ظهور، و پیدایش دانش پرشاخه و انبوه سیبرنتیک(Cybernetics) به اواسط سدۀ بیستم میلادی بازمیگردد. باآنکه زمینههاییهمچون نظریهٔ سامانهها و هوش مصنوعی، در ابتدا، فقط به عنوانزیرشاخههایی از سیبرنتیک شروع به پیدایش و گسترش کرد، کاربردها و ابداعاتعلمی بعدی در طول قرن گذشته، چنان رشد و اهمّیّتی به آندو داد، که زمینهٔمادر را تحتالشّعاع قراردادند.

انگیزهها و چراییها

اهمیتو ارزش بسیاری از زمینههای علمی نوین در قرن بیست و یکم را باید درجهتگیریهای جدید، مکانیسمهای تازه، و اهداف نو، بهویژه، اشیاء وسؤالات کاملا متفاوت مورد مطالعهٔ آنها، در مقایسه با علوم سدههای پیشین،جستجو کرد.

در واقع، آنچه سیبرنتیک را از دیگر ساختارها وسیستمهای علمی متمایز میکند، عملکرد آن بر طبق قیدها و خطوط قرمز است،تا اینکه با علل مؤثر شروع کرده، و به معلولها برسد. به عنوان یکی ازبهترین مثالها، میتوانیم به تئوری تکامل اشاره داشته باشیم، که بر طبقآن، فرایند انتخاب طبیعی فقط به حذف و از میانبرداشتن آنچه که فاقدسازگاری با محیط است میپردازد. در مقایسه، خواص، علل، و عواملی کهامکانات و موجبات ادامه بقاء و حیات ارگانیسمها را فراهم میآورد، بر طبقانتخاب نیست، بلکه، ناشی از تغییرات تصادفی است.

تاریخچه

زمینهٔگستردهٔ سیبرنتیک به صورت مطالعات بین رشتهها و از طریق بههم وصلکردنزمینههای متعدد و گوناگونی همچون سیستمهای کنترل، نظریهٔ شبکههایالکتریکی، منطق ریاضی، پایداری سیستمهای زیستشناسی، پایداری سیستمهایمهندسی، و علوم اعصاب در طی سالهای دههٔ 1940 آغاز گردید. با گسترشهایبعدی، میدانهای علمی دیگری نظیر سیستمهای اجتماعی، مردمشناسی، نظریهعمومی سیستمها، روانشناسی، و معماری و طراحی نیز به آغوش سیبرنتیک درآمدند.

جستارهای وابسته
سیبرنتیک درجهٔ دوم
فلسفه علوم
نظریه سامانهها
نظریه عمومی سیستمها


منابع
سیبرنتیک: کنترل و ارتباطات در حیوانات و ماشینها (انگلیسی)
سیبرنتیک و سیبرنتیک درجهٔ دوم (انگلیسی)
نظریّهٔ عمومی سامانهها، اسکلت علوم