مقدمه:
در اخبار روزهای گذشته متاسفانه خبر تاسف بار شهادت سردارنورعلی شوشتری جانشین فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی راشنیدیم. خبر تاسف بار شهادت ایشان و فرماندهان سپاه سیستان وبلوچستان،سران عشایر و طوایف سنی وشیعه بوسیله حمله انتحاری برای همه ما بهت آور ودرعین حال تامل برانگیز بود.این اقدام تروریستی زمانی به وقوع پیوست كهاین گروه از فرماندهان در تدارك برگزاری همایش وحدت میان عشایر شیعی و سنیاستان بودند.انفجار مذكور در شرایطی صورت گرفته كه هنوز همه مهمانان اینهمایش در محل حضور نیافته بودند، در حالی كه اگر انفجار دیرتر انجام میشد، تعداد شهدا بسیار بیشتر می شد.

در این چند روزه بخش جامعهوسیاست تبیان به اطلاع رسانی درباره این حادثه تروریستی پرداخت و شما چهاز طریق تبیان و یا سایر رسانه ها درباره کم وکیف این حادثه تروریستی قرارگرفته اید.اما در این مجال، ما به دنبال بررسی زمینه ها ،بازتابها و عواملاین حادثه خواهیم بود.





چه کسی مسوولیت این جنایت را پذیرفت؟

ماننداکثر جنایتهای تروریستی سالهای اخیر در سیستان و بلوچستان گروهک جنداللهبا انتشار بیانیه ای مسولیت این عملیات انتحاری را پذیرفت. سایت نزدیك بهاین گروه ، این عملیات را استشهادی شهید عبدالواحد محمدی سراوانی! و ناشیاز " حمله مبارزان جان بركف مقاومت بلوچستان!" خواند و مدعی كشته شدن 60تن شد. همان گونه که می دانید گروهک جندالله توسط تروریستی به نامعبدالمالک ریگی هدایت و رهبری می شود. او احتمالا متولد سال 1358 است وتحصیلات كلاسیك ندارد. او خودش را "خادم جندالله" مى خواند و مسوول گروهتروریستى جند الله است. بنا به گفته خودش از سن نوزده سالگى اسلحه به دستگرفته و به عملیات تروریستى پرداخته است.این گروه از سوی جمهوری اسلامیایران و دولت پاکستان به عنوان یک «گروه تروریستی» شناخته شده است. ازموارد تروریستی این گروه می توان به «قاچاق مواد مخدر، آدم ربایی و بهشهات رساندن غیرنظامیان،علما و روحانیون شیعه یا سنی،نظامیان سپاهپاسداران و نیروی انتظامی »اشاره کرد. او در مصاحبه با رادیو بلوچ، هدفاصلی خود را دفاع ازحقوق ملی و مذهبی قوم بلوچ و اهل سنت در استان سیستانو بلوچستان اعلام کرده است.او در خاک پاکستان و مناطقی که دولت پاکستانتسلط کمتری دارد فعال بوده و عملیات تروریستی را ساماندهی می کند.او ازپشتیبانی مالی گروههای مالی و مدارس دینی وهابی برخی کشورهای عربیبرخوردار است.

اما در پی این حادثه نگران کننده که تمام علاقهمندان به ایران و نظام از هر سلیقه و جناح را متاثر ساخته است مسائل ونکات مهمی می بایست مد توجه قرار گیرد که عبارتست از:
1-بازنگری در سیستمهای حفاظتی و حراستی:

باتوجه به تهدیدات ترورسیتی روزافزون در جهان معاصر، استفاده از شیوه هایکنترل و بازرسی فیزیکی و الکترونیکی به ویژه در مناطق و اماکن عمومی امریعادی و پذیرفته شده است.برای مثال هم اکنون در ایلات متحده ،اروپا و حتیکشورهای آسیایی مانند هند که با خطر تروریسم وعملیات انتحاری روبرو هستنددر ورودی تمام اماکن عمومی مانند فروشگاهها،سینماها ،مساجد،معابد و...سیستمهای الکترونیکی چک و کنترل وجود دارد و مردم به صورت معمول آنرامی پذیرند. چندی پیش دربی تهران در ورزشگاه آزادی برگزار شد آن روز هرفردی که می خواست وارد ورزشگاه شود، سه بار مورد بازرسی قرار می گرفت تااقلام تبلیغاتی سیاسی و ترقه و این قبیل چیزها را همراه خود به استادیومنبرد.

