متخصصین کودکان متعقدند که اولین سالهای زندگی کودک اولین سالهای یادگیری است.
شما برای تحریک کودک یا نوزاد نوپای تان نیازی به موزیک کلاسیک، نوارهایزبان، یا کارتهای رنگی براق ندارید. بهترین وسیله یادگیری خود شما هستید.حرف بزنید، آواز بخوانید، کتاب بخوانید، و با همدیگر بخندید.

این همه آن چیزی است که بهتر است هرروز انجام دهید. اما بعضی وقتهافکرکردن به راه های جدید برای تشویق و تحریک کوچولویتان سخت است به خصوصبعد از یک بیدار خوابی شبانه برای آرام کردن گریه اش این کار را سختترنیز میکند.
اما پنجاه راه علمی، سرگرم کننده و با کارآمد ما الهام بخش شما خواهد بود.
۱/ تماس چشمی داشته باشید:
از کوتاه ترین لحظات وقتی که چشمهاینوزاد شما باز است استفاده کنید، مستقیم به آنها نگاه کنید. نوزتدان چهرهها را خیلی زود تشخیص می دهند و چهره شما مهمتر از همه است. هر وقت که اوبه شما خیره شد در واقع در حال ساخت حافظهاش است.
۲/ وراجی نکنید:
اگرپشت سر هم حرف بزنید ممکن است نگاهی بی روحنسیب شما شود اما اگربرای مدت کوتاهی ساکت بمانید زمانی که نوزاد شما سعیدر حرف زدن دارد متوجه خواهید شد که اوخیلی زود آهنگ گفتار شمارامی فهمدوجای خالی مکالمه تان را پرمی کند.
۳/ اگر ممکن است از شیر خودتان به او دهید:
و تاجایی که می توانیدآن راطولانی کنید. برطبق تحقیقات کودکانی که ازشیرمادرتغذیه می کنند آیکیوی بالاتری دارند. بعلاوه زمان پرستاری ازنوزادتان بهترین وقت برایپیوند با اوست آن هم وقتی که برای او آواز می خوانید، حرف می زنید یازمانی که به آرامی موهای نرم دلبندتان را نوازش می کنید.
۴/ برای اوزبان درازی کنید:
مطالعات نشان داده است که نوزادان دوسه روزه می توانند حرکات مربوط به صورت را تقلید کنند. این نشان می دهد کهآنها خیلی زود موفق به حل مسائل می شوند.
۵/ اجازه دهید خود را در آیینه ببیند:
آیا تا به حال دیده اید کهبه آیینه خیره شود؟ درابتدا ممکن است، فکرکند که کودک زیبای دیگری راتماشا می کند. اما اودوست دارد بچه دیگری بسازد ودستهایش را تکان دهدوبخندد.
۶/ شصت پایش را قلقلک دهید:
در واقع همه پایش را قلقلک دهید یا به آرامی لمس کنید. خنده اولین مرحله برای رشد حس بزله گویی وسرگرم کننده بودن اوست.
۷/ تفاوت یا نابرابری خلق کنید:
دوتا عکس را به فاصله هشت تادوازده اینچی از صورت او نگه دارید. آنها بایستی شبیه بهم باشند، اما یکتفاوت کوچک بینشان باشد، مثلا دریکی درخت وجد داشته باشد ودر عکسدیگردرختی نباشد. حتی نوزاد جلو وعقب می رود وبه آن نگاه خواهدکرد.اومتوجه تمایز آنهامی شود.این کار اورابرای مرحله شناسایی حروف وبعدکتاب خواندن آماده می کند.
۸/ اورانیزدرآنچه که می بینید سهیم کنید:
گاهی کودک خود را برایپیاده روی ببرید. آنچه را که می بینید برای او تعریف کنید. مثلا بگویید"آنیک سگ کوچولو، یا درختهای بزرگ را ببین" جمله های کامل برایش بگویید واینفرصت رابدهید که شانس ساخت جملات وکلمات بی حدی را داشته باشد.
۹/ کودکانه با او حرف بزنید:
کودک به گفتار و صدای احمقانه شما، آهنگ مناسب میدهد و آن را با زبان کودکانه خود تنظیم می کند.
۱۰/ ترانهای بخوانید:
تا آنجایی که می توانید ترانه های آهنگینیاد بگیرید، یا اشعار خود یا گفتارتان را آهنگین کنید. مثلاً وقتی میخواهید کهنه دلبندتان را عوض کنید، کاری که آنجام می دهید را برایش آهنگینتعریف کنید" کهنه اش وعوض کنم....."بعضی از محققین می گویند، یادگیری ریتمو موزیک به یادگیری بهتر ریاضیات کمک می کند.
