رنگهاي زير تداعي كننده كميتها يا عواطف خاصي است.
قرمز: هيجان, قدرت, سكس, شهوت, سرعت, خطر.
آبي (كه جزو خواستنيترين رنگها است): اعتماد, قابليت اطمينان, اعتبار, تعلق, خونسردي.
زرد: گرما, اشعه خورشيد, خرسندي, شادي.
نارنجي: بازيگوشي, خونگرمي, سرزندگي.
سبز: طبيعت, طراوت, خونسردي, آرامش, خونگرمي, وفور نعمت.
ارغواني: صداقت, معنويت, بزرگمنشي.
صورتي: لطافت, ملاحت, فرهيختگي, امنيت.
سفيد: خلوص, عفت, پاكدامني, تميزي, جواني, نرمي و ملايمت.
سياه: كاركشتگي, دلفريبي, جذابيت, ابهام, پيچيدگي.
نقرهاي: اعتبار, وجهه, آبرومندي, گرانبهايي.
همچنين محققان در امور بازار و بازاريابي به اين نتيجه رسيدهاند كه رنگ حتي بر روي عادات خريد مردم نيز تأثير ميگذارد. كساني كه تنها از سر هوا و هوس خريد ميكنند در برابر رنگهاي قرمز, نارنجي, سياه و آبي مايل به ارغواني عكسالعمل بهتري از خود نشان ميدهند. اما, كساني كه حساب شده و با در نظر گرفتن توان ماليشان خريد ميكنند در برابر رنگهاي صورتي, آبي مايل به سبز, آبي آسماني و سرمهاي عكسالعمل نشان ميدهند.
آيا مايليد برخي از اين موارد را امتحان كنيد؟ لطفاً از سايتهاي اينترنتي زير ديدن كنيد. تمامي اين سايتها به كمپانيهايي تعلق دارند كه با بودجههاي خاص بازاريابي اين امكان را فراهم ميآورد تا براي دستيابي به فروشي بهتر, تحقيقات گستردهاي داشته باشيد.
جگوار: اتومبيلي لوكس با يك وب سايت لوكس. سياه (كاركشتگي) و نقرهاي (وجهه و اعتبار) دو رنگ غالب اين سايت هستند. بدين ترتيب, جگوار براي افرادي با درآمد بسيار بالا مناسب است. افرادي كه خود را كاركشته ميدانند و در جستوجوي اتومبيلي آبرومند و گرانقيمت هستند.
اتوبوس كوچك فولكس واگن: به استفاده بسيار از رنگهاي زرد (شادي) و نارنجي (بازيگوشي) دقت كنيد. سعي كنيد دريابيد كه اين كارخانه قصد دارد توجه چه قشر از مشتريان را به خود جلب كند.

حال چگونه ميخواهيد از اين قبيل اطلاعات استفاده كنيد؟
ابتدا دربارهي بازاري كه هدف نهايي شما است فكر كنيد. مثلاً تصور كنيد كه قصد داريد كتابهايي براي نوجوانان چاپ كنيد و بفروشيد, اما با پدربزرگها و مادربزرگها سروكار داريد. احتمال دارد كتابهايي را طراحي كنيد كه در آنها از رنگهاي روشن و اصلي (قرمز, آبي, زرد) استفاده شده است تا اينگونه توجه خوانندههاي نوجوانتان را جلب كنيد. از اين رو بايد اقلام مورد نياز در امر بازاريابي (نظير بروشور, وبسايت و از اين قبيل) را با در نظر گرفتن روحيه و سليقه پدربزرگها و مادربزرگها تهيه كنيد. ميتوانيد از رنگهاي آبي (اعتماد, قابليت اطمينان), صورتي (فرهيختگي, ملاحت, امنيت) و زرد (شادي و بازيگوشي) استفاده كنيد.