[JUSTIFY]ایرانیان باستان مخترع باتری[/JUSTIFY][JUSTIFY][JUSTIFY]ایرانیان باستان مخترع باتریتاچند سال پیش همه تصور می كردند كه پیل الكتریكی را نخستین بار دانشمندایتالیایی لوییجی گالوانی در سال 1786اختراع كرد. گالوانی از قرار دادن دوفلز در آب نمك جریان برق به دست آورد. اما چقدر مایه تعجب است وقتی میبینیم كه برحسب تصادف، گالوانی هم برای ساختن پیل از همان فلزهایی رااستفاده كرد كه 1800 سال پیش از وی ایرانیان برای ساختن پیل به كار بردهبودند. پیل مورد استفاده ایرانیان در شهری در اطراف بغداد به دست آمدهاست.<o></o>[/JUSTIFY][JUSTIFY]نخستین بار در سال ۱۳۱۷ خورشیدی ( ۱۹۳۸ میلادی)، ویلهلم کونیگ باستان شناس آلمانی، در نشریه ی کاوش و پیشرفت (Forschungen und Fortschritte ) طی مقالهای خبر از وجود باتری های اشکانی می دهدویلهلم کونیگ(Wilhelm Konig) ، باستانشناس آلمانی که ادارهی موزهی ملی عراق را برعهده داشت، به هنگام کاوش در یکی از روستاهای نزدیک بغداد، به کوزهای سفالی به بلندی ۱۴ سانتیمتر برخورد که استوانهای مسی در خود داشت و آن استوانه نیز میلهای آهنی را در برگرفته بود. بررسیها از وجود مادهای اسیدی، مانند سرکه، و نیز خوردگی شیمیایی در آن ظرف سفالی خبر دادند. [/JUSTIFY][JUSTIFY]

نمونه باتری کشف شده
[/JUSTIFY][JUSTIFY][/JUSTIFY][JUSTIFY][/JUSTIFY][JUSTIFY]پیش از کونیگ،باستانشناسان دیگری نیز قطعههای شکستهای از این کوزههای رازآمیز را پیدا کرده بودند. با وجود این، تنها او بود که به اهمیت آنها پی برد و در کشفهای دیگر خود تعداد بیشتری از آنها پیدا کرد. بررسیها نشان داد که پیشینهی این باتریها به نزدیک ۲ هزار سال پیش باز میگردد؛ یعنی زمانی که اشکانیان بر میانرودان (بین النهرین) فرمانروایی میکردند. اشکانیان سومین سلسله از شاهان بزرگ ایران بودند که از ۲۴۸ سال پیش از میلاد تا ۲۲۴ سال پس از میلاد، امپراتوری شکوهمندی در خاور زمین بر پا کرده بودند انتشار مقالهی کونیگ در سال ۱۹۴۰، شگفتی باستانشناسان و جهانیان را برانگیخت و ایرانیان دو دهه پس از نخستین گزارش کونیگ، یعنی نزدیک ۴۰ سال پیش، برای نخستین بار از این دستاورد تمدنی خود آگاه شدند. البته، به زودی آن را به فراموشی سپردند و در حالی که پژوهشگران هنوز هم پیرامون باتریهای اشکانی پژوهش میکنند، شاید بتوان گفت مگر شمار اندکی از ایرانیان همگی از آن ناآگاه هستند و گاهی نیز از پذیرش آن سرباز میزنند. به هر حال، ایرانیان همیشه شگفتیساز بودهاند و این هم نمونهای از همین ویژگی آنان است .جنگ جهانی دوم از ادامهی پژوهشها روی باتریهای ایرانی جلوگیری کرد، اما پس از آن که ویرانسازی فروکش کرد و آبادانی بار دیگر رونق گرفت، ویلارد گری (Willard F. M. Gray) از آزمایشگاه ولتاژ بالای شرکت جنرال الکتریک در ماساچوست، چند نمونه از این باتریها ساخت. زمانی که آنها را با الکترولیتی مانند شیرهی انگور(سرکه) پر کرد، آن دستگاهها حدود ۲ ولت برق تولید کردند. این آزمایش بر شگفتی پژوهشگران و باستانشناسان افزود، چرا که دستگاهی پس از ۲ هزار سال، هنوز کار میکند