۱۱- از زمان تعویض لباس و کهنه اش بهره جویید:
زمانی که کهنه اشرا تعویض می کنید، بخش هایی از بدنش را به او یاد بدهید یا درزمان تعویضلباس هایش ترتیب لباس پوشیدن را برایش تعریف کنید تا برای دفعه بعد از شماپیشدستی کند، مثلا بپرسید حالا نوبت چی بپوشیم؟
۱۲/ برایش زمین بازی شوید:
روی کف اتاق دراز بکشید واجازه دهید ازشما بالا برود یا روی شما بخزد، چهاردست و پا برود. این ازخیلی سالنهایبازی ارزانتر است در ضمن شما به او در پیشرفت هماهنگی اعضای بدنش و حلماهرانه مسائل کمک می کنید.
۱۳/ با هم به خرید بروید:
وقتی که ازرقصیدن وآواز خواندن خستهشدید ونیازبه یک وقفه دراین کارها داشتید با هم به خرید بروید، رنگها،چهره ها، صداها، بهترین سرگرمی را برای کودک شما فراهم می کند.
۱۴/ عملکرد خیلی چیزها را به او نشان بدهید:
وقتی اعلام می کنید "الان می خوام لامپ را روشن کنم" قبل از اینکه کلید برق را بزنید به او علت واثرش را توضیح دهید.
۱۵/ او را شگفت زده کنید:
گاهی اوقات به آرامی روی صورت ، دستها،شکمش، فوت کنید . این کار او را خوشحال می کند. به آرامی برای اوسوت بزنیدوبه عکس العمل وپیش دستی کردنش نگاه کنید!
۱۶/ قاپیدن پارچه ها:
اگرفرزندتان، کشیدن پارچه های روی میزواجسام دیگر را دوست دارد، به او اجازه دهید این کار را انجام دهد. شماسرگرمی های حساسی دارید که او می تواند به راحتی آنها را مچاله کند وازاوطو بیاندازد. اسباب بازی های کوچک را زیر پارچه ها مخفی کنید وبا پیداکردنش اورا هیجان زده کنید.
۱۷/ کتاب بخوانید:
دوباره ودوباره کتاب را بخوانید. دانشمندانفهمیده اند که کودکان حدود هشت ماه وبالا تر می توانند ترتیب لغات را درداستان تشخیص دهند وآنها را یاد بگیرند.بخصوص وقتی که دو یا سه بار خواندهشود، دانشمندان معتقد ند که چند بار خواندن یک داستان به یادگیری زبان بهآنها کمک می کند.
۱۸/ با او دالی بازی کنید:
مخفی شوید یا جستجوی مضحکی را برایآنکه اوبیشتر بخندد انجام دهید، کودک شما یاد می گیرد که بعضی اشیائوموضوعات ناپدید می شوند وناگهان ظاهر می شوند.
۱۹/ حس لامسه اش را تحریک کنید:
پارچه هایی را با بافت های مختلفچون ابریشمی، پشمی، لنین تهیه کنید وآنها را به آرامی روی گونه ها، پا هاوشکمش حرکت دهید وبرایش هر حسی از لمس این پارچه ها را توضیح دهید.
۲۰/ فراموش نکنید به او فرصت استراحت بدهید:
هرروز چند دقیقه ایرا با فرزندتان روی زمین بنشینید، بدون اینکه موزیکی پخش شود با هم بهآرامی نفس بکشید یا با او حقه بازی کنید. مثلا در بازی به او حقه بزنید،اجازه دهید حقه شما را کشف کند وتوجه داشته باشید که چه وقتی متوجه اینحقه می شود.
۲۱/ آلبوم خانوادگی بسازید:
آلبومی که شامل عکسهایی از خویشاننزدیک ودور باشد. اورا دربین عکسهای درون خانه بچرخانید این حافظه کودکشمارا می سازد، مثلا وقتی مادربزرگ تلفن می کند همانطور که صدای مادربزرگرا گوش می دهد عکس مادربزرگ را نیز به او نشان بدهید.
۲۲/ اجازه دهید با غذایش بازی کند:
وقتی برای غذا خوردن آمادهاست، همراه غذا خوردنش اجازه دهید اجزای غذایش را لمس کند. بخصوص وقتی غذاشامل نخود فرنکی پخته، غلات، پستا، یا تکه های بزرگی از طالبی و امثالاینهاست را با انگشتانش بگیرد و احساسش را نسبت به آنها کشف کند.
۲۳/ اسباببازیهایش را جمع کنید:
حتی اگر اینطور به نظر می رسدکه او از تکرار به زمین انداختن اسباب بازی هایش لذت می برد واین کار شمارا دیوانه می کند اشکالی ندارد برای او جمع کنید ودوباره به دستش دهید اودرحال یادگیری قانون جاذبه است.
