واقعگرایی یا رئالیسم در هنرهای تصویری و ادبیات٬نمایش چیزها به شکلی است که در زندگی روزانه هستند٬ بدون هرگونه آرایش یاتعبیر افزون. این واژه همچنین برای شرح کارهای هنری که برای آشکارکردنراستی٬ چیزهایی چون زشتی و پستی را تایید کردهاند نیز به کارمیرود.رئالیسم همچنین اشاره به جنبش فرهنگی میانه قرن ۱۹ دارد که ازفرانسه ریشه گرفت و گونهء هنری سرشناس تا اواخر قرن ۱۹ بود. با آشنایی باعکاسی٬ این منبع جدید دیداری شور ساخت چیزهایی که همچون واقعیت بودند رادر مردم زنده کرد و این جنبش هنری شکوفا شد. رئالیسم به شدت بارومانتیسیسم مخالف بود.



به عنوان مکتب ادبی، نخست در اواخرقرن هجده و اوایل سده ۱۹ (میلادی) فرانسه به میان آمد و پایه گذاران واقعیآن نویسندگان مشهوری نبودند که ما امروز میشناسیم بلکه آنان نویسندگانمتوسطی بودند که اکنون شهرت چندانی ندارند.

شانفلوری، مورژه ودورانتی، از آن جمله هستند و همین نویسندگان بودند که در رشد و پیشرفتنهضت ادبی عصر خودشان (قرن نوزده) تأثیر زیادی داشتند.

بزرگتریننویسنده رئالیست در این دوره گوستاو فلوبر است و شاهکارش مادام بوواریکتاب مقدس واقعباوری شمرده میشود. به نظر فلوبر، رمان نویس بیش از هرچیز دیگر هنرمندی است که هدف او آفریدن اثری کامل است. اما این کمال بهدست نخواهد آمد مگر اینکه نویسنده عکس العملهای درونی و هیجانهای شخصیرا از اثر خود جدا کند. از این رو رمان نویس باید اثر غیرشخصی به وجودبیاورد، آنان که هیجانهای خود را در آثارشان وارد میکنند، شایسته نامهنرمند واقعی نیستند، فلوبر به شدت از این گونه نویسندگان متنفر بود.

واقع باوری

واقعباوریعبارتست از مشاهده دقیق واقعیتهای زندگی، تشخیص درست علل و عوامل آنها وبیان و تشریح و تجسم آنها است. واقعباوری برخلاف رمانتیسم مکتبی برونییعنی اُبژکتیو است و نویسنده رئالیست هنگام آفریدن اثر بیشتر تماشاگر استو افکار و احساسهای خود را در جریان داستان آشکار نمیسازد، البته بایدتوجه داشت که در رمان رئالیستی نویسنده برای گریز از ابتذال و شرح و بسطبی مورد محیط و اجتماع را هرطور که شایسته میداند تشریح میکند یعنی دررمان رئالیستی توصیف برای توصیف یا تشریح برای تشریح مورد بحث نیست.

نویسندگان و آثار برتر

بالزاک با نوشتن دوره آثار خود تحت عنوان کمدی انسانی پیشوای مسلم نویسندگان رئالیست شد.

گوستاو فلوبر، چارلز دیکنز، هزی جیمس، لئون تولستوی، داستایوسکی، ماکسیم گورکی، ازجمله نویسندگان طراز اول مکتب رئالیسم میباشند.

بابا گوریو، اوژنی گرانده، آرزوهای بزرگ، رستاخیز، جنگ و صلح نیز از آثار مشهور این مکتب به شمار میروند.