بر پایه گفتهٔ پلوتارک [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] «سورنا در دلیری و توانایی پیشروترین پارتی/ایرانی دوران خود بود.»>

سورنا سردار دلیر [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] معاصر [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] سیزدهم، [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید](قرن اول ق م.) وی از نظر نژاد و ثروت و شهرت پس از شاه رتبهٔ اول را داشتو بسبب نجابت خانوادگی در روز تاجگذاری پادشاه حق داشت که کمربند شاهی رابکمر بندد. سورنا ارد را به تخت نشانید و شهر [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]را متصرف شد و اول کسی بود که بر دیوار شهر مذکور بر آمد و با دست خوداشخاصی را که مقاومت میکردند بزیر افکند. وی در این هنگام بیش از ۳۰ سالنداشت، بااین وجود به احتیاط و خردمندی شهره بود و بر اثر این صفات [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]سردار رومی را مغلوب کرد، چه نخست جسارت و تکبر کراسوس و یأسی که بر اثربدبختیها سورنا را دست داده بود، به آسانی ویرا در دامهایی افکند که سورنابرایش گسترده بود. با وجود این ارد بجای اینکه سورنا را پاداش نیک دهد، براو رشک برد و نابودش کرد.

سورنا(سورن پهلو) یکی از سرداران بزرگ و نامدار تاریخ در زمان اشکانیان است کهسپاه ایران را در نخستین جنگ با رومیان فرماندهی کرد و روم یها را که تاآن زمان در همه جا پیروز بودند، برای اولین بار با شکستگی سخت و تاریخیروبرو ساخت. او جوانی بود آریایی، خردمند، نیکوچهره، تنومند، دلیر،بلندبالا، با موی بلند و ظریف که پیشانیبندی به سبک ایرانیان باستان بر سرمیبست. به دليل محبوبيت سردار سپهبد سورنا نزد ايرانيان ، خياباني به نامايشان در [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] وجود دارد.

ویاز خاندان سورن یکی از هفت خاندان معروف ایرانی (در زمان اشکانیان وساسانیان) بود. سورن در زبان فارسی پهلوی به معنی نیرومند میباشد. (نمونهدیگر این واژه در کلمه اردیسور آناهیتا یعنی ناهید بالنده و نیرومند بکاررفتهاست)[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید].از دیگر نامآوران این خاندان ویندهفرن (گندفر) است که در سده نخست میلادیاستاندار سیستان بود؛ قلمرو او از هند و پنجاب تا سیستان و بلوچستانامتداد داشت. برخی پژوهشگران او را با رستم دستان قهرمان حماسی ایران یکیمیدانند. ذکر نام رستم در منظومه پهلوی اشکانی درخت آسوریک ارتباط او رابا اشکانیان نشان میدهد

ژول سزار (Julius ، پومیه (Pompee و کراسوس (crassus سهتن از سرداران و فرمانروایان بزرگ روم بودند که سرزمینهای پهناوری را کهبه تصرف دولت روم در آمده بود، بهطور مشترک اداره میکردند. آنها در سوماکتبر سال ۵۶ پیش از میلاد در نشست لوکا (Luca تصمیم حمله به ایران را گرفتند[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید].

کراسوسفرمانروای بخش شرقی کشور روم آن زمان یعنی شام(سوریه) بود و برای گسترشدولت روم در آسیا، سودای چیرگی برایران، دستیابی به گنجینههای ارزشمندایران و سپس گرفتن هند را در سر میپروراند و سرانجام با حمله به ایران ایننقشه خویش را عملی ساخت. وی فاتح جنگ بردگان و درهمکوبنده اسپارتاکوسسردار قدرتمند انقلاب بردگان بود[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید].