حتی می توانید چند کاغذ نمدار و مچاله شده یا چند توپ بیس بال به اوبدهید ودر پایین صندلی اش یک سطل بگذارید تا برای انداختن آنها هدفمندشود.
۲۴/ تمرین بازی سه کارت(یک بازی معروف مکزیکی):
چند ظرف خالیپلاستیکی انتخاب کنید ویکی از اسباب بازی های کوچکش را زیر یکی از ظرف هامخفی کنید، بعد ظرف ها را حرکت دهید سپس اجازه دهید او ظرفی را که محتوایاسباب بازی است را پیدا کند.
۲۵/ میدان بازی شبیه تمرینات نظامی بسازید:
برای تمرین مهارتهایحرکتی می توانید ازابزار ساده ای چون کوسنهای مبل، بالشتها، جعبه ها،واسباب بازی های خودش استفاده کنید. آنها را روی زمین بچینید و به کوچولویخود نشان دهید که چطور روی آنها یا زیر آنها بخزد یا در اطراف آنها بچرخد.
۲۶/ دنبال بازی کنید:
سراسر خانه را چهار دست و پا با سرعت های متفاوت بروید و در مکانی جالب برای یازی بیاستید.
۲۷/ حالا از رهبریش پیروی کنید:
همانطور که کودک شما بزرگ می شودبازیهای تازه ای را ابداع می کند و می خواهد بداند که آیا هرکاری که اوانجام می دهد شما هم انجام خواهید داد، مثلا صدای احمقانه درآوردن یا چهاردست وپا به عقب رفتن یا بی جهت خندیدن.
۲۸/ صورت مضحکی داشته باشید:
لپهایتان را باد کنید واجازه دهید او بینی شمارا لمس کند وقتی این کار راکرد ناگهان پف....... اجازه دهید گوشتان را بکشد وسپس برایش زبان درازیکنید.وقتی به سرتان دست می زندصداهای جالبی دربیاورید وسپس همان کارهاراسه یا چهار مرتبه تکرارکنید، وبعد قانون بازی را تغییر دهید تا برای ادامهآن حدس بزند.
۲۹/ کمک کنید مسیرش را تجربه کند:
او را بغل کنید ودرخانه گشتیبزنید دستش را به پنجره سرد بزنید، یا پارچه های نرم به دستش بدهید یااجازه دهید برگ لطیف بعضی از گیاهان را در دست بگیردیا دیگر اشیائی کهایمن هستند ودرحین سفرخانگی اسم اشیائ را برایش بگویید.
۳۰/ داستانهای بلند تعریف کنید:
یکی از داستانهای دلخواهش را انتخاب کنید وبجای اسم شخصیت اصلی نام او را ببرید تا برایش جالبتر شود.
۳۱/ کتاب باغ وحش بسازید:
در دیدار بعدی از باغ وحش عکس هایی ازحیوانات مورد علاقه اش تهیه کنید و آنها را در کتابش بیاورید وبرای هرکدام اسمی بگذارید وآن کتاب را باهم بخوانید یعنی برایش داستانی تعریفکنید وصدای حیوانات را تشبیه کنید.
۳۲/ (بعضی وقتها) اجازه دهید ریاست کند:
هروقت که امکان دارداجازهدهید اوانتخابی بین دوآیتم داشته باشد مثلا بین دورنگ نوشیدنی دروقت غذا،اومی فهمد که تصمیمش محترم است ودر این حین تمرینی درباره رنگها داشتهباشید.
۳۳/ او را در مرکز توجه قراردهید:
فیلمهای قدیمی خانگی را باهمتماشا کنید مثل فیلمهایی از اولین حمامش یابازی با پدربزرگ و نیز داستانشرا تعریف کنید این به ساخت زبان وحافظه اش کمک می کند.
۳۴/ همه چیز را بشمرید:
مثلا تعداد بلوک هایی که می تواند روی همقراردهد یا تعدادپله های خانه تان، یا انگشتهای دست وپایش را بشمرید. عادتکنید باصدای بلند بشمرید زیرا اوخیلی زود در شمردن به شما ملحق می شود.
۳۵/ بهترین زمان فهمیدن وقت داستان تعریف کردن است:
به جزئیاتریزدر تصویرها اشاره کنید ودرباره آنها ازاو سوال بپرسیدمثلا چرا فکر میکنی اونمی تواند تخم مرغ بخورد؟ وامثال این سوالات که می توانیدردداستانها پیدا کنید.
۳۶/ تلوزیون را خاموش کنید:
مغز کودک شما احتیاج دارد یکی یکی مسائل را حل و فصل کند.
