نمایش نتایج: از شماره 1 تا 2 , از مجموع 2

موضوع: هنر منبت کاری

  1. #1
    کاربرسایت hrg1356 آواتار ها
    تاریخ عضویت
    ۸۶-۰۴-۲۰
    نوشته ها
    5,534
    سپاس ها
    0
    سپاس شده 6 در 3 پست

    هنر منبت کاری

    منبت کاری در ا یران







    يکياز ظرايف صنايع دستي ايران که چنان ديگر انواع اين صنعت پر پيشينهتلفيق بليغي ازهنر و حوصله محسوب مي شود دست اندر کاران آن از مواداوليه ی ارزان و فراوان محصولاتي گران بها با ارزشهاي مصرفي و هنريفوق العاده بالا به وجود ميآورند صنعت منبت کاري است که از گذشتههايي دور در ايران رواج داشته و علي رغم بي دوامی چوب در برابر عواملجوي، در کاخها، صندوقچه ها ي روي مقابر، منابر مساجد و... که ازروزگاران قديم به جا مانده دليل خوبي بر گستردگي اين هنر و رونق دررواجش در ايرانميباشد.

    منبتکاري هنري است مشتمل بر حکاکي و کنده کاري بر روي چوب بر اساس نقشه یدقيق. اين تعريف اصولي منبت کاري است که در وحله اول هيچ خاطره ای را زنده نمي کند و غير از يک تعريف معمولي کتابت شده هيچ چيزديگري را به ذهن متبادر نمي نمايد در حالي که چوب هاي منبت کاري شدههر کدام نمونه خوبي از احساس، ادراک و انديشه ی پديد آوردند گانشميباشد.

    تاريخچه منبت کاري همانند بقيه ی هنرها و صنايعيکه بنيانگذار آن مردم عادي بودهاند ودرمیان جوامع پراکنده ي بشريمتولد شده و رشد کرده چندان روشن نيست و به درستي نمي توان گفت اينهنرصنعت از چه زماني ابداع شده و رواج يافته. اما آنچه مسلم است چوببه عنوان فراوان ترين ماده ي اوليه ي موجود در طبيعت جزو نخستين موادياست که توجه بشر را به خود جلب کرده و براي ساخت و پرداخت انواعوسايل مصرفي و هنري مورد استفاده قرار گرفته. بنا به اسناد و مدارکموجود منبت کاري در ايران متکي به سابقه اي بيش از هزار و پانصد سالاست و حتي عده اي از محققان به صراحت اظهار نظر نمودهاند که قبلاز ظهور ساسانيان نيز منبت کاري در ايران رواج داشته، ولي هيچ بازماندهتاريخي که اين ادعا را اثبات کند در دست نيست.

    قديمي تريناثر منبت موجود که تاريخ نيمه ي اول قرن سوم هجري قمري را دارد يکلنگه در چوبي متعلق به مسجد جامع عتيق شيراز است که در دوره ي عمرو بن ليث صفاري ساخته شده و داراي زير سازي از چوب تبريزي ميباشد وروي آن با خلال هايي از چوب گردو و نقوش پر ضلعي بسيار زيبايي زينتشده و بعد از آن بايد يک سر در منبت کاري شده از چوب کاج را مورداشاره قرار داد که ساخت قرن چهارم هجري قمري است و روي آن باظرافت کامل خطوط کوفي با قطري حدود سه سانتي متر کنده کاري شدهاست. بعد از ظهور اسلام و با توجه به شيوع روحيه ي ساخت مراکز ومساجد اسلامي، هنرمندان ايراني جزو اولين کساني بودند که تمامي توانو استعداد خويش را صرف تزیين مساجد کردند و به موازات هنر نماييمعماران، کاشي کاران سنگ تراشان، گچبرها و... منبت کاران نيز جذب فعاليتدر اين زمينه شدند و آثاري به وجود آوردند که متاسفانه امروزهنمونههاي زيادي از آنها در دست نيست ولي به اتکاي همان باقي ماندههاي ناچيز مي توان گفت آن چه براي تزیين مساجد و به شکل منبر، رحل قرآنو در و پنجره ساخته شده نمونه ي بسيار ارزنده يي از ذوق و هنرايرانيان است.