پرسش اصلی این است که وقتی قابلیت حفظ امنیت استادیوم یکصدهزار نفری وجود دارد، چرا در حفظ امنیت یک همایش که در آن عالی ترینمقامات نظامی کشوری و استانی و سران طوایف (که جایگاه ویژه ای در منطقهدارند) حاضر هستند ، اینقدر اهمال می شود که تروریست ها بتوانند در روزروشن، دهها نفر را به خاک و خون بکشند و در آن چندین سردار و فرماندهنظامی را به شهادت برسانند؟ آیا بهتر نیست حداقل در استان سیستانوبلوچستان تدابیر ضد تروریستی معمول درجهان برای اماکن عمومی مانندمساجد،تکایا و حسینیه ها،بازارها و یا اماکن همایش در نظر گرفته شود؟

2-عدم غفلت از حوزه های امنیتی و نظامی سخت به خاطر تمرکز در جنگ نرم:

حوادثپس از انتخابات و مشکلات پس از آن موجب تمرکز سپاه پاسداران به مقوله ایشد که در ادبیات سیاسی به نام "جنگ نرم "موسوم است.مجوعه موضع گیری ها ومصاحبه های فرماندهان محترم سپاه نشان دهنده اولویت این مقوله است.یکی ازنکات مهم پس از این حادثه توجه توامان به دو مقوله تهدیدات عینی امنیتی وجنگ نرم است.در این راستا دریادار صفاری فرمانده فرمانده نیروی دریای سپاهبا بیان این كه توجه به مقابله با جنگ نرم نباید باعث غفلت از تحرك دشمندر جبهه نظامی و امنیتی شود، گفت: باید با حفظ آمادگی بتوانیم كاریترینضربات را به تحرك و تجاوز احتمالی دشمن وارد كنیم..

نوع این عملیاتتروریستی که پس از جنگ تحمیلی بی سابقه است و هدف قرار دادن جمعی ازفرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در این برهه خاص، نشان میدهد کهبرای شناسایی چنین اهداف بزرگی احتیاج به شناسایی و سپس عملیات است. پسباید قبول کرد که مکان و زمان حضور فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامیدر مکان شهادت از پیش در استان لو رفته بوده و به همین خاطر ، سپاه بایدبازنگری جامعی درباره سیستم امنیتی ،اطلاعاتی و حراستی در مناطق امنیتی پرخطر داشته باشد.
3-عکس العمل مناسب ،سریع و قهر آمیز با مسببان حادثه:

تعللدر پاسخ نظامی سریع و سهمگین به قاتلان فرماندهان سپاه ،گروگان گیران وقاتلان سربازان و ماموران نیروی انتظامی، عاملان انفجار مسجد امیرالمومنین و عاملان حادثه تروریستی تاسوکی به جری شدن آنان منجر خواهد شد.طبق حقوق بینالملل در صورت استفاده مستمر از سرزمین یك كشور برای حملاتتروریستی به كشور دیگر، دولت مورد حمله قرار گرفته شده اجازه مبارزه باتروریستها را در خاك كشور مقابل خواهد داشت و با توجه به آنكه دولتپاكستان عملاً از برخورد با این گروه تروریستی ناتوان است و در چند سالگذشته علایم روشنی از ارتباطات تروریستها با ارتش پاكستان و سازماناطلاعات ارتش پاکستان به دست آمده است، هیچ دلیلی برای عدم برخورد با اینگروه در داخل خاك پاكستان وجود ندارد. مبارزه با گروهک پژاک در خاک عراقتوسط ایران،سرکوبی حزب کارگران کردستان توسط ارتش ترکیه از موارد شاهدموفقیت عینی و مشروعیت حقوقی این قضیه است.

در حال حاضر دولت ضعیفگیلانی و زرداری در پاکستان سرگرم درگیری با طالبان در دره سوات و مناطقدیگر هستند و عملا امکان گشودن جبهه جدیدی در مرزهای غربی خود با ایران راندارند .لذا ایران خود باید به فکر تامین امنیت خود باشد.

4-تلاش برای حفظ وحدت ملی و جذب حداکثری به جای اتهام زنی سیاسی:

متاسفانهفضای کدر و ملتهب سیاسی ایران منجر به پدیده ناهنجاری شده است که تماموقایع کشور را به حوادث جناحی مرتبط می کنند.اگرچه تقریبا برای سیستماطلاعاتی کشور نقش گروهک جندالله و وابستگی آنان به سیستم های امنیتی غرب،اعراب و پاکستان قطعی است اما بعضی سایتها می کوشند این حادثه زشت را بهرقیب سیاسی خود منتسب کنند. اختلافات سیاسی بین جناح ها و شخصیت ها قابلانکار نیست اما ایجاد فضایی که رقیب به عنوان دست اندرکار ترور فرماندهانسپاه معرفی گردد معقول نیست.

از آن سو نیز برخی سایتها وجریانهایی که از دایره نظام خارج شده اند از این شهدا به نام کشته شدگانحادثه نام می برند و لحن متناسب با امنیت ملی و جایگاه شهدا در حفظ امنیتاین مرز و بوم انتخاب نمی کنند.هر دو این جریانات ناشی از افراطی گری هاییاست که بارها مقام معظم رهبری درباره آن هشدار داده اند و هر دو برخلافمصالح و منافع ملی در حال حرکت هستند.

سید حسین زرهانی