۳۷/ چشم اندازش را تغییر دهید:
صندلی بلند کودکتان را به طرف دیگر میز ببرید، با این کار حافظه کودک را نسبت به چیدمان غذاها روی میز تغییر می دهید.
۳۸/ کوچولوی من بچرخ و برقص:
به اویاد بدهید مثل یک مرغ مضحک بچرخد و قدقد کند یا مثل یک رقاصه باله برقصد.
۳۹/ بازی حافظه با سری از عکس ها:
تصاویری از چهره های افراد مهمدرزندگی کودک تهیه کنید واز هرکدام دوتا داشته باشید. عکس ها را به پشتروی زمین بچینیدوبعد اجازه دهید کودک دوتا عکس مشابه را پیدا کند. همانطورکه اوبزرگتر می شود دربازی حافظه تغییراتی ایجاد کنید.
۴۰/ در باران بازی کنید:
توی چاله های کوچک پرآب بپرید، رویعلفهای خیس با هم بنشینید، این کارها جالب هستند، اگرچه کثیف و شلخته میشوید ولی در این راه او فرق بین خشکی و رطوبت را می فهمد.
۴۱/ حشرات(جوجوها) را شکار کنید:
تصویر حشرات بی ضرر مثل کفشدوزک، جیرجیرک، یا پروانهها را در کتابها و مجلات نگاه کنید و سپس بهپارک بروید و چند تایی از آنها را پیدا کنید.
۴۲/ با او شوخی کنید:
عکس یکی ازنزدیکان را به اونشان دهید ومثلاً بگویید"مامانی عمو را صدا کن"سپس بگویید "خیلی احمقی شدی ها" و برایاینکه حس بزله گویی وشوخی کردن را در او بپرورانید به حرفهایتان بخندید.
۴۳/ لباس بپوشید:
اجازه دهید با بعضی پیراهن های قدیمی پدر بازیکند. کلاه های زمستانی قدیمی، روسری وشال یا دستکشها را بیرون بیاورید.سپسآنهارا بپوشید و خود را درآن موقعیت وانمود کنید وببینید حافظه اش شما رادرکجا وچه موقعیتی تصور می کند.
۴۴/ درباره حجم و اندازه ها با او حرف بزنید:
چند فنجان وظرفقدیمی پلاستیکی با اندازه های مختلف تهیه کنید واجازه دهید کودکتان با یکیدرون یکی دیگر آب بریزد، البته بهتر است درزمان حمام کردنش باشد. بعضیوقتها میزان آبی که می ریزد نسبت به ظرفش کم و زیاد می شود با او دربارهحجم واندازه ظرفهایی که در داست دارد صحبت کنید که کدام یک بزرگتر وکدامیک کوچکتراست.
۴۵/ عینک رنگی بزنید:
وقتی با هم به پیاده روی یا ماشین سواری میروید، عینک رنگی بردارید وازاو رنگش را بپرسید واجازه دهید که اوبرای شمایک رنگ انتخاب کند.
۴۶/ از آنها در کارهایتان کمک بگیرید:
بچه های کوچک می تواننددرجمع کردن لباس های تیره و روشن به شما کمک کنند، حتی ممکن است قادر باشندلباسهای خود را دربین آنها جمع کنند.
۴۷/ کتابخانه رفتن را برای او جالب کنید:
با خیمه شب بازی او را به کتابخانه رفتن ترغیب کنید.
۴۸/ برای او نشانه هایی بگذارید:
هرهفته را به یکی ازحروف الفبا اختصاص دهید. برای مثال کتابهایی که با حرف الف شروع می شوند یا غذاهاییکه با حرف الف آغاز می شوند یا میان وعده هایش را به شکل آن حرف تهیه کنیدودرآخر درمسیر پیاده روی اش حرف مورد نظر را با گچ سفید بنویسید.
۴۹/ دوباره بازی کن کوچولوی من:
جعبه قدیمی اسباب بازی های پرسرو صدایش(مثل جغجغه) را بیرون بیاورید. اوباراه های جدیدی که برای بازی با آنها پیدا می کند شما را سرگرم خواهد کرد.
۵۰/ درباره احساسات روزانه اش با او حرف بزنید:
وقت خوابیدن بااودر رختخوابش دراز بکشید و درباره مسائلی که درروز باعثخوشحالی، عصبانیتش، ناراحتیش یا باعث غرور او شده است سوال کنید.
شما کمک می کنید او کارهای یک روز را دوباره تعریف کند وزمان گذشته افعالرا یاد بگیرد و در ضمن به احساساتش نام می دهید. این کارباعث پیشگیری ازافسردگی می شود.