    در دوره ي صفويه، با توجه به اينکهساخت ابنيه ي مذهبي و نيز کاخ هاي سلطنتي در ايرانافزايش چشمگير ومحسوسي يافت عده ي زيادي از هنرمندان به اصفهان که مرکز کشور بود واکثر ابنيه ي مورد اشاره در آن احداث ميشد روي آوردند و تجمع اينهنرمندان در يک نقطه که تبادل تجربيات از اولين برآيندهاي آن بودباعث شد تا آثاري ماندني و اعجاب انگيز به وجود آيد.

    بهدنبال حمله ي افغانها به ايران و پس از آن درگيري هاي سياسي که عرصهرا بر هر نوع فعاليت سازنده ا ي محدود ميگردد هنرمندان و صنعتگران منبتکار تدريجا پراکنده و جذب مشاغلي غير تخصصي شدند و آن عده اي هم کههنوز به کار اشتغال داشتند و با سماجت ميکوشيدند تا جلوي مرگ اين هنرصنعت ارزنده را بگيرند مجال چنداني براي فعاليت در رشته ي هنري و صنعتيخود نداشتند. درآن زمان، آباده (از توابع استان فارس) تنها مرکز تجمعمنبت کاران کشور به حساب ميآمد و جزآن ، در هيچ جاي ديگر از کشورپهناورمان نشاني از منبت کاران و منبت کاري ديده نمي شد.

    بعداز سقوط سلسله ي قاجاريه، مردم که از واگذاري بدون قيد و شرط کشورتوسط حکومت گران به بيگانگان به تنگ آمده و جستجو گر راهي برايبازگشت به ارزشهاي فرهنگي و صنعتي خويش بودند، علي رغم حکومت کودتاکه سعي در حفظ روابط و ضوابط پيشين داشت بسياري از معيارها را درهم ريختند و بديهي است که در چنين شرايطي هنرمندان و صنعتگران واهل حرفه نيز نقشي بزرگ داشتند. در همين رابطه استاد احمد صنيعي واستاد علي مختاري که جزو معدود باقي ماندگان استادان منبت کار بودند بهتهران آمده و ضمن جدي گرفتن حرفه ي منبت کاري به تربيت شاگرداني جهتاحيا و حفظ هنر و صنعت آبا واجداد يشان پرداختند . تاسيس سازمان صنايعدستي ايران به عنوان حافظ و نگاهبان صنايع سنتي و بومي وسيله ي ديگريبود که باعث شد تا عده يي در زير چتر حمايت آن گرد آمده و مانع مرگمنبت کاري در ايران شوند.

    هم اينک شهر آباده در استان فارس وشهر گلپايگان در استان اصفهان مرکز اصلي منبتکاري محسوب مي شود و جزاين در شهر بوشهر نيز عده ا ي به منبت کاري اشتغال دارند و در ديگرنقاط کشور هم به طور پراکنده منبت کاري رايج است.

    منبت کاران ايراني با بهره گيري از انواع چوب که به راحتي و با قيمتارزان از داخل کشورقابل تهيه است و به کمک ابزار کاري بسيار ساده وابتدايي که از چند قلم و اسکنه ي فلزي تجاوز نمي کند با صبر و حوصله اي در خور ستايش، ذهنيات خود را درآثاری که اکثرا" از ارزشهاي اصيلاسلامي و ايراني بر خوردار است و به شکل خطوط کوفي و نقوش اسليمي،ختايي و گل و مرغ و... متجلي مي شود به منصه ي ظهور مي رسانند و علاوهبه درهاي مسجد و زيارتگاه ها، صندوقهاي روي مقابر و ساخت انواع رحلو منبر در اندازههاي مختلف که نمونه ي آنها را در اکثر مساجد وزيارتگاه هاي کشور مي توان ديد به تهيه و توليد وسايل مصرفي نيزاشتغال دارند و محصولاتي نظير قاب عکس، قاب آیينه جعبه ي قاشق و چنگال،سرويسهاي روميزي اداري، انواع ظروف و... توليد ميکنند که خريداران ومصرف کنندگان زيادي دارد.
    *هرکس به اندازه همتش رشد می کند*

  2. #2
    کاربرسایت hrg1356 آواتار ها
    تاریخ عضویت
    ۸۶-۰۴-۲۰
    نوشته ها
    5,534
    سپاس ها
    0
    سپاس شده 6 در 3 پست

    Re: هنر منبت کاری







    منبت معرق تلفیقی


    _________________
    *هرکس به اندازه همتش رشد می کند*

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •