نويسنده : اعظم طيراني

نداشتن تمركز حواس به خصوص موقع مطالعه و در كلاس درس و به ويژه در شبهاي امتحان، يكي از شكايات اصلي دانش آموزان و حتي دانشجويان است. از همين رو، بسياري از خانواده ها فكرشان مشغول است و به دنبال راهي براي رهايي از اين مسأله مي باشند.


بهبود تمركز حواس يك مهارت است و مثل هر مهارت ديگري نياز به تمرين دارد. اگر از راهكارهاي ارايه شده در اين نوشتار به خوبي استفاده كنيد، به طور حتم بين 5 تا 7 هفته تمركز حواس شما بهبود خواهد يافت.

1- درجايي مناسب مطالعه كنيد. محل مطالعه بايد مشخص و ثابت باشد. سعي كنيد در محل مطالعه هيچ چيز جز كتاب و دفتر درسي كه مي خواهيد مطالعه كنيد، وجود نداشته باشد. چون هر وسيله اي درمحل مطالعه، حتي كتابهاي ديگر يا مجلات، مي تواند تمركز شما را بر هم بزند.

2- در زمان مناسب مطالعه كنيد. مطالعه در هنگام خستگي و هنگامي كه علاقه اي به مطلب مورد مطالعه نداريد، تمركز را كاهش مي دهد.

3- هدف خود را از مطالعه مشخص كنيد. براي مثال مي خواهم از صفحه 56 تا 90 اين كتاب را بخوانم. داشتن هدف مبهم و بزرگ تمركز شما را كاهش مي دهد.

4- براي بهبود تمركز در كلاس، رديفهاي اول را براي نشستن انتخاب كنيد. همچنين بهتر است دور از پنجره و در ديد استاد يا معلم باشيد تا بتوانيد به راحتي با او ارتباط چشمي برقرار كنيد.

5- در كلاس يادداشت برداري كنيد و شنونده اي فعال باشيد. ضمن اين كه سؤالهاي احتمالي خود را از استادتان بپرسيد.

6- مؤثرترين گام براي اصلاح و بهبود تمركز، تحليل دقيق اموري است كه مخل تمركز شما هستند. مثل محل مطالعه، شرايط بدني، خيالبافي و...، پس، مسأله را نوشته و براي حذف آن برنامه ريزي كنيد. به عنوان مثال اگر مشغله ذهني شما به كسي مربوط مي شود، اين مسأله را با او مطرح كنيد و ديگر به آن فكر نكنيد.

7- يك زمان ثابت مثلاً بين 15 تا 20 دقيقه در روز را به فكر كردن راجع به خود و مسايل موردنظرتان اختصاص دهيد و اجازه ندهيد در زمانهاي ديگر به سراغتان بيايند.

8- هر 1 تا 5/1 ساعت مطالعه، بلند شويد و مقداري راه برويد تا با انقباضي كه در عضلات صورت مي گيرد خون بيشتري به مغز برسد و يادگيري شما از اين طريق افزايش يابد.

9- طرز نشستن خود را اصلاح كنيد. به شكلي بنشينيد كه فشار زيادي به رگها نيايد وخون به راحتي بتواند در عضلات و رگها جريان داشته باشد، ضمن اين كه هرگز در حالت درازكش مطالعه نكنيد، چرا كه ميزان يادگيري شما كاهش مي يابد.

10- از تكنيكهاي توقف فكر استفاده كنيد، به عنوان مثال هر گاه سر كلاس يا طي مطالعه متوجه شديد در حال فكر كردن به موضوعات ديگر هستيد، بگوييد فكر كردن به افكار پوچ و بي ارتباط با بحث مورد مطالعه ممنوع، حتي اگر شده روزي چند بار حين مطالعه اين كلمات را تكرار كنيد. اين تمرين موجب مي شود كه ديگر افكار سراغ شما نيايند، صبور باشيد و اين روش را ادامه دهيد تا به نتيجه برسيد.

11- براي مطالعه از روش عنكبوتي استفاده كنيد. چون عنكبوت تنها موقعي كه تورش در اثر گير افتادن به شدت بلرزد، واكنش نشان مي دهد. بنابراين شما با به كارگيري اين روش موقع مطالعه، كاري به سر و صدا، سرفه، رفت و آمد و ديگر صداهايي كه توسط ديگران توليد مي شود، نداريد و بدون اين كه كوچكترين نگاهي به آنان بيندازيد، بين خود و بحث مورد مطالعه تونل مي زنيد و ديگر نه چيزي مي بينيد ونه چيزي مي شنويد.

12- وقتي با استاد و يا فردي صحبت مي كنيد، تمام توجه تان را به او معطوف كنيد. براي اين كار به صورت او بنگريد و به صحبتهاي او كاملاً توجه كنيد. با اين روش بقيه مسايل (حتي مسايل پيرامونتان) از ذهنتان خارج مي شود.

13- ميزان حواس پرتي روزانه خود را ثبت كنيد. هر بار براي حواس پرتي خود علامتي منفي بزنيد و سپس سعي كنيد روزهاي بعد علامتها را كم كنيد، البته با جمع كردن حواس خود و تمرين براي تمركز بيشتر.

14- در محل مطالعه هيچ كاري جز مطالعه انجام ندهيد. با ديگران صحبت نكنيد، چيزي نخوريد و نياشاميد، خيالبافي نكنيد و به موسيقي هم گوش ندهيد. خلاصه هيچ كاري جز مطالعه انجام ندهيد. در اين صورت ذهن شما نسبت به محل مطالعه شرطي مي شود و تنها فكر مطالعه به سراغتان مي آيد.

منبع : ايران هالرز