[/JUSTIFY][JUSTIFY]نمونه باتری بازسازی شده[/JUSTIFY][JUSTIFY]ویژگی های باتری اشکانی[/JUSTIFY][JUSTIFY]اینباتری در بردارنده ی یک کوزه سفالی تخم مرغی به ارتفاع 14، قطر 8 و دهانه3/3 سانتیمتری بود که یک میله ی آهنی به طول 7/5 سانتیمتر به صورت عمودیدر قسمت میانی قرار داشت که نقش قطب منفی باتری ( آند ) را بر عهده داشت . دراطراف میله آهنی یک استوانه مسی به طول 9/8 و قطر 2/6 سانتیمتر قرار داشتکه به کمک قیر در جای خود محکم شده بود، در قسمت دهانه ی باتری از قیربرای آب بندی باتری استفاده شده بود. در این باتری احتمالا از آب نمک،سولفات مس، جوهر سرکه، آبلیمو، شراب تند و یا اسید سیتریک ( که در آن دورهشناخته شده بودند ) به عنوان الکترولیت استفاده می شده است.[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] کاربردهای باتری اشکانی[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] به راستی چگونه اشکانیان در آن زمان به مفاهیم پایهی الکتریسیته دست پیدا کرده بودند؟ برخی بر این باورند که آنان چنین دانشی نداشتند، زیرا بسیاری از نوآوریها پیش از درک مفاهیم پایهای که آن نوآوریها بر آنها استوار بودند، به دست آمدهاند. برای مثال، چینیها مدتها پیش از آنکه اصول سوختن به درستی روشن شود، باروت ساخته بودند و از آن بهره میگرفتند. کشف داروهای گیاهی کهن نیز شاهد خوبی بر این ادعاست. همیشه نیاز نیست بدانید چیزی چگونه و چرا کار میکند، فقط میدانید که کار میکند. در این که باتریهای ایرانی الکتریسیته تولید میکنند، شکی نیست، چرا که دانشجویان زیادی در دانشگاههای گوناگون نمونههایی از آن ساختهاند و برق تولید کردهاند. اما اشکانیان از این دستگاه برای چه کاری بهره میگرفتند؟ این دستگاه بسته به نوع محلول الکترولیت، بین ۰/۸ تا ۲ ولت برق تولید میکند. تولید برق به دو فلز با پتانسیل الکتریکی متفاوت و محلول دارای یون، به نام الکترولیت، نیاز دارد و همهی اینها در این باتریها وجود دارد. با بستن چند باتری از این نوع به هم میتوان به ولتاژهای بالا دست پیدا کرد. اما هنوز سیمی پیدا نشده است که بتوان ثابت کرد که در آن زمان نیز چنین کاری انجام میشده است. شاید باتریهای پارتی برای آبکاری یک فلز روی ظرفهای فلزی به کار میرفتهاند . نمونهای از این ظرفها در موزهی بغداد پیدا شده است که پیشینهی آنها نیز به همان دوران باتریها باز میگردد. آرن اگبریچ (Arne Eggebrecht) چند نمونه بازسازی شده از باتریها را به هم وصل کرد و با به کارگیری شیرهی انگور به عنوان الکترولیت توانست لایهی نازکی، حدود یک دههزارم میلیمتر، از نقره به سطح فلز دیگریبنشاند. چندی پیش نیز یك مهندس آمریكایی به نام ویلاردگری ثابت كرد كه ایندستگاه عجیب را اشكانیان برای آب دادن فلزات بخصوص طلا و نقره به كار میبرده اند. گری در گزارش خود می نویسد: «اشكانیان از اتصال این پیل ها بهیكدیگر مقدار قابل توجهی نیروی برق به دست می آوردند و آن را به وسیله دوسیم وارد دستگاه آبكاری كرده و با استفاده از املاح طلا و نقره، دستبندهاو زینت آلات خود را آب طلا و نقره می دادند كه امروز این کار را گالوانوپلاستی یا آبكاری الكتریكی می نامند.» درآن زمان كیمیاگران و جواهرسازان باستانی كه به اینكار می پرداختند ساختمانپیل را نیز مانند سایر معلومات خویش به عنوان یك راز مگو تلقی می کردند وجز به اهل فن به كسی ابراز نمی داشتند و در نتیجه از این اختراعجز كیمیاگران، دیگران اطلاع نداشتند.[/JUSTIFY]
[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]
[/JUSTIFY]