کراسوس(رییس دورهای شورا) با سپاهی مرکب از۴۲ هزار نفر از لژیونهای ورزیده رومکه خود فرماندهی آنان رابرعهده داشت به سوی ایران روانه شد و ارد (اشک۱۳)پادشاه اشکانی، سورنا سردار نامی ایران را مامور جنگ با کراسوس و دفع یورشرومیها کرد. نبرد میان دو کشور در سال ۵۳ پیش از میلاد در جلگههای [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] و در نزدیکی شهر حران یا کاره رویداد. در جنگ حران، سورنا با یک نقشه نظامی ماهرانه و بهیاری سواران پارتیکه تیراندازان چیره دستی بودند، توانست یک سوم سپاه روم را نابود و اسیرکند. کراسوس و پسرش فابیوس Fabius (پوبلیوس) دراین جنگ کشته شدند و تنها شمار اندکی از رومیها موفق به فرار گردیدند.روشنوین جنگی سورنا، شیوه جنگوگریز بود. این سردار ایرانی را پدیدآورنده جنگپارتیزانی (جنگ به روش پارتیان) در جهان میدانند. ارتش او دربرگیرندهزرهپوشان اسبسوار، تیراندازان ورزیده، نیزه داران ماهر، شمشیرزنان تکاور وپیاده نظام همراه با شترهایی با بار مهمات بود[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید].<o></o>
افسرانرومی درباره شکستشان از ایران به سنای روم چنین گزارش دادند: سورنافرمانده ارتش ایران در این جنگ از تاکتیک و سلاحهای تازه بهره گرفت. هرسرباز سوار ایرانی با خود مشک کوچکی از آب حمل میکرد و مانند ما دچارتشنگی نمیشد. به پیادگان با مشکهایی که بر شترها بار بود آب و مهماتمیرساندند. سربازان ایرانی به نوبت با روش ویِِژهای از میدان بیرون رفتهوبه استراحت میپرداختند. سواران ایران توانایی تیر اندازی از پشت سر رادارند. ایرانیان کمانهایی تازه اختراع کردهاند که با آنها توانستند پایپیادگان ما را که با سپرهای بزرگ در برابر انها و برای محافظت ازسوارانمان دیوار دفاعی درست کرده بودیم به زمین بدوزند. ایرانیان دارایزوبینهای دوکی شکل بودند که با دستگاه نوینی تا فاصله دور و به صورتپیدرپی پرتاب میشد. شمشیرهای آنان شکننده نبود. هر واحد تنها از یک نوعسلاح استفاده میکرد و مانند ما خود را سنگین نمیکرد. سربازان ایرانیتسلیم نمیشدند و تا آخرین نفس باید میجنگیدند. این بود که ما شکستخورده، هفت لژیون را به طور کامل از دست داده و به چهار لژیون دیگر تلفاتسنگین وارد آمد[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید].
جنگحران که نخستین جنگ بین ایران و روم به شمار میرود، دارای اهمیت بسیار درتاریخ است زیرا رومیها پس از پیروزیهای پیدرپی برای اولین بار در جنگ شکستبزرگی خوردند و این شکست به قدرت آنان در دنیای آنروز سایه افکند و نامایران را بار دیگر در جهان پرآوازه کرد و نام دولت پارت و شاهنشاهی اشکانیرا جاودانه ساخت.همانگونهکه دولت بزرگ هخامنشی در مرزهای خود در باختر برای نخستین بار با گسترش وکشورگشایی یونان برخورد کرد و پیشرفت یونان را درشرق و آسیا متوقفگردانید، دولت جهانگیر روم نیز در پیشرفت مرزهای خود درخاور، با سدقدرتمند ایرانی روبرو شد و از آن زمان به بعد گسترش و توسعه آن دولت درآسیا، پایان پذیرفت. پس از پیروزی سورنا بر کراسوس و شکست روم از ایران،دولت مرکزی روم دچار اختلاف شدید شد. پس از این جنگ نزدیک به یک قرن، رودفرات مرز شناخته شده بین دو کشور گردید و مناطق ارمنستان، ترکیه، سوریه،عراق تبدیل به استانهایی از ایران گردیدند. رومیها برای جلوگیری ازشکستهای آینده و به پیروی از ایرانیان ناچار شدند به وجود سواره نظامدرسپاه خود توجه بیشتری بنمایند[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]
بدنیست یادآوری شود که سورنا پس از شاه مقام اول کشور را داشت؛ وی ارد را بهتخت سلطلنت نشانید و به سبب نجابت خانوادگی در روز تاجگذاری شاهنشاه ایرانکمربند شاهی را به کمر پادشاه بست. او به هنگام گرفتن شهر سلوکیه نخستینکسی بود که برفراز دیوار دژ شهر برآمد و با دست خود دشمنانی را که مقاومتمیکردند بزیر افکند. سورنا در این هنگام بیش از ۳۰ سال نداشت [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید].اماشوربختانه سورنا هیچ بهرهای از پیروزی بزرگ خود نبرد. ارد شاهنشاه اشکانیناجوانمردانه بجای قدردانی، سپهسالار دلاور ایرانی را به شهادت رساند؛ پساز این رویداد ناگوار ارتش ایران دچار ضعف گردید و دیگر نتوانست درخاورمیانه و شام پیشروی نماید و در برابر روم تنها به مقاومت و دفاع پرداخت[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید].
البتهتاریخ یکبار دیگر در زمان پادشاهی شاهصفی صفوی تکرار شد و امامقلیخانارتشبد ایران در زمان شاه عباس کبیر، دریاسالار آبهای نیلگون خلیج فارس،فاتح جنگهای ایران و پرتغال، آزادکننده بحرین و قشم ناجوانمردانه همراهبا فرزندانش بهدست پادشاه خونریز شهید شد[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید].شاهصفی (۵۲ – ۱۰۳۸ خورشیدی) پادشاهی متعصب و ستمگر بود. وی دست به کشتار۱۲۰۰۰ تن در قزوین زد؛ شاهزادگان و خاندان سلطنتی را کشت یا کور نمود؛دستور قتل فرماندهان ارتش را صادر کرد؛ بخشهای گستردهای از ایران از دستداد و تنها شاهی بود که سخنگفتن به زبان فارسی را با خشونت در دربارایران ممنوع ساخت و ترکی را جایگزین آن ساخت. سرانجام او نیز مرگ در اثرزیادهروی در مصرف تریاک بود. [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید].
در جنگ
سورنا در زمان پادشاهی اشک سیزدهم [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] اشکانی، سپاه ایران را در نخستین جنگ با [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]([برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]) فرماندهی کرد و رومیان را که تا آن زمان در همه جا پیروز بودند، برای اولین بار به سختی شکست داد. در این جنگ [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]، پسرش و بیشتر سربازانش نابود شدند که این، بزرگترین شکست رومیها از ایرانیان در طول تاریخ بودهاست.کراسوس که قصد داشت به تقلیداز [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]، [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] و [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] را فتح کند، از سورنا، سردار ایرانی، شکست خورد و خود و اغلب سربازانش کشته شدند.
منابع

[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] کتاب زندگینامه کراسوس
2. [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] فرهنگ معین
3. [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] دکتر بهرام فرهوشی. ایرانویچ. چاپ سوم، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۶۵.
4. [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] مجله دانشکده ادبیات، سال ۱۲، شماره ۲، بهمن سرکاراتی
5. [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] تاریخ ایرانیان در این روز، دکتر نوشیروان کیهانی زاده
6. [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] دکتر عبدالحسین زرینکوب. «اشکانیان». روزگاران (تاریخ ایران). چاپ سوم، ۱۳۸۰، ص..
7. [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] ر.گریشمن. «اشکانیان». ایران از آغاز تا اسلام. ترجمهٔ محمد معین.
8. [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] دکتر محمد معین. فرهنگ معین جلد پنجم. ترجمهٔ م. انتشارات امیرکبیر،
9. [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی. سیاست و اقتصاد در زمان صفویه.
10. [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] محمدعلی علوی کیا. تاریخ ایران و جهان (۲). ص ۱۳۰.